Examkin

Yönetim Kuramları

154 soru

Soru 41Soru →

Postmodern yönetim teorisi, modernizmin "bütünleşik tasarım" ilkesine karşılık "parçalı tasarım" anlayışını getirmiştir. Bu bağlamda; örgütün çekirdek yeteneklerini koruduğu bir "mimari çerçeve" içerisinde, diğer tüm operasyonel süreçlerin birbirinden bağımsız uzman birimlere devredildiği, bu birimlerin ise sistemin bütününe zarar vermeden kolayca "takılıp çıkarılabildiği" (plug-and-play), böylece örgütün sürekli bir "yapı-bozum" ve "yeniden inşa" sürecinde olduğu model aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Modüler Örgüt Yapısı

Cevap

Modüler Örgüt Yapısı
Doğru yanıt olan seçenek, postmodernizmin 'parçalanmışlık' ve 'esneklik' felsefesini yapısal düzleme taşıyan 'Modüler Örgüt' modelini tanımlamaktadır. Bu modelde örgüt, çekirdek bir mimari etrafında toplanan ve birbirine standart arayüzlerle bağlanan, ancak operasyonel olarak bağımsız ve değiştirilebilir birimlerden (modüllerden) oluşur. 'Tak-çıkar' mantığı, örgütün piyasa koşullarına göre hızla şekil değiştirmesine olanak tanır.

Adım Adım Çözüm

1
Postmodernizmin örgütsel yansımasını analiz etmek
Postmodernizm, katı ve bütünleşik (modern) yapılar yerine parçalı, heterojen ve sürekli değişen yapıları savunur.
Örgütün rasyonel bir 'demir kafes' olmaktan çıkarılıp akışkan hale getirilmesi temel amaçtır.
2
"Tak-çıkar" (plug and play) ve "mimari çerçeve" kavramlarını eşleştirmek
Bu kavramlar, bir ana yapıya (çekirdek yetenek) zarar vermeden alt birimlerin değiştirilebildiği tasarımı ifade eder.
Modüler tasarımda her birim bağımsızdır ve sistemin bütünüyle olan ilişkisi standart arayüzlerle sınırlıdır.
3
Şebeke ve sanal örgüt farkını ayırt etmek
Sanal örgüt teknolojik ağa, şebeke örgüt genel işbirliğine, modüler örgüt ise yapısal parçaların değiştirilebilirliğine odaklanır.
Sorudaki 'mimari çerçeve' vurgusu, teknik literatürde modüler örgütlerin ayırt edici tanımıdır.

Anahtar Kavram

Modüler Örgütlerde Parçalı Tasarım ve Esneklik

Daha Fazla Pratik

Postmodernizmin 'büyük anlatıları reddetme' ilkesinin, kamu yönetimindeki 'tek en iyi yol' (one best way) arayışına nasıl son verdiğini inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 42Soru →

Frederick W. Taylor, Bilimsel Yönetim İlkeleri adlı eserinde, sistemin başarısının teknik araçlardan (zaman ve hareket etütleri, standartlaştırma, fonksiyonel ustabaşılık vb.) ziyade, işçi ve işveren arasındaki ilişkilerin niteliğindeki köklü bir değişime bağlı olduğunu vurgular. Taylor'a göre, bu değişim gerçekleşmediği sürece teknik uygulamalar kalıcı bir verimlilik sağlamayacaktır.

Buna göre Taylor'un 'Zihinsel Devrim' (Mental Revolution) olarak nitelendirdiği ve bilimsel yönetimin 'özünü' (essence) oluşturduğunu savunduğu temel yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tarafların dikkatinin 'artığın' (surplus) nasıl paylaşılacağından ziyade, bu artığın miktarının iş birliği içinde nasıl büyütüleceğine yöneltilmesi

Cevap

Zihinsel devrim, tarafların odağını mevcut kârın paylaşımından, kârın miktarının iş birliğiyle artırılmasına kaydırmaktır.
Doğru yanıt olan yaklaşım, Taylor'un 'Zihinsel Devrim' olarak adlandırdığı felsefeyi tam olarak yansıtır. Taylor'a göre işçi ve işveren, üretilen değerin (artığın) nasıl bölüşüleceği konusunda kavga etmek yerine, bilimsel yöntemleri kullanarak bu değeri el birliğiyle o kadar çok büyütmelidirler ki, paylaşım bir sorun olmaktan çıkmalı ve her iki tarafın refahı da maksimum düzeye ulaşmalıdır. Taylor'un sisteminin 'ruhu' budur.

Adım Adım Çözüm

1
Taylor'un teknik araçları ile felsefi yaklaşımını ayırt et.
Zaman etüdü, parça başı ücret ve planlama-uygulama ayrımı gibi unsurların sistemin 'mekanizması' olduğu anlaşılır.
Taylor, bu araçların zihinsel bir değişim olmadan uygulanmasının başarısız olacağını savunur.
2
Zihinsel Devrim (Mental Revolution) kavramının içeriğini analiz et.
Kavramın, işçi ve yönetimin birbirini düşman olarak görmek yerine, ortak çıkar (refah artışı) peşinde koşan ortaklar olarak görmesi olduğu saptanır.
Çatışmanın temel nedeni olan 'paylaşım' kavgası, 'bilimsel üretim' yoluyla artığın büyütülmesiyle çözülür.
3
Çeldiricileri ele.
Neoklasik (insan odaklı) ve yapısal (fonksiyonel ustabaşılık) seçenekler elenir.
Bu seçenekler ya farklı kuramlara aittir ya da Taylorizm'in özü değil, sadece birer parçasıdır.

Anahtar Kavram

Zihinsel Devrim (Mental Revolution)
Soru 43Soru →

Max Weber'in bürokrasi kuramında, modern yönetim yapılarının temelini oluşturan ve gücünü kişisel özelliklerden veya geleneklerden değil, hukuk kuralları ile rasyonel düzenlemelerden alan otorite türü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yasal-rasyonel otorite

Cevap

Yasal-rasyonel otorite
Max Weber'e göre bürokrasi, otoritenin yasal ve rasyonel bir çerçeveye oturtulduğu ideal bir yapıdır. Yasal-rasyonel otorite, gücünü kişilerin lütfundan veya geleneklerden değil, yasalarla belirlenmiş makamlardan ve rasyonel kurallardan alır. Bu durum, modern devletin ve profesyonel yönetim anlayışının temel taşıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Weber'in otorite sınıflandırmasını hatırla.
Weber otoriteyi; geleneksel, karizmatik ve yasal-rasyonel olmak üzere üç kategoriye ayırır.
Soru kökündeki 'hukuk kuralları' ve 'rasyonel düzenleme' ifadeleri doğrudan bu sınıflandırmaya işaret eder.
2
Bürokratik modelin hangi otorite tipine dayandığını belirle.
Modern, profesyonel ve kurallara dayalı bürokrasi sadece yasal-rasyonel otorite ile mümkündür.
Liyakat, hiyerarşi ve yazılı kurallar bu otorite tipinin birer yansımasıdır.

