Kamu Gelirlerinin Sınıflandırılması
160 soru
Kamu gelirlerinin tasnifinde, devletin egemenlik gücüne () dayanmaksızın, bir özel hukuk kişisi gibi hareket ederek () elde ettiği "mülk ve teşebbüs gelirleri" ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
E. R. A. Seligman tarafından geliştirilen kamu gelirleri hiyerarşisinde; ödemelerin "fiyat" basamağından başlayıp "vergi" basamağına doğru evrilmesi sürecinde gözlemlenen temel değişim aşağıdakilerden hangisidir?
Kamu gelirlerinin teorik sınıflandırmasında Hugh Dalton, gelirin cebri niteliği ile bireye sağladığı özel fayda arasındaki ilişkiyi temel alırken; C.F. Bastable devleti farklı kimliklerle ele almaktadır. Buna göre, Dalton'un tasnifinde yer alan ve "ödemenin tamamen isteğe bağlı olduğu, cebriliğin bulunmadığı ve bireysel faydanın esas olduğu" gelir türü, Bastable'ın aşağıdaki kategorilerinden hangisi ile içerik bakımından örtüşmektedir?
Kamu gelirlerinin tasnifinde kullanılan "özel ekonomi gelirleri" ( ) ve "kamu ekonomisi gelirleri" ( ) ayrımı dikkate alındığında, bu iki gelir türünün hukuki ve iktisadi niteliklerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Kamu gelirleri, bütçeye girişlerindeki süreklilik ve periyodiklik esasına göre yapılan sınıflandırmada; devletin normal faaliyetlerini sürdürmek amacıyla her yıl düzenli olarak elde ettiği gelirler "olağan", savaş, doğal afet veya bütçe açığı gibi arızi durumlarda başvurulan kaynaklar ise "olağanüstü" olarak tanımlanır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi devletin "olağanüstü" nitelikteki bir geliri olarak değerlendirilir?
Kamu gelirlerinin teorik sınıflandırmasında Adolph Wagner tarafından ortaya konulan yaklaşım, devletin iktisadi faaliyetlerini ve kullandığı yetkileri esas alır. Bu yaklaşıma göre; devletin bir özel hukuk kişisi gibi piyasa koşullarında taşınmaz yöneterek veya ticari işletme işleterek elde ettiği hasılat ile devletin kamusal otoritesini ve egemenlik gücünü kullanarak tahsil ettiği vergi veya harç gibi gelirlerin Wagner tasnifindeki yeri aşağıdakilerden hangisidir?
E. R. A. Seligman tarafından geliştirilen kamu gelirleri hiyerarşisinde; kamu gelirlerinin "fiyat" basamağından başlayarak sırasıyla "harç", "şerefiye" ve nihayetinde "vergi" basamağına doğru evrilmesi sürecinde yaşanan değişimle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Kamu gelirlerinin teorik ayrımında devletin "iktisadi bir işletmeci" gibi hareket edip etmediğini temel alan Adolph Wagner; gelirleri iki ana grupta toplamıştır. Bu sınıflandırma mantığına göre, aşağıdakilerden hangisi devletin egemenlik gücüne () dayanarak elde ettiği "siyasal/hukuki gelirler" kategorisinde yer alır?
Kamu gelirlerinin tasnifinde, gelirin dayandığı hukuki temele göre yapılan 'kamu hukuku gelirleri' () ve 'özel hukuk gelirleri' () ayrımı büyük önem taşımaktadır. Buna göre, devletin bir özel hukuk kişisi gibi hareket ederek elde ettiği 'özel hukuk gelirleri' ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Kamu ekonomisi içerisinde devletin, mülkiyetindeki bir taşınmazı özel bir kişiye kiralaması veya bir kamu iktisadi teşebbüsü aracılığıyla piyasaya mal/hizmet sunması sonucunda elde ettiği gelirler "özel hukuk gelirleri" () olarak nitelendirilir. Bu tür gelirleri; vergi, resim ve harç gibi "kamu hukuku gelirlerinden" () ayıran en temel hukuki ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?
Mali literatürde gelirleri "özel fayda" ve "kamu yararı" arasındaki dengeye göre bir spektrumda inceleyen Seligman'ın modelinde; ödemelerin "fiyat" niteliğinden "vergi" niteliğine evrilmesi sürecinde yaşanan temel değişim aşağıdakilerden hangisidir?
