Examkin

Kamu Giderleri Kavramı ve Özellikleri

129 soru

Soru 21Soru →

Bir ülkede Sağlık Bakanlığı'nın salgın hastalıklarla mücadele kapsamında ülke çapında yürüttüğü ücretsiz aşılama programının maliyeti ile özel bir ilaç şirketinin piyasaya sunmak üzere geliştirdiği yeni bir vitamin takviyesinin araştırma ve pazarlama maliyetleri karşılaştırılmaktadır.

Bu iki harcama sürecinin motivasyon, finansman ve karar alma boyutları maliye teorisi açısından incelendiğinde, aşağıdakilerden hangisi doğru bir tespittir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bakanlığın harcama kararı siyasal mekanizmalarla alınıp temel olarak toplumsal faydayı hedefler ve cebri kamu gelirleriyle finanse edilirken; ilaç şirketinin harcamaları piyasa mekanizması içinde iradi mübadelelere dayanarak kâr maksimizasyonu güdüsüyle gerçekleştirilir.

Cevap

Bakanlığın harcama kararının siyasal mekanizmalarla alınıp toplumsal faydayı hedeflediği ve cebri gelirlerle finanse edildiği; ilaç şirketinin harcamasının ise piyasa mekanizması içinde iradi mübadelelere dayanarak kâr maksimizasyonu güdüsüyle gerçekleştirildiğini belirten seçenektir.
Kamu giderleri ile özel giderler arasındaki temel farklar motivasyon, karar alma ve finansman süreçlerinde yatar. Kamu giderleri (Sağlık Bakanlığı'nın aşılama programı) siyasal mekanizmalar aracılığıyla kararlaştırılır, toplumsal fayda maksimizasyonunu amaçlar ve ağırlıklı olarak vergi gibi cebri (zorlayıcı) kaynaklarla finanse edilir. Buna karşılık özel giderler (ilaç şirketinin yatırımı) piyasa mekanizmasındaki fiyat sinyallerine göre şekillenir, finansal kârlılığı hedefler ve iradi (gönüllü) piyasa işlemleriyle finanse edilir. Doğru seçenek bu yapısal ayrımları maliye teorisine uygun olarak eksiksiz biçimde ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru metnindeki senaryoda yer alan aktörlerin (Sağlık Bakanlığı ve özel ilaç şirketi) harcama motivasyonlarını analiz et.
Bakanlığın temel amacı toplumsal fayda (salgını önleme) iken, özel şirketin amacı finansal kâr elde etmektir.
Kamu ve özel giderler arasındaki en temel ayrımlardan biri amaç farklılığıdır.
2
Harcamaların karar alma mekanizmalarını ve finansman yöntemlerini karşılaştır.
Kamu giderleri siyasi süreçlerle (bütçe kanunu aracılığıyla) belirlenir ve vergi gibi cebri (zorlayıcı) yöntemlerle finanse edilir. Özel giderler ise piyasa sinyalleriyle belirlenir ve iradi (gönüllü) yollarla finanse edilir.
Kaynak tahsis sürecinde devletin ve piyasanın işleyiş kuralları birbirinden yapısal olarak farklıdır.
3
Seçenekleri bu teorik çerçevede değerlendirerek doğru ifadeyi tespit et.
Bakanlığın siyasal mekanizma, toplumsal fayda ve cebri finansman kullandığını; şirketin ise piyasa mekanizması, kâr amacı ve iradi finansman kullandığını belirten seçenek doğru yanıttır.
Bu ifade kamu ve özel harcamalar arasındaki motivasyon, karar alma ve finansman farklarını eksiksiz özetlemektedir.

Anahtar Kavram

Kamu ve Özel Giderlerin Temel Farklılıkları (Amaç, Karar Alma, Finansman)
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 22Soru →

Kamu hizmetlerinin kesintisiz biçimde sunulabilmesi için devlet mekanizmasının gerçekleştirdiği ödemelerin 'kamu gideri' vasfı taşıyabilmesi, belirli unsurların kümülatif olarak bir araya gelmesine bağlıdır. Buna göre, bir harcamanın kamu giderinin iktisadi ve mali unsuru kapsamında değerlendirilebilmesi için taşıması gereken temel nitelik aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Piyasadan bağımsız olarak, devletin egemenlik gücünden kaynaklanan bir zorunlulukla ve salt kamusal yarar elde etme amacıyla ulusal kaynakların parasal düzeyde kullanılmasıdır.

Cevap

Piyasadan bağımsız olarak, devletin egemenlik gücünden kaynaklanan bir zorunlulukla ve salt kamusal yarar elde etme amacıyla ulusal kaynakların parasal düzeyde kullanılmasıdır.
Kamu giderinin iktisadi ve mali unsuru; harcamanın parasal bir nitelik taşımasını, toplumun faydalanabileceği kaynakların tahsis edilmesini ve bu işlemin özel sektördeki gibi kâr amacı veya gönüllülük esasıyla değil, devletin egemenlik gücüne dayanan bir zorunlulukla ve kamusal yarar sağlamak amacıyla gerçekleştirilmesini ifade eder. Doğru ifade, bu özellikleri kümülatif olarak tam ve eksiksiz biçimde yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Kamu giderinin temel unsurlarını yasal ve ekonomik boyutlarıyla analiz etmek.
Hukuki unsurun kurumsal statü ve bütçe yetkisine; iktisadi unsurun ise parasal değer, kaynak kullanımı ve amaca dayandığının belirlenmesi.
Seçeneklerdeki yasal yetki ile ekonomik niteliğin (kaynak kullanımı) birbirinden ayırt edilmesini sağlamak.
2
İktisadi unsurun ayırt edici özelliklerini (zorunluluk, kamusal yarar, parasal aktarım) seçeneklerde aramak.
Özel kesim motivasyonlarını (kâr) ve sadece hukuki çerçeveyi (5018 yetkisi) belirten seçeneklerin elenmesi.
Özel harcamalardan ve hukuki süreçlerden farklılaşan temel iktisadi dinamiklerin tespit edilmesi.