Anahtar Kavram

Weber'in Üçlü Otorite Sınıflandırması
Soru 44Soru →

Sistem Yaklaşımı çerçevesinde, açık sistemlerin (örgütlerin) farklı başlangıç noktalarından hareketle ve farklı yöntemler kullanarak aynı hedefe ulaşabilmesini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Eşsonuçluluk

Cevap

Eşsonuçluluk (Equifinality) kavramı, açık sistemlerin farklı yollarla aynı hedefe ulaşabileceğini ifade eder.
Eşsonuçluluk (equifinality), Sistem Yaklaşımı'nda açık sistemlerin dinamik yapısını ifade eder. Bu ilkeye göre, örgütler başlangıç koşulları ve izledikleri süreçler ne kadar farklı olursa olsun, çevreyle olan etkileşimleri sayesinde aynı nihai başarıya veya çıktıya ulaşabilirler.

Adım Adım Çözüm

1
Kavram analizi yapılması
Soruda tanımlanan 'farklı yollarla aynı hedefe ulaşma' durumu incelenmiştir.
Sistem Yaklaşımı'nın temel terminolojisini belirlemek için tanım analizi gereklidir.
2
Sistem Yaklaşımı terminolojisiyle eşleştirme
Tanımın 'Eşsonuçluluk' kavramına karşılık geldiği saptanmıştır.
Açık sistemlerde, klasik kuramın aksine hedefe giden tek bir rasyonel yol yoktur.

Anahtar Kavram

Eşsonuçluluk (Equifinality)
Tahmini Süre:45s
Soru 45Soru →

Modern yönetim paradigması, iş bölümü ve uzmanlaşmaya dayalı 'farklılaşma' (differentiation) ilkesini savunurken; postmodern yönetim paradigması bu sınırların bulanıklaştığı 'farklılaşmanın ortadan kalkması' (de-differentiation) sürecine vurgu yapar. Buna göre, postmodern bir örgüt yapısında aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenen bir durumdur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uzmanlık alanları arasındaki katı sınırların esnekleşerek çalışanların çok boyutlu roller üstlenmesi ve örgütsel süreçlerin iç içe geçmesi

Cevap

Uzmanlık alanları arasındaki katı sınırların esnekleşerek çalışanların çok boyutlu roller üstlenmesi ve örgütsel süreçlerin iç içe geçmesi
Postmodern yönetim paradigmasında 'farklılaşmanın ortadan kalkması' (de-differentiation), modernizmin getirdiği aşırı iş bölümü ve katı departmanlaşmanın yerine; birimler, uzmanlıklar ve roller arasındaki sınırların silikleştiği bir yapıyı ifade eder. Bu yapıda çalışanlar tek bir uzmanlık alanına hapsolmak yerine çok boyutlu yetkinlikler geliştirir ve örgüt içi süreçler birbirine eklemlenmiş esnek bir ağ yapısında (network) yürütülür.

Adım Adım Çözüm

1
Modern ve Postmodern yönetim paradigmaları arasındaki temel farkı belirle.
Modernizm farklılaşmaya (uzmanlaşma/hiyerarşi) odaklanırken, postmodernizm farklılaşmanın azalmasına (esneklik/geçirgenlik) odaklanır.
Soruda sorulan 'de-differentiation' kavramının teorik zeminini anlamak için bu ayrım gereklidir.
2
'De-differentiation' kavramının örgütsel yapıdaki yansımasını analiz et.
Bu kavram; birimler, roller ve hiyerarşik kademeler arasındaki sınırların ortadan kalkmasını, çok işlevli ekiplerin oluşmasını ifade eder.
Postmodern yapıların neden 'sınırsız' veya 'akışkan' olarak tanımlandığını açıklar.
3
Seçenekleri bu teorik çerçevede değerlendir.
Uzmanlık sınırlarının esnemesi ve çok boyutlu rollerin üstlenilmesi, de-differentiation mantığına tam olarak uyar.
Doğru seçeneğe ulaşmak için kavramın pratik uygulamasını bulmak gerekir.

Anahtar Kavram

Farklılaşmanın Azalması (De-differentiation) ve Postmodern Örgüt Yapısı
Soru 46Soru →

Durumsallık Yaklaşımı çerçevesinde Lawrence ve Lorsch tarafından gerçekleştirilen çalışmalarda; bir örgütün üretim, pazarlama ve araştırma-geliştirme gibi alt birimlerinin, etkileşimde bulundukları dış çevre segmentlerinin karmaşıklık ve belirsizlik düzeyine göre farklı yapısal özellikler, çalışma yöntemleri ve bilişsel yönelimler geliştirdiği savunulmuştur.

Buna göre; Lawrence ve Lorsch'un modelinde, örgüt içindeki bu bölümlenme ve departmanların kendi özel çevrelerine uyum sağlama sürecini ifade eden temel kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Farklılaşma

Cevap

Farklılaşma (Differentiation)
Lawrence ve Lorsch'un durumsallık modeline göre, örgütler homojen bir dış çevreyle değil, farklı özellikler gösteren çevre segmentleriyle (teknolojik çevre, pazar çevresi vb.) etkileşim halindedir. Bu nedenle her departman (Ar-Ge, üretim, satış) kendi alt çevresine uyum sağlamak için farklı uzmanlıklar ve yapılar geliştirir. Bu sürece 'farklılaşma' adı verilir.

