Examkin

Ekonomik Sınıflandırma: Yatırım Giderleri

25 soru

Soru 1Soru →

Sayıştay denetçisi olarak görev yapan bir uzman, denetlediği genel bütçeli bir idarenin mali tablolarını incelerken, bazı harcama kalemlerinin Analitik Bütçe Sınıflandırmasında (ABS) hatalı kodlandığını tespit etmiştir. İdarenin gerçekleştirdiği bazı harcamalar "Sermaye (Yatırım) Giderleri" tertibinden ödenmiş olmasına rağmen, aslında nitelikleri gereği "Mal ve Hizmet Alım (Cari) Giderleri" veya "Transfer Harcamaları" tertibinden ödenmesi gerekmektedir.

Buna göre, aşağıda incelemeye konu olan harcamalardan hangisi gerçekten "Sermaye (Yatırım) Gideri" niteliği taşıdığı için idarenin yaptığı kodlama doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İdare sistemlerinde kalıcı olarak kullanılacak olan ve ilgili yıl bütçe kanununda belirlenen asgari yatırım (kapitalizasyon) sınırını aşan özgün bir veri tabanı yazılımının lisans hakkı alımı

Cevap

İdare sistemlerinde kalıcı olarak kullanılacak olan ve ilgili yıl bütçe kanununda belirlenen asgari yatırım (kapitalizasyon) sınırını aşan özgün bir veri tabanı yazılımının lisans hakkı alımı seçeneği yatırım gideri niteliğindedir.
Kamu harcamalarının ekonomik sınıflandırmasında, devletin fiziki veya gayrimaddi varlık stokunu artıran, faydalı ömrü bir yıldan uzun olan ve bütçe kanunlarıyla her yıl belirlenen asgari yatırım tutarını (kapitalizasyon sınırını) aşan harcamalar 'Sermaye (Yatırım) Giderleri' olarak kaydedilir. Bilgisayar yazılımları, veri tabanları, lisanslar ve patentler idarenin mal varlığına katılan 'gayrimaddi haklar'dır ve söz konusu asgari sınırı geçmeleri durumunda kesinlikle sermaye gideri tertibinden ödenmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Harcamaların niteliğini ve Analitik Bütçe Sınıflandırmasındaki (ABS) yerini analiz et.
Yatırım (Sermaye) giderleri, faydalı ömrü 1 yılı aşan, belirli bir parasal limiti geçen ve devletin mal varlığına eklenen harcamalardır.
Soruda hangi harcamanın gerçekten sermaye gideri olduğunu bulmamız istenmektedir.
2
Seçeneklerdeki harcamaları sırasıyla değerlendir.
Bakım-onarım, eğitim-danışmanlık ve akaryakıt alımları tüketim ve idame amaçlı (cari) giderlerdir. Derneğe yapılan nakdi yardım ise karşılıksız olduğundan transfer harcamasıdır.
Yanlış kodlanan ve cari veya transfer niteliğinde olan harcamaları elemek.
3
Yazılım lisansı alımının özelliklerini kontrol et.
Veri tabanı yazılımı lisansı, 1 yıldan uzun süre kullanılacak olan, kapitalizasyon sınırını aşan bir 'gayrimaddi hak'tır ve mevzuat gereği sermaye (yatırım) gideri olarak sınıflandırılır.
Doğru kodlanmış yatırım harcamasını kesin olarak tespit etmek.

Anahtar Kavram

Sermaye (Yatırım) Giderleri ve Gayrimaddi Hak Alımları
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 2Soru →

Karayolları Genel Müdürlüğü, ulaşım altyapısını güçlendirmek ve trafik güvenliğini sağlamak amacıyla yürüttüğü faaliyetler kapsamında bütçesinden çeşitli ödemeler gerçekleştirmektedir.

Buna göre, gerçekleştirilen aşağıdaki harcamalardan hangisi ekonomik sınıflandırma ölçütleri bağlamında 'yatırım (sermaye) gideri' niteliği taşımaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yeni bir otoyol projesinin inşasında kullanılmak üzere temin edilen, faydalı ömrü bir yılı aşan ve bütçe kanunuyla belirlenen asgari limitin üzerindeki ağır iş makinelerinin satın alınması