Anahtar Kavram

Kamu Giderlerinin İktisadi ve Mali Unsurları
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 23Soru →

Tarım ve Orman Bakanlığı, tarımsal verimliliği artırmak ve azalan yeraltı su kaynaklarını korumak amacıyla ülke çapında "Sürdürülebilir Sulama Altyapısı Projesi" başlatmıştır. Bu proje kapsamında piyasadan iş makineleri kiralanmış, mühendislik hizmetleri satın alınmış ve hak sahiplerine kamulaştırma bedelleri ödenmiştir.

Buna göre, maliye teorisi bağlamında bu olayda gerçekleştirilen kamu giderinin iktisadi ve mali unsuru aşağıdakilerden hangisiyle en doğru şekilde ifade edilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Devletin egemenlik gücüne dayanarak milli gelirdeki satın alma gücünün bir kısmını, kamusal yarar sağlama güdüsüyle parasal olarak söz konusu projeye tahsis etmesidir.

Cevap

Kamu giderinin iktisadi ve mali unsuru; egemenlik gücüne dayanılarak satın alma gücünün (kaynakların), kamusal yarar amacıyla parasal olarak aktarılmasını ifade eden seçenektir.
Kamu giderinin iktisadi unsuru, devletin veya kamu kuruluşlarının toplumsal ihtiyaçları karşılamak üzere milli gelirin bir bölümünü kullanmasıdır. Mali unsur ise modern ekonomilerde bu kaynak aktarımının doğrudan ayni olarak değil, parasal (nakdi) bir yolla yapılmasıdır. Doğru olan ifadede, hem satın alma gücünün (milli gelir) aktarımı hem de bu eylemin temel saiki olan kamusal yarar ve devletin zorlayıcı egemenlik gücü vurgulanmış, işlemin ekonomik mahiyeti tam olarak yansıtılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kamu giderlerinin unsurlarını tasnif et.
Hukuki/İdari unsur: Kanunlara (5018 sayılı Kanun, bütçe kanunu) dayanması ve kamu tüzel kişisince yapılması. İktisadi/Mali unsur: Kaynak (milli gelir) tahsisinin parasal nitelikte yapılması ve kamusal yarar güdüsü.
Soru kökü özel olarak işlemin iktisadi ve mali mahiyetini sormaktadır.
2
Seçeneklerdeki ifadelerin hangi unsura karşılık geldiğini analiz et.
B seçeneği hukuki unsuru, D ve E seçenekleri idari kapsamı, C seçeneği ise özel sektör giderlerinin özelliklerini yansıtmaktadır.
Çeldiricileri doğru şekilde eleyebilmek için her bir ifadenin kamu maliyesi teorisindeki yerini belirlemek gerekir.
3
İktisadi ve mali unsurun tanımını karşılayan doğru ifadeyi belirle.
Kaynakların (milli gelirin) kamusal yarar amacıyla parasal olarak (mali unsur) ve devletin gücüyle (iktisadi bağlamda piyasadan farklı olarak) tahsis edildiğini belirten seçenek doğru yanıt olarak işaretlenir.
Harcamanın maddi boyutu ve amacının tam birleşimi ancak bu ifadede bulunmaktadır.

Anahtar Kavram

Kamu giderlerinin iktisadi, mali, hukuki ve idari unsurlarının birbirinden ayırt edilmesi.
Soru 24Soru →

Kamu maliyesi literatüründe kamu kesiminin büyüklüğü ölçülürken, harcamayı gerçekleştiren kurumun hukuki ve idari statüsüne göre bir ayrım yapılmaktadır. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile düzenlenen kurumsal yapı dikkate alındığında, aşağıdaki kurum gruplarından hangisi tarafından yapılan harcamalar "dar anlamda kamu gideri" kapsamında değerlendirilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Genel bütçeli idareler, özel bütçeli idareler ve düzenleyici ve denetleyici kurumlar

Cevap

Dar anlamda kamu gideri; genel bütçeli idareler, özel bütçeli idareler ve düzenleyici ve denetleyici kurumlardan oluşan Merkezi Yönetim harcamalarını kapsar.
Dar anlamda kamu gideri kavramı, kamu kesiminin en çekirdek yapısını ifade eder. Günümüz Türk mali sisteminde 5018 sayılı Kanun ile tanımlanan 'Merkezi Yönetim Kapsamındaki Kamu İdareleri' (Genel Bütçe, Özel Bütçe ve Düzenleyici/Denetleyici Kurumlar) bu tanımın karşılığıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Dar anlamda kamu gideri tanımını analiz etme
Dar anlamda kamu gideri, yalnızca devletin merkezi hiyerarşisi içindeki birimlerin yaptığı harcamaları kapsar.
Kapsamın hukuki ve idari olarak sınırlandırılması gerekir.
2
5018 sayılı Kanun çerçevesinde Merkezi Yönetimi tanımlama
Merkezi Yönetim = I Sayılı Cetvel (Genel Bütçe) + II Sayılı Cetvel (Özel Bütçe) + III Sayılı Cetvel (Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar).
Güncel mevzuatta dar anlamda kamu kesimi bu üç yapıyı ifade eder.
3
Geniş anlamda kamu gideri unsurlarını eleme
Mahalli idareler, sosyal güvenlik kurumları, KİT'ler ve döner sermayeler kapsam dışı bırakılır.
Bu kurumlar dar anlamdaki merkezi yapıya dahil olmayıp geniş anlamda kamu kesimi parçalarıdır.

Anahtar Kavram

Dar Anlamda Kamu Gideri (Merkezi Yönetim)
Soru 25Soru →

Kamu maliyesi literatüründe kamu harcamalarının sınırlarını belirlemek amacıyla kullanılan "dar anlamda kamu gideri" kavramı, devletin hukuki ve idari yapısı dikkate alındığında sadece belirli bir kesimin yaptığı harcamaları ifade etmektedir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi dar anlamda kamu gideri kapsamı içerisinde yer almaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri

Cevap

Merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri tarafından yapılan harcamalar dar anlamda kamu gideri kapsamındadır.
Maliye teorisinde kamu giderleri kapsam bakımından ikiye ayrılır. Dar anlamda kamu gideri, sadece merkezi yönetimi (genel bütçeli idareler, özel bütçeli idareler ve düzenleyici denetleyici kurumlar) kapsar. Bu tanım, devletin klasik egemenlik fonksiyonlarını yerine getiren birimleri odak noktasına alır.