Adım Adım Çözüm

1
Sorunun hangi kuram ve düşünürler üzerine kurulduğunu belirlemek.
Lawrence ve Lorsch'un Durumsallık Yaklaşımı kapsamında geliştirdiği model.
Soru kökünde Lawrence ve Lorsch'un alt birimlerin çevresel belirsizliğe uyumu üzerine yaptıkları vurgu belirtilmiştir.
2
Alt birimlerin çevresel farklılıklara verdiği yapısal ve yöntemsel yanıtları ifade eden terimi seçmek.
Farklılaşma (Differentiation) kavramı.
Lawrence ve Lorsch modelinde departmanların kendi çevresel segmentlerine (örneğin durağan çevreye karşı mekanik, dinamik çevreye karşı organik) uyum sağlayarak birbirinden ayrışması 'farklılaşma' olarak adlandırılır.

Anahtar Kavram

Lawrence ve Lorsch'un Farklılaşma ve Bütünleşme Modeli
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 47Soru →

Yönetim kuramları içerisinde durumsallık yaklaşımının gelişimine önemli katkılar sağlayan Lawrence ve Lorsch'un araştırmasına göre; örgütlerin dış çevreleri ile olan etkileşimleri sonucunda ortaya çıkan "farklılaşma" (differentiation) ve "bütünleşme" (integration) kavramları arasındaki ilişki göz önüne alındığında, belirsizliğin yüksek olduğu bir dış çevrede faaliyet gösteren bir kamu kurumunun örgütsel etkinliğini koruyabilmesi için aşağıdakilerden hangisi temel bir gerekliliktir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birimlerin alt amaç ve çalışma biçimlerinin birbirinden uzaklaşmasıyla eş zamanlı olarak, birimler arası koordinasyon mekanizmalarının güçlendirilmesi

Cevap

Dinamik ve belirsiz bir çevrede, birimlerin uzmanlaşması (farklılaşma) artarken bu birimleri bir arada tutacak koordinasyonun (bütünleşme) da aynı oranda artması gerekmektedir.
Lawrence ve Lorsch'un çalışmasının temel bulgusu, başarılı örgütlerin dış çevrenin talep ettiği 'farklılaşma' düzeyini karşılarken, bu birimler arasındaki iş birliğini sağlayacak 'bütünleşme' mekanizmalarını da geliştirdiğidir. Belirsizliğin yüksek olduğu durumlarda birimler arası farklılıklar derinleştiği için, bütünleşme (koordinasyon) ihtiyacı en üst düzeye çıkar.

Adım Adım Çözüm

1
Dış çevre analizini yap.
Belirsizliğin yüksek olduğu bir çevre, örgütün her biriminin kendi alanında (finans, operasyon, hukuk vb.) farklı hızlarda ve yöntemlerle tepki vermesini gerektirir.
Lawrence ve Lorsch'un kuramında çevre, yapıyı belirleyen temel bağımsız değişkendir.
2
Farklılaşma kavramını uygula.
Birimler arası bakış açısı, zaman ufku ve formalite düzeyindeki farklar (farklılaşma) artar.
Farklı çevresel alt sektörlerle etkileşime giren birimler, o sektörlerin hızına uyum sağlar.
3
Bütünleşme ihtiyacını belirle.
Farklılaşan birimlerin ortak amaca hizmet etmesi için çatışmaların yönetilmesi ve koordinasyonun (bütünleşme) artırılması şarttır.
Örgütsel etkinlik, yüksek farklılaşma ile yüksek bütünleşmenin eş zamanlı sağlanmasına bağlıdır.

Anahtar Kavram

Lawrence ve Lorsch'un Farklılaşma ve Bütünleşme Modeli

Daha Fazla Pratik

Burns ve Stalker'ın mekanik-organik yapı ayrımı ile Lawrence ve Lorsch'un modelini karşılaştırarak çevresel belirsizliğin hiyerarşi üzerindeki etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 48Soru →

Hawthorne Araştırmaları kapsamında yürütülen 'Mülakat Programı' (Interview Program) sonucunda, işçilerin iş yerindeki memnuniyetsizliklerinin ve şikayetlerinin çoğunlukla işin teknik yönünden ziyade, çalışma ortamındaki sosyal ilişkiler ve kişisel durumlarla ilgili olduğu saptanmıştır. Bu bulgu, yönetim düşüncesinde 'Ekonomik İnsan' varsayımından 'Sosyal İnsan' varsayımına geçişi tetiklemiştir.

Buna göre, Hawthorne Araştırmaları sonucunda vurgulanan ve verimlilik üzerinde asıl belirleyici olduğu kabul edilen faktör aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Örgüt içindeki sosyal etkileşimler ve grup normlarının oluşturduğu gayriresmi yapı

Cevap

Örgüt içindeki sosyal etkileşimler ve grup normlarının oluşturduğu gayriresmi yapı
Doğru seçenek olan sosyal etkileşimler ve gayriresmi yapı vurgusu, Hawthorne Araştırmaları'nın temel sonucudur. Elton Mayo ve arkadaşlarının yürüttüğü bu çalışmalar, iş yerindeki beşeri ilişkilerin ve grup dinamiklerinin verimliliği fiziksel koşullardan veya maddi ödüllerden daha fazla etkilediğini ortaya koyarak Neoklasik yönetim dönemini başlatmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Araştırma safhalarını analiz et
Mülakat Programı ve Seri Bağlama Gözlem Odası gibi aşamaların fiziksel değil, sosyal verilere odaklandığını fark et.
Soruda belirtilen 'Mülakat Programı' ipucu, araştırmanın odağının işçilerin duygularına ve sosyal ilişkilerine kaydığını gösterir.
2
İnsan modelini karşılaştır
Klasik kuramın 'Ekonomik İnsan' (sadece para için çalışan) modelinin yerini 'Sosyal İnsan' modelinin aldığını belirle.
İnsan İlişkileri Yaklaşımı'nın en büyük katkısı, işçinin bir sosyal grubun parçası olduğunun keşfidir.
3
Temel bulguyu saptama
Verimliliğin temel kaynağının, grup içi dayanışma ve gayriresmi organizasyon olduğu sonucuna ulaş.
Grup normları, yönetimin koyduğu resmi üretim kotalarından daha belirleyici bir rol oynamaktadır.