Cevap

Doğru cevap, faydalı ömrü bir yılı aşan ve bütçe kanunuyla belirlenen asgari limitin üzerindeki ağır iş makinelerinin satın alınmasını ifade eden seçenektir.
Yatırım (sermaye) giderleri; devletin sermaye stokunu ve üretim kapasitesini artıran, faydalı ömrü bir yıldan uzun olan ve bütçe kanunlarıyla belirlenen asgari limitin üzerinde değere sahip olan dayanıklı mal, makine, teçhizat alımları ile gayrimenkul yapım giderlerini kapsar. Seçeneklerde yer alan yeni otoyol inşasında kullanılacak ağır iş makinelerinin satın alınması, bu kriterleri bütünüyle karşıladığı için net bir sermaye (yatırım) gideridir.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda istenen harcama türünün temel özelliklerini tanımla.
Sermaye (yatırım) gideri; faydalı ömrü bir yıldan uzun olan, bütçe limitlerini aşan ve devletin sermaye stokuna kalıcı ilave yapan harcamalardır.
Seçenekleri bu kritere göre elemek gereklidir.
2
Seçeneklerdeki harcama kalemlerini ekonomik etkilerine göre sınıflandır.
Tuz/eriyik ve iş kıyafeti alımları tüketim malı olup cari giderdir. Sosyal yardımlar karşılıksız olduğu için transfer gideridir. Rutin motor bakımları ise mevcut varlığı korumaya yönelik cari giderdir.
Yanlış seçeneklerin hangi harcama türüne girdiğini belirlemek doğru cevabı kesinleştirir.
3
Kriterleri karşılayan harcama kalemini tespit et.
Ağır iş makinelerinin alınması, faydalı ömrünün uzunluğu ve limit üstü değeriyle doğrudan sermaye stokunu artırdığı için yatırım gideridir.
Sermaye gideri tanımına uyan tek seçeneği belirlemek için.

Anahtar Kavram

Yatırım (Sermaye) Giderleri ile Cari ve Transfer Giderlerinin Ayırt Edilmesi
Soru 3Soru →

Kamu idarelerinin gerçekleştirdiği harcamalar, ekonomide yarattıkları etkiler göz önüne alınarak cari, yatırım (sermaye) ve transfer giderleri olarak sınıflandırılmaktadır.

Buna göre, aşağıdaki harcama kalemlerinden hangisi ekonomik sınıflandırma kapsamında 'yatırım gideri' olarak değerlendirilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mevcut idari hizmet binasının kullanım ömrünü standart süresinin ötesine uzatan kapsamlı deprem güçlendirme ve yenileme ödemeleri

Cevap

Mevcut idari hizmet binasının kullanım ömrünü standart süresinin ötesine uzatan kapsamlı deprem güçlendirme ve yenileme ödemeleri
Yatırım (sermaye) giderleri, devletin sermaye stokunu artıran, faydası genellikle bir yılı aşan ve makroekonomik düzeyde milli geliri doğrudan artıran harcamalardır. Sadece yeni tesis inşası veya makine-teçhizat alımı gibi ilk yatırımlar değil, aynı zamanda mevcut sabit varlıkların ekonomik ömrünü uzatan, kapasitesini veya değerini belirgin şekilde artıran 'esaslı bakım ve onarım' giderleri de yatırım harcaması olarak sınıflandırılır. Bu nedenle, hizmet binasının fiziki ömrünü uzatan kapsamlı deprem güçlendirme çalışması net bir yatırım gideridir.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki harcamaların fayda süresini ve sermaye stokuna net etkisini analiz et.
Rutin bakım, kırtasiye ve güvenlik hizmeti alımlarının faydası bir yıl içinde tükenir; kuruluşlara yapılan yardımlar ise doğrudan bir üretim faktörü kullanımını gerektirmez.
Yatırım giderlerini cari ve transfer harcamalarından ayırmanın temel ölçütü harcamanın fayda süresi ve doğrudan üretkenlik kapasitesidir.
2
Deprem güçlendirme ve yenileme harcamasının niteliğini değerlendir.
Bu işlem, binanın mevcut kapasitesini ve ekonomik ömrünü standart kullanım süresinin ötesine taşıdığı için sermaye stokuna net bir ekleme yapar.
Mevcut sabit sermaye varlıklarının ekonomik ömrünü uzatan veya kapasitesini artıran esaslı onarımlar (büyük onarımlar), ekonomik sınıflandırmada cari gider değil, yatırım (sermaye) gideri olarak kabul edilir.