Adım Adım Çözüm

1
Dar anlamda kamu gideri tanımını hatırla.
Dar anlamda kamu gideri, sadece merkezi yönetimin (devlet tüzel kişiliğinin) yaptığı harcamalardır.
Kavramsal çerçeveyi belirlemek için gereklidir.
2
Seçeneklerdeki kurumları hukuki statülerine göre sınıflandır.
Belediyeler yerel yönetim; SGK parafiskal kurum; KİT'ler iktisadi devlet teşebbüsüdür.
Geniş ve dar kapsam ayrımını yapmak için kurumların statüsü bilinmelidir.
3
Merkezi yönetim ile eşleşen seçeneği bul.
Merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki idareler dar kapsamla doğrudan eşleşmektedir.
Doğru cevaba ulaşmak için tanım ile seçenek eşleştirilir.

Anahtar Kavram

Dar Anlamda Kamu Gideri (Merkezi Yönetim)

Daha Fazla Pratik

Geniş anlamda kamu gideri kapsamına dahil olan 'parafiskal kurum' kavramını ve bu kurumların (örneğin SGK) bütçe dışı niteliğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 26Soru →

50185018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde kamu giderleri tanımlanırken harcamaların hukuki dayanağına ve kurumsal yapısına vurgu yapılmaktadır. Ancak kamu maliyesi teorisinde bir harcamanın 'iktisadi unsuru', o harcamanın özündeki temel amaç ve toplumsal sonuçları ile tanımlanır. Buna göre, kamu giderlerinin iktisadi unsuru kapsamında harcamayı yapan iradenin temel motifi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Toplumsal refahı artırmak amacıyla kamusal yarar sağlamak

Cevap

Kamu giderlerinin iktisadi unsuru, harcamanın toplumsal refahı artırma ve kamusal yarar sağlama amacını ifade eder.
Kamu giderlerinin iktisadi unsuru, harcamanın 'neden' yapıldığına odaklanır. Özel kesim harcamalarında temel güdü bireysel tatmin ve mali kâr iken, kamu giderlerinde temel güdü toplumsal ihtiyaçların karşılanması ve toplumsal refahın artırılması, yani kamusal yarar sağlanmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kamu giderlerini tanımlayan dört temel unsuru (hukuki, idari, mali, iktisadi) hatırlayın.
Hukuki/İdari: Kimin yaptığı ve yetkisi; Mali: Para ve bütçe; İktisadi: Amaç ve fayda.
Soruda istenen 'iktisadi unsurun' kapsamını belirlemek için diğer unsurlardan ayrıştırılması gerekir.
2
İktisadi unsurun temel kavramı olan 'motive' ve 'sonuç' ilişkisini analiz edin.
Kamu giderleri, özel kesimin aksine kâr değil, toplumsal fayda (kamusal yarar) odaklıdır.
Kamu giderlerini özel harcamalardan ayıran en temel iktisadi fark bu amaç farklılığıdır.
3
Seçenekleri bu temel farka göre değerlendirin.
Toplumsal refah ve kamusal yarar vurgusu yapan seçenek doğru cevabı teşkil eder.
Diğer seçenekler ya hukuki/mali unsurları ya da özel kesim motiflerini içermektedir.

Anahtar Kavram

Kamu Giderlerinin İktisadi Unsuru (Kamusal Yarar Motifi)
Tahmini Süre:45s
Soru 27Soru →

Kamu maliyesi literatüründe bir harcamanın "kamu gideri" olarak kabul edilebilmesi için belirli unsurları taşıması gerekir. Bu kapsamda, harcamanın yapılmasındaki temel saikin toplumsal ihtiyaçların karşılanması ve ortak fayda yaratılması olduğunu belirten ifade, kamu giderlerinin hangi unsuru ile doğrudan ilgilidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İktisadi unsur

Cevap

Kamu harcamalarının temel amacının kamusal yarar (toplumsal fayda) sağlaması olduğunu belirten unsur iktisadi unsurdur.
Kamu giderlerini tanımlayan unsurlar arasında yer alan iktisadi unsur, harcamanın gerçekleştirilme amacını (saikini) ve bu harcama sonucunda toplumda yaratılan faydayı ifade eder. Özel sektör harcamaları kâr amacı güderken, kamu harcamaları iktisadi unsuru gereği kamusal yararı hedeflemektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Kamu giderlerini tanımlayan dört temel unsuru (mali, hukuki, idari, iktisadi) hatırla.
Hukuki (yetki/kanun), İdari (yapan kurum), Mali (nakit/bütçe) ve İktisadi (amaç/fayda).
Soruda sorulan 'toplumsal ihtiyaçların karşılanması' ifadesinin hangi kategoriye girdiğini belirlemek için genel çerçeve çizilir.
2
"Toplumsal ihtiyaçlar" ve "ortak fayda" (kamusal yarar) kavramlarını iktisadi gerekçelerle eşleştir.
Bu kavramlar harcamanın motivasyonunu ve toplumsal etkisini yansıttığı için iktisadi unsura işaret eder.
Kamu giderlerinin özel harcamalardan en büyük farkı, kâr değil toplumsal fayda odaklı (iktisadi unsur) olmasıdır.

Anahtar Kavram

İktisadi Unsur ve Kamusal Yarar
Tahmini Süre:45s
Soru 28Soru →

50185018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu sisteminde kamu giderlerinin gerçekleştirilmesi; hukuki, idari, mali ve iktisadi unsurların bir arada bulunmasına bağlıdır. Bu çerçevede 'idari unsur', giderin yapılabilmesi için yetkili kamu görevlisi olan harcama yetkilisi tarafından verilen harcama talimatını ve sürecin usulüne uygun yönetimini ifade eder. Bir kamu idaresinde üst yönetici (Rektör veya Belediye Başkanı vb.), kendi görev alanı dışındaki bir birime ait bütçe ödeneğini bizzat kullanarak doğrudan bir mal alımı talimatı vermiş ve ilgili ödeme sürecini başlatmıştır. Bu durumun kamu giderinin unsurları bakımından değerlendirilmesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Harcama yetkisinin devredilmediği veya yetki paylaşımının yapılmadığı durumlarda, üst yöneticinin doğrudan harcama yapması idari unsur yönünden yetki aşımına yol açar ve harcama hukuken sakat hale gelir.

