Bütçe İlkeleri

Bir kamu idaresi, dijital dönüşüm projesi kapsamında ihtiyaç duyduğu yazılım lisanslarını temin ederken; teknik şartnameye uygun kaliteyi sağlayan seçenekler arasından en düşük fiyatı veren firmayı tercih etmiş ve bu sayede aynı hizmet kalitesini daha az kaynak kullanarak elde etmiştir.

Bu uygulama, $5018$ sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nda düzenlenen bütçe ilkelerinden hangisinin temel felsefesi ile doğrudan örtüşmektedir?

$5018$ sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun öngördüğü bütçe ilkeleri ve uygulama esasları dikkate alındığında, bütçenin "yıllık olma ilkesi" ve bu ilkeye getirilen hukuki istisnalar hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kamu mali yönetiminde kaynakların rasyonel kullanımını amaçlayan 'Tasarruf (İktisadilik) İlkesi', modern bütçeleme sistemlerinde 3E performansı (Ekonomi/İktisadilik, Verimlilik, Etkinlik) olarak kavramsallaştırılmıştır.

Buna göre bir kamu sağlık kuruluşunun yürüttüğü;
I. Polikliniklerde kullanılacak sarf malzemelerinin, teknik özelliklerinden ödün verilmeden piyasadaki en uygun maliyetle satın alınması
II. Mevcut doktor ve hemşire sayısı korunarak, randevu sistemindeki optimizasyon sayesinde günlük muayene edilen hasta sayısının $\%25$ oranında artırılması
III. Sunulan kaliteli sağlık hizmetleri neticesinde, ilgili bölgedeki bebek ölüm hızının stratejik planda hedeflenen seviyeye düşürülmesi

faaliyetlerinin mali literatürdeki teknik karşılıkları aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla ve doğru olarak verilmiştir?

Bir kamu kurumu, hizmet binasının ısıtma sistemini yenilemek amacıyla çıktığı ihalede; teknik şartnamede belirlenen ısınma kapasitesini ve güvenlik standartlarını eksiksiz karşılayan teklifler arasından, yatırım ve $10$ yıllık işletme giderleri (bakım, yakıt, onarım) toplamı en düşük olan sistemi tercih etmiştir.

Kurumun bu tercihi, aşağıdaki bütçe ilkelerinden hangisinin doğrudan bir gereğidir?

Bütçenin 'birlik ilkesi', devletin mali faaliyetlerinin bütünlüğünü korumak ve denetimini kolaylaştırmak amacıyla tüm gelir ve giderlerin tek bir bütçe dokümanı içinde toplanmasını ifade eder. Buna göre, 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun öngördüğü bütçe yapısı dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi birlik ilkesinin bir istisnası olarak kabul edilir?

$5018$ sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na göre, bütçe ödeneklerinin kullanımı bir malî yıl ile sınırlıdır ve yıl sonunda harcanmayan ödenekler kural olarak iptal edilir. Ancak kamu hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak amacıyla bu "yıllık olma ilkesine" belirli yasal istisnalar getirilmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi $5018$ sayılı Kanun kapsamında yıllık olma ilkesinin istisnaları arasında yer almaz?

Bütçe hazırlık sürecinde, kamu gelir ve giderlerine ilişkin tahminlerin idarenin iyi niyetine dayalı olarak ve dürüstlük çerçevesinde gerçeğe en yakın şekilde belirlenmesini ifade eden bütçe ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Bütçe hazırlık aşamasında; vergi gelirlerinin tahsilat oranlarının geçmiş yıllardaki istatistikler ve büyüme verileriyle uyumlu şekilde teknik yöntemlerle tahmin edilmesi I, hükümetin bütçe açığını gizleme amacı gütmeden tüm mali yükümlülükleri dürüstçe bütçeye yansıtması ise II olarak tanımlanmaktadır. Bu tanımlamalar aşağıdaki bütçe ilkelerinden hangisinin kapsamında yer almaktadır?

$5018$ sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu sistematiğinde; bütçe ödeneklerinin belirli bir hizmet amacına yönelik olması (nitelik), belirlenen tutarı aşmaması (nicelik) ve ilgili mali yıl içinde kullanılması (zaman) zorunluluğunu ifade eden bütçe ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Bütçe hazırlık sürecinde hazırlanan belgelerin halk tarafından incelenebilmesi, bütçe kanun teklifinin yasama organı genel kurulundaki görüşmelerinin kamuya açık oturumlarda gerçekleştirilmesi ve kabul edilen bütçenin Resmi Gazete aracılığıyla ilan edilmesi, bütçe hukukunda yer alan aşağıdaki ilkelerden hangisinin temel gereğidir?