Anahtar Kavram

İnsan İlişkileri Yaklaşımı ve Gayriresmi Örgüt

İpuçları

1
Klasik kuramın fiziksel ve teknik odaklı yapısına karşı geliştirilen 'Neoklasik' yaklaşımın temelini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Hawthorne Etkisi'nin (gözlemlendiğini bilmenin yarattığı verimlilik artışı) modern yönetimdeki yansımalarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 49Soru →

Max Weber'in bürokrasi modelinde, örgüt içerisindeki tüm mevkilerin basamaklı bir düzen içerisinde aşağıdan yukarıya doğru sıralanması ve her alt makamın bir üst makam tarafından denetlenmesi ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hiyerarşi

Cevap

Hiyerarşi ilkesi, bürokratik bir örgütte her alt birimin bir üst birime bağlı olduğu ve onun tarafından denetlendiği basamaklı yapıyı ifade eder.
Weber'in ideal tip bürokrasisinde hiyerarşi, örgütün rasyonel işleyişini sağlayan temel bir yapıdır; her makamın üstü tarafından kontrol edildiği bir denetim mekanizması kurar.

Adım Adım Çözüm

1
Weber'in bürokrasi modelinin temel özelliklerini hatırla.
Bu özellikler arasında hiyerarşi, uzmanlaşma, yazılı kurallar, gayrişahsilik ve liyakat yer alır.
Soruda istenen tanımın hangi kavrama ait olduğunu bulmak için temel ilkeleri bilmek gerekir.
2
Soru kökündeki 'basamaklı düzen' ve 'alt makamın üst makamca denetlenmesi' ifadelerini analiz et.
Bu ifadeler doğrudan dikey bir emir-komuta ve denetim zincirini işaret eder.
Hiyerarşi kavramının kelime anlamı ve yönetim bilimindeki karşılığı bu dikey yapıdır.

Anahtar Kavram

Hiyerarşi (Makamlar Hiyerarşisi)

Daha Fazla Pratik

Weber'in otorite tiplerini (geleneksel, karizmatik, yasal-rasyonel) çalışarak bürokrasinin hangi otoriteye dayandığını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 50Soru →

Henri Fayol'un Yönetim Süreci Yaklaşımı'na göre, bir kamu yöneticisinin emri altındaki personelin yeteneklerinden en üst düzeyde yararlanmak amacıyla onlara direktifler vermesi ve rehberlik etmesi ile; farklı birimlerin yürüttüğü faaliyetlerin birbirini aksatmadan, bir bütünün parçaları olarak uyum içinde yürütülmesini sağlaması işlevleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yöneltme (Kumanda) – Koordinasyon

Cevap

Personelin yeteneklerinden yararlanmak amacıyla direktif verilmesi 'Yöneltme (Kumanda)', faaliyetlerin uyum içinde yürütülmesinin sağlanması ise 'Koordinasyon' işlevidir.
Henri Fayol'a göre 'Yöneltme' (Kumanda) işlevi, personeli tanımayı, yeteneklerinden yararlanmayı ve onlara direktif vererek örgütü çalıştırmayı; 'Koordinasyon' işlevi ise örgütteki işlerin birbirini desteklemesini sağlamak amacıyla tüm faaliyetleri uyumlaştırmayı ifade eder. Sorudaki tanımlar tam olarak bu iki kavramın KPSS standartlarındaki karşılığıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki ilk ifadeyi (personelin yeteneklerinden yararlanmak için direktif ve rehberlik verilmesi) analiz etme.
Bu eylem, organizasyonun beşeri unsurunu harekete geçirme amacı taşıdığı için Fayol'un 'Kumanda' (Commandement) veya modern tabiriyle 'Yöneltme' fonksiyonuna karşılık gelir.
Yöneltme, personelin iş yapmasını sağlamak için kullanılan otorite ve rehberlik sürecidir.
2
Soru kökündeki ikinci ifadeyi (birimlerin faaliyetlerinin bütünün parçaları olarak uyumlu yürütülmesi) analiz etme.
Bu eylem, farklı çabaları bir ritim içine sokmayı ve çatışmaları önlemeyi amaçladığı için Fayol'un 'Koordinasyon' (Coordination) fonksiyonuna karşılık gelir.
Koordinasyon, örgüt içindeki tüm faaliyetlerin ve kaynakların ortak amaca yönelik olarak birleştirilmesi ve uyumlaştırılmasıdır.
3
Bulunan fonksiyonları sorudaki sıraya göre dizme.
Sıralama: Yöneltme (Kumanda) ve Koordinasyon.
Soru kökünde eylemler bu sıra ile sorulmuştur.

Anahtar Kavram

Fayol'un Yönetim Süreci (POCCC) Fonksiyonları
Soru 51Soru →

Hawthorne Araştırmaları'nın son evresi olan "Seri Bağlama Gözlem Odası" (Bank Wiring Observation Room) deneyinde, işçilerin yönetimin sunduğu parça başı ücret ve prim sistemine (maddi teşviklere) rağmen, üretimi grup tarafından sessizce kararlaştırılan bir düzeyde (günlük standart) sabitledikleri ve bu düzeyi aşanları "hız bozan", altında kalanları ise "kaytaran" olarak nitelendirip sosyal baskı uyguladıkları tespit edilmiştir. Bu bulgu, İnsan İlişkileri Yaklaşımı'nın yönetim literatürüne kazandırdığı hangi temel saptamayı en güçlü şekilde doğrulamaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Çalışma grupları tarafından geliştirilen gayri resmi normların ve sosyal kontrolün, yönetimin rasyonel-ekonomik teşvik sistemlerinden daha baskın bir davranış belirleyici olduğu.

Cevap

Çalışma grupları tarafından geliştirilen gayri resmi normların ve sosyal kontrolün, yönetimin rasyonel-ekonomik teşvik sistemlerinden daha baskın bir davranış belirleyici olduğu seçeneği doğrudur.
Seri Bağlama Gözlem Odası deneyi, Hawthorne araştırmalarının en kritik aşamalarından biridir çünkü burada işçilerin sadece bireysel birer 'üretim birimi' değil, bir sosyal grubun parçası oldukları görülmüştür. Yönetim daha çok üretim için daha çok ücret teklif etmesine rağmen, işçiler grubun dışına itilmemek (sosyal izolasyondan kaçınmak) adına üretimi kısıtlamışlardır. Bu durum, örgütün sadece teknik/ekonomik değil, sosyal bir sistem olduğunu ve gayri resmi normların davranış üzerinde merkezi bir rol oynadığını ispatlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Deney aşamasını analiz etme
Seri Bağlama Gözlem Odası deneyi, fiziksel değişimlerin değil, grup davranışlarının incelendiği evredir.
Sorunun hangi Hawthorne evresine odaklandığını netleştirmek gerekir.
2
Gözlemlenen davranışı tanımlama
İşçiler parça başı ücret sistemine (maddi kazanç) rağmen üretimi kısıtlamış (output restriction) ve grup normuna uymuşlardır.
Klasik 'Ekonomik İnsan' varsayımı ile gözlemlenen gerçek davranış arasındaki çelişkiyi belirlemek için gereklidir.
3
Kavramsal eşleştirme yapma
Bu durum, biçimsel örgüt (yönetimin kuralları) ile gayri resmi örgüt (grubun normları) arasındaki rekabette gayri resmi yapının gücünü gösterir.
Neoklasik kuramın temel katkısı olan 'Sosyal İnsan' ve 'Gayri Resmi Örgüt' kavramlarına ulaşmak için.
4
Sonuca ulaşma
Sosyal kabul ve grup normlarının, bireysel ekonomik rasyonaliteden daha etkili bir motivasyon kaynağı olduğu saptanmıştır.
Doğru yanıtın kuramsal temelini doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Gayri Resmi Örgüt ve Sosyal Normlar
Soru 52Soru →