Cevap

Harcama yetkisinin devredilmediği durumlarda üst yöneticinin doğrudan harcama yapması idari unsur yönünden yetki aşımı oluşturur.
Kamu giderlerinin idari unsuru, harcama yapma yetkisinin bütçe ile kendisine ödenek tahsis edilen birim amiri (harcama yetkilisi) tarafından kullanılmasını zorunlu kılar. Üst yöneticiler (Rektör, Belediye Başkanı vb.), kurumun genel yönetiminden sorumlu olsalar da, harcama yetkisi kanunen kendilerine devredilmedikçe birimlerin ödeneklerini doğrudan kullanamazlar. Bu durum idari unsurda yetki aşımına yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Harcama yetkilisinin tanımını analiz edin.
50185018 sayılı Kanun uyarınca harcama yetkilisi, bütçeyle ödenek tahsis edilen harcama biriminin en üst amiridir.
Giderin idari unsurunun kim tarafından tamamlanacağını belirlemek için gereklidir.
2
Üst yöneticinin (Rektör vb.) yetki sınırlarını değerlendirin.
Üst yöneticiler, idarelerin stratejik plan ve bütçelerinin kalkınma planına uygun hazırlanmasından ve uygulanmasından sorumlu olup bizzat harcama yetkilisi değildirler.
Hiyerarşik üst olmanın doğrudan harcama yetkisi verip vermediğini saptamak için gereklidir.
3
İdari unsurun eksikliğinin sonucunu belirleyin.
Yetkili olmayan bir makamın (üst yönetici) verdiği harcama talimatı idari unsuru sakatlar ve harcamayı usulsüz kılar.
Senaryodaki işlemin geçerliliğine karar vermek için gereklidir.

Anahtar Kavram

İdari Unsur ve Harcama Yetkilisi

Daha Fazla Pratik

Harcama yetkisinin devri ile imza yetkisinin devri arasındaki farkları kamu giderleri bağlamında inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 29Soru →

Maliye teorisinde kamu harcamalarının sınırları çizilirken, devletin geleneksel fonksiyonlarını yerine getiren ve merkezi yönetim bütçesi içerisinde yer alan birimlerin harcamaları "dar anlamda kamu gideri" olarak tanımlanmaktadır. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'ndaki kurumsal sınıflandırma ve bütçe türleri dikkate alındığında, aşağıdaki kurum gruplarından hangisinin yaptığı harcamaların tamamı bütünüyle "dar anlamda kamu gideri" kapsamı içerisinde yer almaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Adalet Bakanlığı - İstanbul Üniversitesi - Sermaye Piyasası Kurulu

Cevap

Adalet Bakanlığı, İstanbul Üniversitesi ve Sermaye Piyasası Kurulu'ndan oluşan grup, merkezi yönetim bütçesine dahil kurumları barındırdığı için tamamı dar anlamda kamu gideri kapsamındadır.
Doğru yanıt olan grupta yer alan Adalet Bakanlığı 'Genel Bütçeli İdare', İstanbul Üniversitesi 'Özel Bütçeli İdare' ve Sermaye Piyasası Kurulu ise 'Düzenleyici ve Denetleyici Kurum' statüsündedir. 5018 sayılı Kanun'a göre bu üç idare türünün toplamı 'Merkezi Yönetim'i oluşturur ve maliye literatüründe merkezi yönetim harcamaları 'dar anlamda kamu gideri' olarak kabul edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Dar anlamda kamu gideri kavramının maliye teorisindeki karşılığını belirle.
Dar anlamda kamu gideri, sadece merkezi yönetimin (devletin) harcamalarını kapsar.
Teorik olarak dar anlam, yerel yönetimleri ve kamu işletmelerini dışarıda bırakarak sadece merkezi otoriteye odaklanır.
2
5018 sayılı Kanun'a göre Merkezi Yönetim Bütçesi bileşenlerini analiz et.
Merkezi Yönetim Bütçesi; Genel Bütçeli İdareler, Özel Bütçeli İdareler ve Düzenleyici/Denetleyici Kurumlardan oluşur.
Bu üç grup kurumun harcamaları, Türkiye'deki bütçe sisteminde merkezi yönetimin toplam harcamasını (dar anlamı) oluşturur.
3
Seçeneklerdeki kurumların hukuki statülerini değerlendir.
Adalet Bakanlığı (Genel Bütçe), İstanbul Üniversitesi (Özel Bütçe) ve SPK (Düzenleyici Kurum) merkezi yönetim içindedir.
Diğer seçeneklerde yer alan SGK, İŞKUR (Sosyal Güvenlik), TMO (KİT) ve Belediyeler (Mahalli İdare) geniş anlamda kamu gideri kapsamına girer.

Anahtar Kavram

Dar Anlamda Kamu Gideri (Merkezi Yönetim Kapsamı)

Daha Fazla Pratik

Geniş anlamda kamu gideri kapsamına dahil olan KİT'ler ve Fonlar arasındaki farkları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 30Soru →

Kamu giderleri ve özel giderler; karar alma mekanizmaları, harcama amaçları ve finansman yöntemleri bakımından önemli farklılıklar gösterir. Özellikle kamu giderlerinin 'cebri' (zorlayıcı) niteliği, bu harcamaların hem finansmanında hem de miktarının belirlenmesinde belirleyici bir rol oynar.