Anahtar Kavram

Yatırım Giderlerinin Kapsamı ve Esaslı Onarım - Rutin Bakım Ayrımı
Soru 4Soru →

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile uyumlu analitik bütçe sınıflandırmasında; devletin sermaye stokunu artıran, kullanım ömrü genellikle bir yıldan uzun olan ve taşınır/taşınmaz mal edinimini içeren harcamalar 'yatırım giderleri' (sermaye giderleri) olarak tanımlanır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi ekonomik sınıflandırma açısından bir yatırım gideri örneğidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yeni bir sulama barajı projesi kapsamında gerçekleştirilen arazi kamulaştırma ve satın alma bedelleri

Cevap

Yeni bir sulama barajı projesi kapsamında gerçekleştirilen arazi kamulaştırma ve satın alma bedelleri bir yatırım gideridir.
Yeni bir sulama barajı projesi kapsamında gerçekleştirilen arazi kamulaştırma ve satın alma bedelleri, devletin taşınmaz mal varlığını doğrudan artıran ve yatırım programı çerçevesinde gerçekleştirilen bir harcamadır. Ekonomik sınıflandırmada (Analitik Bütçe Sistemi) bu tür harcamalar 'Sermaye Giderleri' (Yatırım Giderleri) kategorisinde kodlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Harcamanın niteliğini analiz et.
Arazi alımı, devletin sahip olduğu taşınmaz varlık miktarını artırmaktadır.
Yatırım gideri olabilmesi için harcamanın sermaye stokuna ekleme yapması gerekir.
2
Harcamanın kullanım ömrünü ve fayda süresini değerlendir.
Kamulaştırılan arazi uzun yıllar boyunca kamu hizmetine (baraj projesi) hizmet edecektir.
Yatırım giderlerinin faydası genellikle bir yıldan uzun bir döneme yayılır.
3
Ekonomik sınıflandırma kodlarını karşılaştır.
Arazi alımları Sermaye Giderleri (Kod 06) altında yer alırken; maaş, bakım ve sarf malzemeleri cari giderlerdir.
5018 sayılı Kanun ve analitik bütçe rehberine göre taşınmaz mal edinimleri sermaye/yatırım harcamasıdır.

Anahtar Kavram

Yatırım (Sermaye) Giderleri: Devletin sermaye stokunu artıran taşınır ve taşınmaz mal edinimleri.
Tahmini Süre:45s
Soru 5Soru →

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve Analitik Bütçe Sınıflandırması ilkeleri dikkate alındığında, bir kamu idaresinin gerçekleştirdiği aşağıdaki harcamalardan hangisi ekonomik sınıflandırmada 'Sermaye Giderleri' (Yatırım Giderleri) grubu içerisinde yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Özel hukuk tüzel kişiliğine sahip bir teknoloji geliştirme bölgesindeki firmaların Ar-Ge altyapılarını yenilemeleri için yapılan geri ödemesiz nakdi destekler

Cevap

Özel hukuk tüzel kişiliğine sahip bir teknoloji geliştirme bölgesindeki firmaların Ar-Ge altyapılarını yenilemeleri için yapılan geri ödemesiz nakdi destekler
Doğru seçenek olan 'teknoloji geliştirme bölgesindeki firmalara yapılan geri ödemesiz destekler', devletin kendi mülkiyetindeki fiziksel veya gayrimaddi bir varlığı artırmamakta, aksine üçüncü şahısların (özel firmaların) sermaye birikimine katkı sağlamaktadır. 5018 sayılı Kanun ve Analitik Bütçe Sınıflandırması uyarınca bu tür karşılıksız ödemeler 'Sermaye Giderleri' (06) değil, 'Sermaye Transferleri' (07) başlığı altında izlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Harçamanın mülkiyet ve varlık ilişkisini analiz etme
Harçama sonucunda oluşan varlığın devletin mülkiyetinde mi yoksa başka bir tüzel kişinin mülkiyetinde mi kaldığı belirlenir.
Sermaye giderleri devletin kendi sermaye stokunu artırırken, sermaye transferleri başka bir birimin sermaye stokunu artırır.
2
Analitik Bütçe Sınıflandırması (06 ve 07 kodları) ayrımını uygulama
Özel hukuk tüzel kişilerine yapılan karşılıksız yatırım desteklerinin 07 (Sermaye Transferleri) koduna girdiği tespit edilir.
OSB veya teknoloji bölgeleri gibi özel statülü birimlere yapılan hibe nitelikli yardımlar, yatırım harcaması değil transfer harcamasıdır.