Modern bütçe hukukunda bütçe hakkının en temel yansıması olan ve 1982 Anayasası'nın 161. maddesinde de vurgulanan; yürütme organının kamu gelirlerini toplama ve kamu giderlerini yapma yetkisini kullanabilmesi için mali yıl başlamadan önce yasama organından onay alması zorunluluğunu ifade eden bütçe ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Bütçe hukukunda, kamu gelirlerinin belirli bir kamu hizmetinin yerine getirilmesi amacıyla önceden ayrılmamasını, tüm gelirlerin bir havuzda toplanarak tüm giderleri karşılamasını öngören ilkeye ne ad verilir?

$5018$ sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu sistematiğinde, bir kamu idaresine bütçeyle verilen ödeneklerin; hangi hizmetin yerine getirilmesi için verildiği (nitelik), harcanabilecek azami tutarın ne olduğu (nicelik) ve hangi süre içinde kullanılacağı (zaman) hususlarına bağlı kalınarak harcanmasını zorunlu kılan bütçe ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

$5018$ sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde bütçe ödeneklerinin kullanımına yön veren "giderlerin tahsisi (uzmanlaşma)" ilkesi; ödeneklerin belirli bir hizmet amacına yönelik olması (nitelik), belirlenen tutarların aşılamaması (nicelik) ve ait olduğu mali yıl içinde kullanılması (zaman) esaslarına dayanır.

Bu ilke ve bütçe sistematiğindeki yeri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile birlikte kamu idareleri merkezi yönetim bütçesi kapsamında belirli cetvellerde (I, II ve III) toplanmış ve bütçede birlik ilkesine yönelik 'görece' bir bütünlük sağlanmıştır. Ancak bu yapının dışında kalan veya bu yapı içinde olmasına rağmen işleyişi itibarıyla temel bütçe ilkelerinden uzaklaşan mali mekanizmalar mevcuttur.

Buna göre, Türk bütçe sisteminde hem merkezi yönetim bütçesi kapsamı dışında kalarak 'birlik ilkesinden' yapısal bir sapma gösteren hem de öz gelirlerini doğrudan kendi harcamalarına tahsis ederek 'genellik ilkesinin' (adem-i tahsis) temel kuralını ihlal eden mali mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Klasik maliye doktrininde devletin 'dar kapsamlı' kalmasını ve piyasaya müdahale etmemesini sağlayan en temel araçlardan biri 'yıllık bütçe denkliği' ilkesidir. Ancak modern maliye anlayışında, devletin 'müdahaleci' bir rol üstlenmesiyle birlikte bu ilke katı bir kural olmaktan çıkmıştır. Bu süreçte geliştirilen bir yaklaşım; bütçenin her yıl değil, ekonomik konjonktürün genişleme dönemlerinde verilen fazlalar ile daralma dönemlerinde verilen açıkların birbirini nötrlemesi sayesinde, bir çevrim (siklus) bütününde denkliğe ulaşmasını savunmaktadır.

Sözü edilen bu bütçe yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Bir kamu idaresine bütçe ile verilen ödeneklerin; hangi hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla harcanacağının belirlenmesi, belirlenen bu miktar ile sınırlı kalınması ve harcamanın ilgili mali yıl içerisinde gerçekleştirilmesi zorunluluğu, aşağıdaki bütçe ilkelerinden hangisinin kapsamını oluşturmaktadır?

Kamu mali yönetiminde bütçe ödeneklerinin kullanımına yönelik sınırlamalar getiren uzmanlaşma (giderlerin tahsisi) ilkesi; nitelik, nicelik ve zaman olmak üzere üç temel boyutta incelenmektedir.

Buna göre, bütçe ile tahsis edilen bir ödeneğin bütçe kanununda gösterilen tutar sınırları içerisinde harcanması gerekliliği, uzmanlaşmanın hangi boyutu ile ilgilidir?

Bütçe hukukunda 'Doğruluk İlkesi'; bütçe tahminlerinin gerçeğe en yakın şekilde yapılmasını ve idarenin bu süreçteki dürüstlüğünü esas alır. Bu ilke, istatistiksel ve teknik verilere dayalı 'nesnel doğruluk' ile idarenin niyetine dayalı 'öznel doğruluk (samimiyet)' olmak üzere iki boyutta incelenir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bütçenin teknik (nesnel) doğruluk boyutundaki bir sapmadan ziyade, doğrudan 'öznel doğruluk (samimiyet)' ilkesinin ihlal edildiğini kanıtlayan bir durumdur?

$5018$ sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu sistemi içerisinde "yıllık olma ilkesi" ile "gelecek yıllara yaygın yüklenmeler" arasındaki ilişki dikkate alındığında; mali yıl sonunda harcanmayan ödeneklerin hukuki durumu ve bu durumun yüklenme yetkisine etkisi bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?