Buna göre, kamu giderlerinin finansmanında ve karar alma sürecinde görülen bu 'cebrilik' unsuru aşağıdakilerden hangisi ile en doğru şekilde açıklanabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Harcamaların finansmanı için gerekli kaynakların devletin egemenlik gücüne dayalı olarak toplanması ve harcama miktarının siyasal tercihlerle belirlenmesi

Cevap

Harcamaların finansmanı için gerekli kaynakların devletin egemenlik gücüne dayalı olarak toplanması ve harcama miktarının siyasal tercihlerle belirlenmesi ifadesi doğru açıklamadır.
Kamu giderleri, özel sektör harcamalarından farklı olarak piyasa mekanizması dışında, siyasal süreçlerle belirlenir. Bu harcamaların finansmanı ise devletin vergilendirme yetkisi gibi egemenlik gücüne dayanarak 'cebri' bir şekilde gerçekleştirilir. Dolayısıyla cebrilik unsuru, hem kaynağın toplanma biçimini hem de bireylerin bu harcama kararlarına (piyasadaki gibi gönüllü değil, siyasal temsil yoluyla) katılımını açıklar.

Adım Adım Çözüm

1
Kamu ve özel giderler arasındaki finansman farkını analiz et.
Özel giderler gönüllü ödemelerle (iradi), kamu giderleri ise egemenlik gücüne dayalı vergilerle (cebri) finanse edilir.
Cebrilik unsurunun kaynağını belirlemek için finansman yöntemine bakılmalıdır.
2
Karar alma mekanizmalarını karşılaştır.
Özel sektörde piyasa fiyatları ve kâr güdüsü hakimken, kamu sektöründe siyasal karar alma süreci (seçmen tercihleri, meclis onayı) hakimdir.
Harcama miktarının nasıl belirlendiğini anlamak, kamu giderinin 'siyasal' niteliğini ortaya koyar.

Anahtar Kavram

Kamu Giderlerinin Cebriliği ve Siyasal Niteliği

Daha Fazla Pratik

Cebri finansman ile iradi finansman arasındaki farkı, kamu mallarının (kamusal mallar) bölünemezlik özelliği üzerinden tekrar inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 31Soru →

Modern maliye teorisinde kamu giderleri ile özel giderler; karar alma süreçleri, güdüleyici faktörler ve finansman biçimleri açısından temel farklılıklar sergiler. Kamu ekonomisinde kararlar siyasal karar alma mekanizmalarıyla belirlenirken, özel sektör harcamaları fiyat mekanizmasına dayanır.

Buna göre, kamu giderlerinin belirlenmesinde kullanılan 'siyasal karar alma süreci'nin temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kararların, toplumsal tercihlerin temsilcileri tarafından kolektif bir biçimde ve genellikle çoğunluk esasına göre alınması

Cevap

Kamu giderlerinin belirlenme süreci, kararların kolektif bir yapıda ve çoğunluk esasına göre alınmasıdır.
Kamu giderlerinin en temel ayırıcı özelliklerinden biri, kararların piyasa fiyatları yerine siyasal süreçler (seçimler, oylamalar, bütçe görüşmeleri) aracılığıyla kolektif olarak ve çoğunluk esasına göre alınmasıdır. Bu durum, bireysel tercihlerin yerini toplumsal tercihlerin almasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Karar alma mekanizmalarını karşılaştırın.
Özel kesimde kararlar bireysel ve fiyat mekanizmasına dayalıyken, kamu kesiminde siyasal (oylama) mekanizmasına dayalıdır.
Mekanizma farkı, harcamanın kimin tercihiyle yapıldığını belirler.
2
Siyasal karar alma sürecinin işleyişini analiz edin.
Siyasal süreçte kararlar temsilciler eliyle ve genellikle çoğunluk kuralı işletilerek alınır.
Toplumsal ihtiyaçların kolektif olarak belirlenmesi bu yöntemi zorunlu kılar.

Anahtar Kavram

Siyasal Karar Alma Mekanizması

Daha Fazla Pratik

Kamu giderlerinin finansmanındaki 'cebrilik' unsurunu pekiştirmek için vergi gelirleri ile özel gelirlerin karşılaştırılmasına göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 32Soru →

Kamu mali yönetim sistemimizde harcamaların yasallığı ilkesi gereği, bir ödemenin bütçeden gerçekleştirilebilmesi için öncelikle ilgili mevzuatta "kamu gideri" olarak tanımlanmış olması gerekir. 50185018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nda yer alan yasal tanım dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu kapsamda bir kamu gideri olarak değerlendirilemez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kamu borç stokunun azaltılmasına yönelik yapılan anapara geri ödemeleri

Cevap

Kamu borç stokunun azaltılmasına yönelik yapılan anapara geri ödemeleri
Doğru cevap olan kamu borç stokunun azaltılmasına yönelik yapılan anapara geri ödemeleri seçeneği, 50185018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 33. maddesinde yer alan kamu gideri tanımı dışındadır. Kanun'a göre faizler ve borçlanma giderleri kamu gideri sayılırken, anapara ödemeleri finansman işlemi olarak değerlendirilir.

Adım Adım Çözüm

1
50185018 sayılı Kanun'un 33. maddesindeki kamu gideri tanımını inceleyiniz.
Tanıma göre gider; mal ve hizmet bedelleri, sosyal güvenlik primleri, borç faizleri, iskonto farkları, transferler ve borçlanma dışındaki diğer yükümlülüklerdir.
Yasal tanımın sınırlarını belirlemek için gereklidir.
2
Borç anapara itfası ile faiz ödemesi arasındaki farkı ayırt ediniz.
Faiz ödemesi bir gider iken, anapara ödemesi alınan bir borcun iadesi olduğu için finansman hareketidir.
Bütçe kodlaması ve muhasebe mantığı açısından bu ayrım kritiktir.