Kamu gelirlerinin hukuki dayanaklarına göre yapılan sınıflandırmada; devletin egemenlik gücünü () kullanmadığı, piyasa koşulları çerçevesinde bir özel hukuk kişisi gibi hareket ederek elde ettiği "özel hukuk gelirleri" () ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Kamu gelirlerinin teorik sınıflandırmasında Adolph Wagner tarafından geliştirilen ve devletin iktisadi hayattaki rollerini 'özel hukuk süjesi' ve 'kamu hukuku süjesi' ayrımına dayandıran yaklaşım dikkate alındığında, bu tasnife ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Adolph Wagner’in kamu gelirlerini tasnif ederken kullandığı temel ölçüt, devletin gelir elde ederken "iktisadi bir işletmeci" (özel hukuk kişisi) gibi mi yoksa "siyasal bir otorite" (kamu hukuku kişisi) gibi mi hareket ettiğidir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Wagner'in sınıflandırmasında "özel ekonomik gelirler" (hasılatlar) grubu içerisinde yer alan bir gelir türüdür?
Kamu ekonomisinde devletin veya diğer kamu tüzel kişilerinin, egemenlik gücüne (imperium) dayanmaksızın, tıpkı bir özel hukuk kişisi gibi piyasa şartlarında ve tarafların rızasına dayanan akdi (sözleşmeye dayalı) ilişkiler yoluyla elde ettiği gelirler 'iradi gelirler' olarak adlandırılır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi devletin iradi gelirleri kapsamında değerlendirilen bir gelir türüdür?
Kamu gelirlerinin cebri (zorunlu) ve iradi (rızai) olarak sınıflandırılmasında, devletin geliri elde ederken büründüğü hukuki kişilik ve kullandığı yetkinin niteliği belirleyici rol oynar. İradi gelirler, devletin egemenlik gücünü (imperium) kullanmadan, bir 'fiscus' (mali kişilik) sıfatıyla özel hukuk kuralları çerçevesinde elde ettiği gelirlerdir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi devletin piyasa mekanizması içerisinde, tarafların karşılıklı rızasına dayanan bir sözleşme neticesinde elde ettiği iradi bir kamu geliridir?
Kamu maliyesi literatüründe kamu gelirleri, devletin geliri elde etme sürecindeki hukuki konumu ve işlem tesis etme yöntemine göre 'cebri' (zorunlu) ve 'iradi' (rızai) olarak tasnif edilmektedir. Bu ayrım kapsamında, devletin sunduğu bir mal veya hizmet karşılığında elde ettiği gelirin 'iradi gelir' olarak nitelendirilebilmesi için gereken temel şart aşağıdakilerden hangisidir?
Kamu ekonomisinde devlet, bazen bir kamu gücü kullanıcısı olarak bazen de piyasada faaliyet gösteren bir ekonomik aktör olarak gelir elde eder. Devletin egemenlik gücüne (imperium) dayanmadan, mülkiyetindeki varlıkları işleterek veya mal ve hizmet üreterek, tıpkı bir özel hukuk kişisi gibi piyasa koşullarında elde ettiği gelirler 'iradi gelirler' olarak adlandırılmaktadır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi devletin iradi gelirleri arasında yer alır?
Devletin finansman ihtiyacını karşılarken başvurduğu kaynaklar; bu kaynakların elde edilme sıklığı, bütçe periyodu içindeki yeri ve rutin harcamaları karşılama potansiyeli bakımından 'olağan' ve 'olağanüstü' olarak ikiye ayrılmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi, bütçe dönemleri itibarıyla süreklilik arz etmeyen ve genellikle arızi (rastlantısal/geçici) durumlarda başvurulan bir kamu geliri türüdür?
Maliye literatüründe kamu gelirlerinin tasnifine yönelik farklı yaklaşımlar bulunmakla birlikte, Adolph Wagner'in geliştirdiği ayrım devletin iktisadi hayattaki pozisyonuna odaklanmaktadır. Bu sınıflandırmada devletin piyasa koşullarında bir "özel müteşebbis" gibi hareket ederek elde ettiği gelirler ile kamusal otoritesini ve "egemenlik gücünü" kullanarak elde ettiği gelirler birbirinden ayrılmaktadır.
Buna göre, Wagner’in gelir tasnifi dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi devletin cebir gücüne ve hukuki otoritesine dayalı olarak elde ettiği "siyasal ve hukuki gelirler" arasında yer alır?