Sistem Yaklaşımı'na göre, kamu örgütleri dış çevreleriyle olan etkileşimlerini kesip kendi içlerine kapalı kaldıklarında zamanla kaynaklarını tüketerek düzensizliğe, kurumsal hantallığa ve nihayetinde yok olmaya mahkûm olurlar. Ancak bir kurumun dış çevre analizi yaparak yeni teknolojiler, uzman personel ve güncel bilgiler ithal etmesi; bu 'yok olma' eğilimini durdurarak sistemin kendini yenilemesini ve dinamik bir dengeye ulaşmasını sağlar.

Buna göre, açık sistemlerin dışarıdan enerji ve bilgi alarak örgütsel ataleti kırma ve sistemin bozulma sürecini tersine çevirme yeteneği aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Negatif Entropi

Cevap

Sistem Yaklaşımı'na göre, sistemin bozulma ve yok olma eğilimini (entropi) dışarıdan enerji ve bilgi alarak tersine çevirme sürecine 'Negatif Entropi' denir.
Sistem Yaklaşımı'nda 'Entropi', her sistemin zamanla düzensizliğe ve ölüme gitme eğilimini ifade eder. Açık sistemler, dış çevreden enerji, bilgi ve kaynak temin ederek (girdi alarak) bu süreci durdurabilir veya tersine çevirebilirler. Bu 'yenilenme' ve 'dağılmayı önleme' süreci literatürde Negatif Entropi olarak adlandırılır. Sorudaki kurumun dış çevre analizi yaparak bilgi ithal etmesi ve hantallığı kırması bu kavramın doğrudan bir örneğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Sistemin doğal eğilimini analiz edin.
Tüm sistemler zamanla düzensizliğe ve yok olmaya (entropi) meyillidir.
Termodinamiğin ikinci yasasının örgütlere uyarlanması olan entropi kavramını anlamak için gereklidir.
2
Açık sistemlerin temel farkını belirleyin.
Açık sistemler, kapalı sistemlerin aksine dış çevreyle enerji ve bilgi alışverişi yapar.
Sistemin hayatta kalması için dışarıdan girdi alması gerektiğini saptamak için önemlidir.
3
Eylemin sonucunu kavramla eşleştirin.
Dışarıdan alınan bu 'pozitif' girdiler, içteki 'negatif' bozunmayı durdurur; bu sürece Negatif Entropi denir.
Sistemin kendini yenileme ve dinamik dengeye (homeostasi) ulaşma mekanizmasını tanımlamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Negatif Entropi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 53Soru →

Henri Fayol, 'Genel ve Sınai Yönetim' adlı eserinde bir işletmede yürütülen faaliyetleri teknik, ticari, mali, emniyet, muhasebe ve yönetim (idari) olmak üzere altı grupta sınıflandırmıştır. Fayol'un yönetim kuramı çerçevesinde; yönetim faaliyetinin diğer faaliyet gruplarıyla olan ilişkisi ve hiyerarşik kademelere göre yönetici yeteneklerinin dağılımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yönetim faaliyeti, diğer beş faaliyet grubundan bağımsız bir alan olmayıp onları bütünleştiren ve ortak amaca yönelten bir üst işlevdir; hiyerarşik basamaklarda yukarı çıkıldıkça teknik yetenek ihtiyacı azalırken idari yetenek ihtiyacı oransal olarak artar.

Cevap

Yönetim faaliyeti, teknik, ticari, mali, emniyet ve muhasebe faaliyetlerini bütünleştiren bir üst işlevdir ve hiyerarşide yükseldikçe idari yetenek ihtiyacı teknik yeteneğe göre artar.
Doğru seçenek, Fayol'un kuramının özünü yansıtmaktadır: Yönetim, işletmedeki diğer teknik ve operasyonel faaliyetlerin uyum içinde çalışmasını sağlayan bütünleştirici bir faaliyettir. Ayrıca Fayol'un yaptığı araştırmalar, bir yöneticinin hiyerarşideki konumu yükseldikçe teknik uzmanlığının değil, idari ve yönetimsel kabiliyetlerinin başarısında daha belirleyici olduğunu göstermiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Fayol'un 6 temel faaliyet grubunu analiz etme.
Yönetimin (idari faaliyet), diğer 5 faaliyetten (teknik, ticari, mali, emniyet, muhasebe) farklı olarak örgütün genel işleyişini koordine eden özel bir konumu olduğu saptanır.
Fayol, yönetimi diğer faaliyetleri sevk ve idare eden bir şemsiye fonksiyon olarak görür.
2
Hiyerarşik kademeler ve yetenek ihtiyacı arasındaki ilişkiyi değerlendirme.
Alt kademelerde teknik becerilerin, üst kademelerde ise idari (yönetimsel) becerilerin daha baskın olması gerektiği sonucuna varılır.
Fayol'un 'göreli önem' prensibine göre, bir genel müdür için idari yetenek, bir işçi için ise teknik yetenek birincil öneme sahiptir.
3
Yönetim fonksiyonlarını (POCCC) diğer faaliyetlerden ayrıştırma.
Planlama, Örgütleme, Kumanda, Koordinasyon ve Denetim'in 'yönetim' başlığı altındaki alt süreçler olduğu teyit edilir.
Yönetimin kapsamını anlamak, diğer seçeneklerdeki kavramsal karışıklıkları (kumanda-koordinasyon özdeşliği gibi) elemek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Fayol'un Faaliyet Sınıflandırması ve Göreli Yetenek Önem Oranları