Anahtar Kavram

5018 Sayılı Kanun'da Kamu Gideri ve Anapara İtfası Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Kamu giderlerinin ekonomik sınıflandırmasında cari, yatırım ve transfer harcamaları arasındaki farkları çalışarak bu konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 33Soru →

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nda 'kamu gideri' tanımı yapılırken; ödemelerin hukuki dayanağı, bütçe disiplini ve ekonomik niteliği esas alınmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi söz konusu Kanun uyarınca 'kamu gideri' kalemleri arasında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kamu borçlarının geri ödenmesine yönelik olarak gerçekleştirilen anapara itfası ödemeleri

Cevap

Kamu borçlarının geri ödenmesine yönelik gerçekleştirilen anapara itfası ödemeleri, 5018 sayılı Kanun kapsamında bir 'kamu gideri' değil, 'finansman işlemi' (borç itfası) olarak kabul edilir.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 3. maddesine göre kamu gideri; kanunlarına dayanılarak yaptırılan iş, alınan mal ve hizmet bedelleri, sosyal güvenlik katkı payları, iç ve dış borç faizleri, borçlanma genel giderleri, borçlanma araçlarının iskontolu satışından doğan farklar, ekonomik, mali ve sosyal amaçlı transferler, paylar, tazminatlar ve benzeri ödemeleri ifade eder. Kamu borçlarının anapara geri ödemeleri (itfası) ise bütçe tekniği açısından bir gider değil, finansman kalemidir; bu nedenle gider tanımı içinde yer almaz.

Adım Adım Çözüm

1
5018 sayılı Kanun'un 3. maddesindeki tanımı incele.
Tanım; kanunlara dayalı mal/hizmet bedelleri, SGK payları, faizler, borçlanma genel giderleri, iskonto farkları ve transferleri içerir.
Yasal tanımın kapsamını netleştirmek gerekir.
2
Borçlanma ile ilgili kalemleri birbirinden ayır.
Faiz ve iskonto farkı gider sayılırken, anapara ödemesi gider sayılmaz.
Maliye literatürü ve 5018 sayılı Kanun'daki en temel ayrım anapara-faiz ayrımıdır.
3
Hatalı olan seçeneği işaretle.
Anapara itfasının tanım dışı olduğu sonucuna ulaşılır.
Anapara itfası bir bütçe gideri değil, net borçlanma hesabını etkileyen bir işlemdir.

Anahtar Kavram

5018 Sayılı Kanun'da Kamu Gideri ve Anapara İtfası Ayrımı
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 34Soru →

Kamu giderlerinin gerçekleştirilmesi sürecinde, harcama talimatının bütçe ile kendisine ödenek tahsis edilen kamu idaresinin yetkili mercii olan "harcama yetkilisi" tarafından verilmesi zorunluluğu, kamu giderlerinin aşağıdaki unsurlarından hangisi ile doğrudan ilgilidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İdari unsur

Cevap

İdari unsur
Kamu giderlerinin idari unsuru, giderin devlet veya diğer kamu tüzel kişileri adına hareket eden yetkili makamlarca (harcama yetkilisi) ve idari usullere uygun olarak gerçekleştirilmesini ifade eder. Harcama talimatının mevzuat çerçevesinde yetkilendirilmiş bir görevli tarafından verilmesi, giderin idari bir karar neticesinde ortaya çıktığını gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Harcama talimatını veren mercinin niteliğini analiz etmek.
Harcama talimatı "harcama yetkilisi" olarak tanımlanan idari bir makam tarafından verilmektedir.
Soru, giderin hukuki dayanağından ziyade bu dayanağı kullanan uygulayıcı makama odaklanmaktadır.
2
Bu niteliğin kamu gideri unsurları arasındaki karşılığını belirlemek.
Bir giderin devlet adına yetkili kamu görevlilerince yapılması "idari unsur" kapsamına girer.
Kamu giderleri; hukuki, idari ve iktisadi unsurlardan oluşur. Harcama yetkilisi ve idari karar mekanizması idari unsuru temsil eder.

Anahtar Kavram

Kamu Giderlerinin İdari Unsuru
Tahmini Süre:45s
Soru 35Soru →

Kamu kesimi ile özel kesim arasındaki yapısal farklılıklar, bu kesimlerin gerçekleştirdikleri harcamaların niteliğine ve işleyişine de yansımaktadır. Kamu giderleri ile özel giderlerin karşılaştırılmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kamu giderleri toplumsal ihtiyaçları karşılamak amacıyla siyasal bir süreç sonucunda belirlenirken, özel giderler bireysel ihtiyaçları karşılamak amacıyla piyasa mekanizması içinde gerçekleşir.

Cevap

Kamu giderleri toplumsal ihtiyaçları karşılamak amacıyla siyasal bir süreç sonucunda belirlenirken, özel giderler bireysel ihtiyaçları karşılamak amacıyla piyasa mekanizması içinde gerçekleşir.
Doğru ifade, kamu giderlerinin kolektif ihtiyaçlar doğrultusunda siyasal karar alma mekanizması (bütçe süreci, oylama) ile belirlendiğini, özel giderlerin ise bireysel tercihler ve fiyat mekanizması (piyasa) çerçevesinde gerçekleştiğini belirtmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Karar alma mekanizmalarını karşılaştırın.
Kamu giderleri bütçe kanunu ve siyasal oylama ile, özel giderler ise arz-talep dengesi ve fiyat mekanizması ile belirlenir.
Harcama yetkisinin kaynağı ve kullanım şekli iki kesim arasında temel bir farktır.
2
Harcama amaçlarını ve motivasyonları analiz edin.
Kamu kesimi 'toplumsal fayda' ve 'sosyal refah' odaklıdır; özel kesim 'bireysel fayda' ve 'parasal kâr' odaklıdır.
Devletin varlık sebebi piyasa başarısızlıklarını gidermek ve kolektif ihtiyaçları karşılamaktır.
3
Finansman kaynaklarını değerlendirin.
Kamu giderleri vergi gibi egemenlik gücüne dayalı 'cebri' kaynaklarla, özel giderler ise 'iradi' harcamalarla finanse edilir.
Kamusal kaynakların toplanması zorunluluk arz ederken, özel sektörde katılım isteğe bağlıdır.

Anahtar Kavram

Kamu ve Özel Giderlerin Yapısal ve İşlevsel Farklılıkları
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 36Soru →

Bir mali hizmetler uzman yardımcısı, kurumunun yıllık bütçe gerçekleşmelerini analiz ederken 50185018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 33. maddesinde yer alan yasal tanımları esas almaktadır. Uzman yardımcısı, yaptığı sınıflandırmada bazı ödemelerin "kamu gideri" tanımına girdiğini, bazılarının ise finansman işlemi olarak değerlendirildiğini saptamıştır.