Anahtar Kavram

Sermaye Gideri ve Sermaye Transferi Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Cari transferler ile sermaye transferleri arasındaki ayrımı pekiştirmek için karşılıksız ödemelerin kullanım amacını (tüketim vs. yatırım) analiz eden sorulara bakınız.
Tahmini Süre:1m 50s
Soru 6Soru →

Kamu idarelerinin gerçekleştirdiği harcamaların ekonomik etkilerini doğru ölçebilmek amacıyla Analitik Bütçe Sınıflandırması (ABS) kullanılmaktadır. Kendi öz kaynaklarıyla büyük ölçekli bir altyapı ve tesis projesi yürüten bir kamu idaresinin, projenin farklı aşamalarında gerçekleştireceği harcamaların ekonomik sınıflandırmasına ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tesisin inşasına başlanmadan önce teknik fizibilite, zemin etüdü ve mimari tasarım için dışarıdan satın alınan hizmet bedelleri, henüz fiziki bir sermaye stoku oluşmadığından cari giderler bütçesinden karşılanır.

Cevap

Teknik fizibilite ve etüt-proje harcamalarının, henüz fiziki varlık oluşmadığı gerekçesiyle cari gider sayılacağını ifade eden seçenektir.
Sermaye (yatırım) giderleri, sadece bitmiş veya somut fiziki varlıkları değil, o yatırımın vücuda getirilmesi için yapılan tüm hazırlık ve tasarım maliyetlerini de kapsar. Bir altyapı projesinin hayata geçirilmesi için zorunlu olan teknik fizibilite, zemin etüdü ve mimari tasarım harcamaları, yatırım maliyetinin ayrılmaz bir parçasıdır. Bu nedenle, Analitik Bütçe Sınıflandırmasında 'Sermaye Giderleri' (özellikle Gayrimenkul Sermaye Üretim Giderleri) altında muhasebeleştirilir. Fiziki yapının inşasına henüz başlanmamış olması veya ortada somut bir bina olmaması, bu harcamanın ekonomik anlamda yatırım niteliğini değiştirmez. Bu yüzden bu harcamaların cari gider bütçesinden karşılanacağını belirten ifade yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki harcama kalemlerinin Analitik Bütçe Sınıflandırması (ABS) mantığındaki yerleri analiz edilir.
Harcamaların cari gider mi yoksa sermaye (yatırım) gideri mi olduğu ayrıştırılır.
Sorunun kökünde yanlış olan ekonomik sınıflandırma değerlendirmesi sorulmaktadır.
2
Sermaye giderlerinin temel kriterleri ve kapsadığı alanlar hatırlanır.
Sermaye giderlerinin sadece bitmiş fiziki varlıkları değil, o yatırımın vücuda getirilmesi için yapılan tüm hazırlık (etüt, proje, müşavirlik) harcamalarını ve sadece o projede çalışan işçilerin ücretlerini de kapsadığı görülür.
Yatırım kavramı dar anlamda sadece inşaat malzemesi değil, yatırımın maliyetine dâhil edilecek her türlü ön hazırlık ve doğrudan işçilik giderini de içerir.
3
Mimari tasarım ve etüt-proje giderleri hakkındaki iddia değerlendirilir.
Etüt-proje giderlerinin cari gider olarak sınıflandırılacağı iddiasının ABS kurallarına aykırı olduğu tespit edilir.
Fiziki varlık henüz ortada olmasa bile yatırımın ayrılmaz parçası olan bu hizmetler Gayrimenkul Sermaye Üretim Giderleri altındadır.

Anahtar Kavram

Sermaye Giderlerinin Kapsamı ve Analitik Bütçe Sınıflandırmasındaki Yeri
Soru 7Soru →

Bir kamu kurumunun yıl içerisinde gerçekleştirdiği aşağıdaki harcamalardan hangisi, kamu harcamalarının ekonomik sınıflandırma ilkelerine göre "Yatırım Gideri" kapsamında değerlendirilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şehirler arası ulaşımı kolaylaştırmak için yapılan yeni bir köprü inşaatı

Cevap

Yeni bir köprü inşaatı, devletin sermaye stokunu artıran ve faydası bir yılı aşan bir harcama olduğu için yatırım gideridir.
Yeni bir köprü inşaatı, kamu kesiminin fiziksel sermaye birikimine katkıda bulunur, devletin hizmet sunma kapasitesini (ulaşım altyapısı) artırır ve uzun yıllar boyunca fayda sağlar. Bu özellikler, ekonomik sınıflandırmada yatırım giderlerinin temel karakteristikleridir.