Daha Fazla Pratik

Fayol'un 14 yönetim ilkesi ile POCCC fonksiyonları arasındaki ilişkiyi inceleyen karmaşık bir analiz sorusu çözülebilir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 54Soru →

Bir kamu kuruluşu, geleneksel bürokratik yapının hantallığını aşmak için yürüttüğü çalışmalarda öncelikle en iyi uygulama örneklerini inceleyerek kendi performansıyla karşılaştırmış, ardından destek hizmetlerini uzman kuruluşlara devretmiştir. Ancak bu adımların beklenen büyük çaplı dönüşümü sağlamadığını fark eden yönetim; "Mevcut süreçleri nasıl daha iyi yaparız?" sorusu yerine, "Bu işi neden yapıyoruz?" sorusuna odaklanarak tüm iş akışlarını sıfırdan, radikal bir biçimde yeniden tasarlama yoluna gitmiştir. Bu kuruluşun ulaştığı son aşamada benimsediği çağdaş yönetim tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Değişim Mühendisliği

Cevap

Kuruluşun ulaştığı son aşamada benimsediği teknik, süreçlerin kökten ve radikal bir biçimde yeniden tasarlanmasını öngören Değişim Mühendisliği tekniğidir.
Değişim Mühendisliği (Reengineering), organizasyonun süreçlerini, maliyet, kalite, hizmet ve hız gibi performans ölçütlerinde çarpıcı geliştirmeler yapmak amacıyla kökten ve radikal bir biçimde yeniden tasarlanmasıdır. Senaryoda geçen 'neden bu işi yapıyoruz?' sorusu bu tekniğin 'temel sorgulama' aşamasını; 'sıfırdan' ve 'radikal' ifadeleri ise 'beyaz sayfa' yaklaşımını doğrudan yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki değişim ipuçlarını analiz etme
'Neden yapıyoruz?' sorusu, 'radikal tasarım' ve 'sıfırdan kurgulama' ifadeleri tespit edildi.
Çağdaş yönetim tekniklerini birbirinden ayıran temel felsefeleri belirlemek gerekir.
2
Öncül teknikleri eleme
Kıyaslama ve dış kaynak kullanımı adımlarının yetersiz kaldığı ve kurumun daha ileri bir aşamaya geçtiği anlaşıldı.
Soruda 'ulaşılan son aşama' sorulmaktadır.
3
Kademeli iyileştirme ile radikal değişim ayrımı yapma
Toplam Kalite Yönetimi'nin 'artırımsal/sürekli' yapısı ile Değişim Mühendisliği'nin 'kesintili/radikal' yapısı karşılaştırıldı.
En sık karıştırılan iki teknik arasındaki farkı netleştirmek çözüm için kritiktir.
4
Kavramsal eşleştirme yapma
Tespit edilen 'beyaz sayfa' ve 'süreç odaklılık' ilkeleri Değişim Mühendisliği (Reengineering) ile eşleşti.
Hammer ve Champy'nin literatüre kazandırdığı 'temel, radikal, çarpıcı ve süreçler' anahtar kelimeleri bu tekniği tanımlar.

Anahtar Kavram

Değişim Mühendisliği (Reengineering)

İpuçları

1
Senaryoda kurumun mevcut süreçleri 'iyileştirmek' yerine 'sıfırdan' kurgulamaya geçtiğine dikkat edin.
2
Sürekli iyileştirme (TKY) ile radikal kopuş arasındaki farkı hatırlayın; 'beyaz sayfa' hangi tekniğin sloganıdır?
3
Hammer ve Champy tarafından savunulan, süreçleri 'temelden ve kökten' sorgulayan tekniği düşünün.

Daha Fazla Pratik

Değişim mühendisliği ile toplam kalite yönetimi arasındaki farkları tablo halinde inceleyerek artırımsal değişim ile radikal değişim kavramlarını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 55Soru →

Hawthorne Araştırmaları'nın ilk aşamasını oluşturan 'Işıklandırma Deneyleri' (Illumination Experiments) sürecinde, araştırmacılar ışık şiddetini artırdıklarında verimliliğin arttığını; ancak ışık şiddeti azaltıldığında hatta ay ışığı seviyesine düşürüldüğünde dahi verimliliğin artmaya devam ettiğini gözlemlemişlerdir. Klasik yönetim anlayışının fiziksel koşullara dayalı varsayımlarıyla çelişen bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Deney grubundaki işçilerin kendilerine önem verildiğini hissetmeleri ve gözlemleniyor olmanın yarattığı psikolojik motivasyon

Cevap

Verimlilik artışının temel nedeni, çalışanların bir deneyin parçası olarak kendilerine ilgi gösterildiğini hissetmeleri ve gözlemleniyor olmalarının yarattığı psikolojik etkidir.
Doğru seçenek, çalışanların kendilerine değer verildiğini hissetmesi ve gözlemleniyor olmaları sonucunda oluşan motivasyon artışını (Hawthorne Etkisi) ifade etmektedir. Deneyler sonucunda verimliliğin fiziksel çalışma koşullarından (ışık, ısı vb.) ziyade, sosyal ilişkiler, grup aidiyeti ve psikolojik etkenlere dayalı olduğu kanıtlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen senaryodaki anomaliyi tespit etme
Işık düzeyi (fiziksel koşul) düşürülmesine rağmen verimliliğin artması, fiziksel koşulların tek başına belirleyici olmadığını gösterir.
Klasik yönetim kuramları işçiyi mekanik bir parça olarak gördüğü için sadece fiziksel şartlara odaklanır, bu deney ise bu varsayımı sarsar.
2
Çalışanların tutumlarını analiz etme
Çalışanlar, özel bir ilgi gördüklerini ve bir grubun parçası olduklarını düşündükleri için performanslarını artırmışlardır.
Bu durum literatürde 'Hawthorne Etkisi' olarak tanımlanır ve motivasyonun kaynağını açıklar.
3
Kavramsal sonuca ulaşma
Sosyal ve psikolojik faktörlerin üretim üzerinde fiziksel koşullardan daha etkili olduğu sonucuna varılır.
İnsan İlişkileri Yaklaşımı'nın 'sosyal insan' modeli bu çıkarım üzerine inşa edilmiştir.