Buna göre, uzman yardımcısının hazırladığı raporda aşağıdakilerden hangisi 50185018 sayılı Kanun kapsamında bir "kamu gideri" olarak yer almamalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vadesi gelen iç borç senetlerinin geri ödenmesine ilişkin anapara tutarları

Cevap

Vadesi gelen iç borç senetlerinin geri ödenmesine ilişkin anapara tutarları kamu gideri tanımı dışında kalır.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 3. maddesinde yapılan tanıma göre kamu gideri; mal ve hizmet bedelleri, sosyal güvenlik katkı payları, iç ve dış borç faizleri, borçlanma genel giderleri, borçlanma araçlarının iskontolu satışından doğan farklar ve çeşitli transferleri kapsar. Ancak devlet borçlarının geri ödenmesine ilişkin anapara tutarları (itfa), bir kamu gideri değil, bir finansman (borç ödeme) işlemi olarak kabul edilir. Bu nedenle uzman yardımcısının raporunda anapara ödemeleri gider başlığı altında yer almamalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
5018 sayılı Kanun'un 3. maddesindeki 'kamu gideri' tanımı incelenir.
Tanım; mal ve hizmet bedellerini, faizleri, sosyal güvenlik katkı paylarını, iskonto farklarını ve transferleri içerir.
Yasal tanımın kapsamını belirlemek için ilgili mevzuat hükmüne başvurulmalıdır.
2
Seçeneklerdeki ödeme türleri ile kanuni tanım karşılaştırılır.
Faiz, iskonto farkı, bağış ve katkı paylarının tanımda yer aldığı, ancak anapara ödemesinin yer almadığı görülür.
Anapara ödemeleri, borç stokunu azaltan bir finansman işlemidir ve bütçe dengesi hesaplamalarında gider kalemleri arasında sayılmaz.

Anahtar Kavram

5018 Sayılı Kanun'da Kamu Gideri Tanımı ve Anapara İtfasının Hariç Tutulması
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 37Soru →

Kamu maliyesi literatüründe devletin ekonomik faaliyetlerinin hacmi belirlenirken "kurumsal yaklaşım" (institutional approach) esas alınarak dar ve geniş anlamda kamu gideri ayrımı yapılmaktadır. Dar anlamda kamu gideri kapsamı genel olarak merkezi yönetim bütçesi içindeki birimleri temel alırken, geniş anlamda kapsam kamu kesimi genel dengesini yansıtacak şekilde genişletilmektedir.

Buna göre, aşağıdaki kurumlardan hangisinin gerçekleştirdiği harcamalar dar anlamda kamu gideri kapsamında yer almayıp, yalnızca geniş anlamda kamu gideri kapsamında değerlendirilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye Kömür İşletmeleri (TKİ)

Cevap

Türkiye Kömür İşletmeleri (TKİ) bir Kamu İktisadi Teşebbüsü (KİT) olduğu için dar anlamda kamu gideri kapsamında yer almaz; geniş anlamda kamu gideri kapsamında değerlendirilir.
Kurumsal yaklaşıma göre dar anlamda kamu gideri; genel bütçeli idareler, özel bütçeli idareler ve düzenleyici/denetleyici kurumları kapsayan "Merkezi Yönetim" harcamalarından oluşur. Geniş anlamda kamu gideri ise merkezi yönetime ek olarak mahalli idareler, sosyal güvenlik kurumları, döner sermayeler, fonlar ve en önemlisi Kamu İktisadi Teşebbüslerinin (KİT) harcamalarını kapsar. Türkiye Kömür İşletmeleri bir KİT olduğu için bu ayrımda belirleyici bir unsurdur.

Adım Adım Çözüm

1
Dar ve geniş anlam ayrımının kurumsal temelini analiz et.
Dar anlam merkezi yönetimi (genel, özel ve düzenleyici bütçeler), geniş anlam ise tüm kamu kesimini kapsar.
Kurumsal yaklaşım harcamayı yapan birimin hukuki ve mali statüsüne göre ayrım yapar.
2
Seçeneklerdeki kurumların bütçe statülerini belirle.
Milli Savunma Bakanlığı (Genel), Karayolları (Özel), EPDK (Düzenleyici), Ege Üniversitesi (Özel) merkezi yönetimdedir; TKİ ise KİT statüsündedir.
Kurumların 5018 sayılı Kanun ve genel mali literatürdeki yerini tespit etmek gerekir.
3
Hangi kurumun merkezi yönetim dışı kamu kesimi birimi olduğunu saptan.
TKİ, ticari amaçla kurulan bir devlet işletmesi (KİT) olarak dar kapsam dışındadır.
KİT'ler, mahalli idareler ve fonlar dar kapsamı geniş kapsama dönüştüren temel unsurlardır.

Anahtar Kavram

Kurumsal Yaklaşım: Dar vs Geniş Anlamda Kamu Gideri

Daha Fazla Pratik

Mahalli idarelerin ve sosyal güvenlik kurumlarının 5018 sayılı kanundaki yeri ile geniş kapsamdaki yerini karşılaştırınız.
Tahmini Süre:50s
Soru 38Soru →

Kamu giderlerini özel sektörün kâr odaklı harcamalarından ayıran temel fark; kamu giderlerinin "kamusal yarar" (toplumsal fayda) sağlama amacı taşıması ve toplumsal ihtiyaçların karşılanması doğrultusunda bir "zorunluluk" arz etmesidir. Kamu giderlerinin bu temel niteliği, kamu maliyesi teorisinde aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İktisadi unsur

Cevap

İktisadi unsur
İktisadi unsur, kamu harcamalarının toplumsal ihtiyaçları karşılamaya yönelik "zorunlu" niteliğini ve bireysel kâr yerine "kamusal yarar" gözetilmesini kapsar. Bu unsur, harcamanın ekonomik kaynakların kullanımı ve toplumsal refah üzerindeki etkisini tanımlar.