Anahtar Kavram

Hawthorne Etkisi
Soru 56Soru →

Max Weber’in modern toplumun en rasyonel örgütlenme biçimi olarak tanımladığı "İdeal Tip" bürokrasi modelinde; görevlerin yerine getirilmesinde kişisel duyguların, lütufların ve ayrıcalıkların dışlanması (formalistik gayrişahsilik), aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi için zorunlu bir koşul olarak görülmektedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yönetimin, önceden belirlenmiş genel kurallar çerçevesinde nesnel, öngörülebilir ve hesaplanabilir bir işleyişe sahip olması

Cevap

Yönetimin, önceden belirlenmiş genel kurallar çerçevesinde nesnel, öngörülebilir ve hesaplanabilir bir işleyişe sahip olması
Max Weber'in yasal-rasyonel otorite tipinde meşruiyet, kişilerin şahsi özelliklerine değil, akılcı yollarla oluşturulmuş yazılı hukuk kurallarına dayanır. 'Gayrişahsilik' ilkesi, kamu görevlisinin yetkisini kullanırken vatandaşın kimliğiyle veya kendi kişisel duygularıyla hareket etmesini yasaklar. Bu sayede yönetim, herkes için eşit, nesnel, öngörülebilir ve matematiksel bir kesinlikle hesaplanabilir bir yapıya kavuşur. Bu durum, modern devletin işleyişinin temel rasyonelliğini oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Weber'in otorite tiplerini (geleneksel, karizmatik, yasal-rasyonel) ve bürokrasi modelini analiz edin.
Bürokrasinin yasal-rasyonel otoritenin en gelişmiş biçimi olduğu tespit edilir.
Yasal-rasyonel otorite, meşruiyetini şahıslardan değil, hukuksal normlardan alır.
2
İdeal tip bürokrasinin temel özelliklerinden biri olan 'gayrişahsilik' (impersonality) ilkesinin tanımına odaklanın.
Görevlerin kişisel tercihlerden arındırılmış bir biçimde, sadece kurallara uygun olarak yapılması gerekliliği anlaşılır.
Bu ilke, yönetimdeki keyfiliği ve lütuf sistemini dışlamak için tasarlanmıştır.
3
Gayrişahsiliğin yönetim üzerindeki etkisini (öngörülebilirlik ve hesaplanabilirlik) değerlendirin.
İşlemlerin kişiye göre değişmemesi sayesinde yönetimin rasyonel, nesnel ve sonuçlarının tahmin edilebilir olduğu sonucuna varılır.
Modern kapitalist ekonomiler ve kamu yönetimi için bu öngörülebilirlik hayati önem taşır.

Anahtar Kavram

Yasal-Rasyonel Otorite ve Gayrişahsilik
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 57Soru →

Henri Fayol'un yönetim ilkeleri arasında yer alan "Kumanda Birliği" (Unity of Command) ile "Yön Birliği" (Unity of Direction) arasındaki kavramsal ayrım ve bu iki ilkenin örgütsel yapıdaki karşılıklı bağımlılığı dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi bu ilişkinin mahiyetini en doğru şekilde yansıtmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kumanda birliği, hiyerarşik yapıda bir görevlinin yalnızca tek bir amirden emir almasını öngören personel odaklı bir kural iken; yön birliği, aynı amaca yönelik faaliyetler grubunun tek bir plan ve tek bir yönetici tarafından idare edilmesini ifade eden yapısal bir kuraldır ve kuramcıya göre yön birliği sağlanmadan sağlıklı bir kumanda birliği tesis edilemez.

Cevap

Kumanda birliğinin personel odaklı, yön birliğinin ise faaliyet ve yapı odaklı bir kural olduğunu; yön birliği tesis edilmeden kumanda birliğinin sağlıklı işleyemeyeceğini savunan ifade doğrudur.
Doğru ifade, kumanda birliğinin personel (çalışan-üst ilişkisi) odaklı olduğunu, yön birliğinin ise örgütün yapısal bütünlüğü ve faaliyetlerin tek bir plana kanalize edilmesiyle ilgili olduğunu vurgular. Fayol'un kuramında, bir örgütte yön birliği (tek plan/hedef) kurulmadan, personelin kime bağlı olacağının (kumanda birliği) sağlıklı şekilde belirlenemeyeceği savunulur. Bu ilişki, idari teorinin en ince ayrımlarından biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Kavramları tanımlayın.
Kumanda Birliği (Unity of Command): Bir astın sadece bir üstten emir alması. Yön Birliği (Unity of Direction): Aynı amaca yönelik işlerin tek plan ve tek yönetici altında olması.
İki ilke arasındaki temel farkı belirlemek için kavramsal ayrım gereklidir.
2
Odak noktalarını karşılaştırın.
Kumanda birliği personelin hiyerarşik ilişkisine (staff) odaklanırken, yön birliği örgütün bütününe ve faaliyetlerin tasarımına (body corporate) odaklanır.
Üst düzey yönetim analizinde yapısal ve personel odaklı ayrımı yapmak kuramsal derinlik sağlar.
3
Bağımlılık ilişkisini analiz edin.
Fayol'a göre 'Yön birliği olmadan kumanda birliği olamaz, ancak kumanda birliği yön birliğinden doğmaz'.
İlkelerin birbirini nasıl tamamladığını veya hangisinin önkoşul olduğunu saptamak KPSS düzeyindeki en zorlayıcı analizlerden biridir.

Anahtar Kavram

Kumanda Birliği ve Yön Birliği Arasındaki Fark ve Bağımlılık
Soru 58Soru →

Davranışsal yönetim kuramcıları, klasik yaklaşımların insanı pasifleştiren ve bağımlı kılan yapısını temelden eleştirmişlerdir. Bu bağlamda; Chris Argyris bireyin 'olgunlaşma' sürecinin katı hiyerarşik yapıyla çatıştığını, Frederick Herzberg gerçek motivasyonun ancak 'işin içeriğinin zenginleştirilmesi' ile mümkün olduğunu, Rensis Likert ise örgütsel etkinliğin 'katılımcı grup' yapısıyla (Sistem 4) sağlanabileceğini savunmuştur.

Buna göre, klasik bürokratik yapıdan davranışsal bir yönetim modeline geçmek isteyen bir kamu yöneticisinin; çalışanlarda 'psikolojik başarı' hissi yaratmak ve personeli McGregor'un 'X Kuramı' varsayımlarından 'Y Kuramı' varsayımlarına taşımak için izlemesi gereken temel strateji aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hijyen faktörlerini (maaş, fiziki çalışma ortamı) iyileştirmekle yetinmeyip; bireye daha fazla özerklik, yetki ve sorumluluk devrederek işin içeriğini bireyin yeteneklerini geliştirebileceği bir yapıya kavuşturmak.

Cevap

Personelin motivasyonunu ve olgunlaşmasını sağlamak için hijyen faktörlerinin ötesine geçilerek; özerklik, yetki devri ve iş zenginleştirme yoluyla işin içeriğinin geliştirilmesi gerekir.
Doğru yanıt; Herzberg'in motivasyonun kaynağı olarak gördüğü 'iş zenginleştirme', Argyris'in bireyin pasiflikten aktifliğe geçişini sağlayan 'olgunlaşma' ve McGregor'un insanın işten kaçmadığını savunan 'Y Kuramı' ilkelerinin tam bir sentezidir. Bireye yetki ve sorumluluk devredilerek işin içeriğinin geliştirilmesi, personelin kendini gerçekleştirme ihtiyacına cevap vererek psikolojik başarı hissi yaratır.

Adım Adım Çözüm

1
Kuramcıların temel kavramlarını analiz et.
Argyris 'olgunlaşma', Herzberg 'motivatör faktörler/iş zenginleştirme', Likert 'Sistem 4/katılım' ve McGregor 'Y Kuramı/öz denetim' kavramlarını vurgular.
Çok boyutlu bir yönetim sorusunda farklı kuramcıların ortak çözüm noktasını bulmak gerekir.
2
Klasik ve davranışsal yaklaşımların farkını belirle.
Klasik yaklaşım dışsal kontrole (X Kuramı), davranışsal yaklaşım ise içsel motivasyona (Y Kuramı) odaklanır.
Geçiş stratejisi, pasiflikten aktifliğe geçişi desteklemelidir.
3
Herzberg'in hijyen ve motivasyon ayrımını uygula.
Maaş ve fiziksel koşullar (hijyen) sadece tatminsizliği önler; gerçek motivasyon işin kendisinden ve sorumluluktan gelir.
Sadece hijyen faktörlerine odaklanan seçeneklerin neden yetersiz olduğunu açıklar.
4
En kapsamlı sentezi seç.
İşin içeriğinin geliştirilmesi ve yetki devri, hem olgunlaşmayı hem de öz denetimi sağlar.
Tüm kuramcıların beklentilerini karşılayan en üst düzey stratejidir.

Anahtar Kavram

Davranışsal Yönetim Kuramları Sentezi (Motivasyon, Olgunlaşma ve Katılımcılık)

Daha Fazla Pratik

Likert'in Sistem 1, 2, 3 ve 4 modelleri arasındaki farkları; karar alma, iletişim ve kontrol değişkenleri üzerinden karşılaştıran soruları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 59Soru →

Douglas McGregor tarafından geliştirilen "X ve Y Kuramı" çerçevesinde; ortalama bir insanın doğuştan işten hoşlanmadığı, sorumluluktan kaçtığı, hırslı olmadığı ve iş yerinde ancak sıkı bir denetim ile ceza tehdidiyle çalıştırılabileceği varsayımına dayanan yönetim yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: X Kuramı

Cevap

Ortalama bir insanın tembel olduğu ve ceza tehdidiyle çalıştırılabileceği varsayımına dayanan yaklaşım X Kuramı'dır.
Doğru cevap olan yaklaşım, insanların işi sevmediği ve ancak dışsal baskılarla (denetim, ceza) motive edilebileceği şeklindeki katı ve klasik görüşleri savunan X Kuramı'dır.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda verilen insan davranışına yönelik varsayımları analiz et.
İşten kaçma, sorumluluk almama ve sıkı denetim ihtiyacı gibi olumsuz özellikler tespit edildi.
McGregor'un kuramları insan doğasına bakış açısına göre ikiye ayrılır.
2
Bu varsayımları McGregor'un X ve Y kuramlarıyla eşleştir.
Olumsuz varsayımlar X Kuramı, olumlu varsayımlar ise Y Kuramı kapsamındadır.
X Kuramı, klasik yönetim anlayışının insanı 'pasif ve zorlanması gereken' bir varlık olarak görmesinin bir yansımasıdır.

Anahtar Kavram

McGregor'un X Kuramı Varsayımları
Soru 60Soru →

Henri Fayol'un Yönetim Süreci Yaklaşımı'na (Fayolizm) göre; örgütte yürütülen faaliyetlerin önceden belirlenmiş planlara, verilen emirlere ve kabul edilmiş kurallara uygun olarak gerçekleşip gerçekleşmediğinin takip edilmesi ve ortaya çıkan sapmaların giderilmesi işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Denetim

Cevap

Denetim işlevi, planlara uygunluğun kontrolü ve hataların düzeltilmesi sürecini kapsar.
Denetim işlevi, Henri Fayol'un yönetim sürecindeki beş temel fonksiyondan sonuncusudur ve temel amacı, gerçekleşen faaliyetlerin önceden saptanan hedeflere, emirlere ve ilkelere uygunluğunu kontrol etmek ve tespit edilen zayıflıkların veya hataların bir daha tekrarlanmaması için önlem almaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Yönetim fonksiyonları (POCCC) içerisinde 'kontrol' ve 'geribildirim' niteliği taşıyan aşamayı belirleyin.
Bu aşama, yapılan işlerin sonuçlarının başlangıçta konulan hedeflerle karşılaştırılmasını sağlar.
Yönetim sürecinin döngüsel yapısında, bir sonraki planlama aşamasına veri sağlayan son halka denetimdir.
2
Tanımda geçen 'planlara uygunluk' ve 'sapmaların düzeltilmesi' ifadelerini Henri Fayol'un terminolojisiyle eşleştirin.
Fayol'a göre bu süreç 'Denetim' (Control) olarak adlandırılır.
Yönetim Süreci Yaklaşımı'nda her faaliyetin bir planı vardır ve denetim bu planın uygulanma derecesini ölçer.

Anahtar Kavram

Yönetim Fonksiyonları ve Denetim

Daha Fazla Pratik

Fayol'un yönetim fonksiyonları ile Gulick'in POSDCORB sınıflandırması arasındaki farkları inceleyerek bilgi seviyenizi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 3 / 8Sonraki