Adım Adım Çözüm

1
Harcamanın amacını ve motivasyonunu analiz edin.
Soruda harcamanın "kamusal yarar" sağlama amacı ve "zorunluluk" karakteri vurgulanmıştır.
Bu kavramlar, harcamanın neden yapıldığını ve toplumsal etkisini belirler.
2
Kamu giderinin temel unsurlarını (İktisadi, Mali, Hukuki, İdari) hatırlayın.
İktisadi unsurun toplumsal fayda ve kaynak kullanımı ile, mali unsurun ise nakit akışı ile ilgili olduğu belirlenir.
Unsurlar arasındaki ayrım, harcamanın niteliğini tanımlamak için gereklidir.
3
Verilen özellikleri uygun unsurla eşleştirin.
Kamusal yarar ve zorunluluk doğrudan "İktisadi Unsur" kapsamına girer.
Özel sektörün kâr amacı yerine kamusal faydanın merkeze alınması iktisadi boyutun temelidir.

Anahtar Kavram

Kamu Giderinin İktisadi Unsuru

İpuçları

1
Bu unsur, harcamanın para ile yapılması değil, toplumsal refaha katkısı ile ilgilidir.

Daha Fazla Pratik

Kamu giderinin 'mali unsuru' ile 'iktisadi unsuru' arasındaki temel farkları tablo halinde inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 39Soru →

Maliye teorisinde kamu harcamalarının sınırları, kapsama dahil edilen kurumların hukuki ve idari statülerine göre belirlenmektedir. Bu bağlamda, yalnızca devletin geleneksel fonksiyonlarını yerine getiren merkezi yönetim kapsamındaki kuruluşların harcamaları "dar anlamda kamu gideri" olarak tanımlanmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi dar anlamda kamu gideri kapsamı içerisinde yer alan bir harcamadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından ödenen personel maaşları

Cevap

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından ödenen personel maaşları
Tarım ve Orman Bakanlığı personeline yapılan ödemeler, genel bütçeli bir idarenin harcaması olduğu için dar anlamda kamu gideri tanımına tam olarak uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Dar anlamda kamu gideri kavramının tanımlanması
Yalnızca merkezi yönetim (Genel Bütçeli İdareler, Özel Bütçeli İdareler ve Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar) harcamalarını kapsar.
Teorik ayrımda dar kapsam, devletin asli ve sürekli kamu hizmetlerini yürüten çekirdek birimleri esas alır.
2
Seçeneklerdeki kurumların idari yapılarının analiz edilmesi
Tarım ve Orman Bakanlığı merkezi yönetimdedir; belediye, SGK ve KİT'ler ise merkezi yönetim dışındadır.
50185018 sayılı Kanun ve maliye literatürü uyarınca bakanlık harcamaları doğrudan merkezi yönetim bütçesi (dar kapsam) içinde yer alır.

Anahtar Kavram

Dar anlamda kamu gideri, kapsamı bakımından sadece merkezi yönetim bütçesiyle finanse edilen harcamaları ifade eder; yerel yönetimler, sosyal güvenlik kurumları ve KİT'ler bu tanımın dışındadır.

Daha Fazla Pratik

Geniş anlamda kamu gideri kavramına KİT'lerin ve fonların neden dahil edildiğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 40Soru →

Kamu ekonomisi ile özel sektör ekonomisinin kaynak kullanım süreçleri ve harcama motivasyonları birbirinden temel farklılıklar gösterir. Bu iki alan arasındaki yapısal farklar dikkate alındığında; kamu giderlerinin amacı, finansman yöntemi ve karar alma süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kamu giderlerinin nihai hedefi sosyal faydayı maksimize etmek iken, özel harcamalar kâr veya bireysel fayda maksimizasyonuna odaklıdır.

Cevap

Kamu giderlerinin temel amacı sosyal fayda sağlamak iken, özel harcamalar bireysel fayda veya kâr odaklıdır.
Kamu giderleri, piyasa tarafından karşılanmayan toplumsal ihtiyaçların giderilmesi için sosyal fayda odağıyla gerçekleştirilir. Özel sektörde ise temel motivasyon bireysel faydayı artırmak veya ekonomik kâr elde etmektir. Bu durum, kamu ve özel harcamalar arasındaki en temel ereksel farktır.

Adım Adım Çözüm

1
Amaç Analizi
Kamu giderleri toplumun genelini ilgilendiren bölünemez ihtiyaçlar (güvenlik, adalet vb.) için yapılır ve sosyal fayda hedeflenir. Özel giderler ise bireysel tatmin veya kâr içindir.
Harcamanın arkasındaki temel itici gücün belirlenmesi gerekir.
2
Finansman ve Hukuki Nitelik Analizi
Kamu giderleri devletin egemenlik gücüne dayanarak topladığı vergilerle (cebir) finanse edilirken, özel giderler iradi (gönüllü) tercihlere dayanır.
Kaynağın nasıl elde edildiği kamu ve özel ayrımında kritiktir.
3
Karar Mekanizması Analizi
Kamu giderlerine siyasetçiler ve seçmenler (siyasal süreç) karar verirken, özel giderlere tüketiciler ve üreticiler piyasa fiyatları üzerinden karar verir.
Kararın kim tarafından ve hangi sinyallerle alındığı ayrıştırılmalıdır.

Anahtar Kavram

Kamu ve özel giderler arasındaki temel ayrım; amaç (sosyal fayda vs. kâr), finansman (cebri vs. iradi) ve karar mekanizması (siyasal vs. piyasa) eksenindedir.

Alternatif Yöntem

Harcamaların özelliklerini 'Sosyal Fayda', 'Cebri Finansman' ve 'Siyasal Karar' anahtar kelimeleriyle eşleştirerek eleme yöntemi uygulanabilir.
Tahmini Süre:1m 15s
ÖncekiSayfa 2 / 7Sonraki
Kamu Giderleri Kavramı ve Özellikleri Alıştırma Soruları — KPSS Maliye — Sayfa 2 | Examkin