Adım Adım Çözüm

1
Harcamanın niteliğini analiz et.
Harcamanın devletin üretim kapasitesini artırıp artırmadığı ve sermaye stoku oluşturup oluşturmadığı belirlenir.
Yatırım giderlerini diğer gider türlerinden ayıran temel özellik sermaye oluşumuna katkısıdır.
2
Seçenekleri tanımlar doğrultusunda ele.
Köprü inşaatı dışındaki seçeneklerin tüketim (cari) veya gelir aktarımı (transfer) olduğu görülür.
Yatırım giderleri genellikle fiziksel varlık oluştururken, cari giderler tüketim odaklıdır.

Anahtar Kavram

Yatırım giderleri, devletin sermaye stokunu artıran, kullanım ömrü bir yıldan fazla olan ve üretim kapasitesini genişleten harcamalardır.
Tahmini Süre:45s
Soru 8Soru →

Kamu harcamalarının ekonomik sınıflandırması yapılırken harcamanın niteliği, kullanım ömrü ve devletin mal varlığına olan etkisi dikkate alınır. Bu kapsamda, fayda ömrü genellikle bir yılı aşan, belirli bir parasal limitin üzerinde olan ve ülkenin fiziki sermaye stokunu doğrudan artıran ödemeler yatırım (sermaye) gideri olarak tasnif edilir.

Buna göre, kamu idarelerinin gerçekleştirdiği aşağıdaki ödemelerden hangisi analitik bütçe sisteminin ekonomik sınıflandırmasına göre bir 'yatırım gideri' niteliğindedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sağlık Bakanlığı tarafından hizmete açılacak yeni bir hastanenin demirbaş envanterine kaydedilmek üzere satın alınan yüksek teknoloji ürünü MR (Manyetik Rezonans) cihazları

Cevap

Sağlık Bakanlığı tarafından hastaneler için yüksek teknoloji ürünü MR cihazlarının satın alınması seçeneği doğru cevaptır.
Kamu harcamalarının ekonomik sınıflandırmasında yatırım (sermaye) giderleri; devletin sermaye stokuna doğrudan ilave yapan, faydalı ömrü bir yılı aşan ve belirli bir parasal limitin üzerinde olan dayanıklı mal ve hizmet alımlarını ifade eder. Yüksek teknoloji ürünü tıbbi cihazların (MR cihazı vb.) satın alınması, uzun yıllar kamu hizmeti sunumunda kullanılacağı ve kurumun fiziki kapasitesini doğrudan artıracağı için net bir yatırım gideridir.

Adım Adım Çözüm

1
Yatırım (sermaye) giderinin temel kriterlerini belirle.
Bir harcamanın yatırım gideri olması için; dayanıklı mal niteliğinde olması, faydalı ömrünün bir yılı aşması, belirli bir parasal limitin üzerinde olması ve devletin kendi sermaye stokuna doğrudan eklenmesi gerekir.
Ekonomik sınıflandırmada harcamaları cari, yatırım ve transfer olarak doğru ayırt edebilmek için teorik çerçeveye ihtiyaç vardır.
2
Seçeneklerdeki harcamaların kullanım ömrünü ve niteliğini değerlendir.
Rutin çatı onarımı ve akaryakıt/madeni yağ alımları bir yıl içinde etkisini yitiren veya tüketilen harcamalardır. Bunlar cari giderdir.
Kısa ömürlü tüketim malları ve mevcut durumu koruyan bakımlar sermaye stokunu artırmaz.
3
Kalan seçeneklerdeki harcamaların devletin mal varlığına doğrudan etkisi olup olmadığını kontrol et.
Çiftçilere verilen hibe destekleri ve borç faizi ödemelerinde devlet doğrudan bir fiziki varlık edinmez; bunlar karşılıksız harcamalar (transfer) kategorisindedir.
Sermaye transferleri (özel sektöre yatırım yapsın diye verilen hibeler) ile doğrudan kamu yatırım harcamaları birbirine karıştırılmamalıdır.
4
Doğrudan devlet envanterine giren uzun ömürlü alımı tespit et.
MR cihazı alımı, uzun ömürlü, yüksek maliyetli ve devlet hastanesinin fiziki kapasitesini kalıcı olarak artıran bir demirbaş yatırımıdır.
Tesis, makine, teçhizat ve taşıt alımları doğrudan yatırım (sermaye) giderlerinin en tipik örnekleridir.

Anahtar Kavram

Yatırım Giderlerinin Ekonomik Kriterleri ve Sermaye Teşkili
Soru 9Soru →

Modern maliye teorisinde ve ülkemizdeki bütçe uygulamalarında kamu harcamaları; fayda sağlama süreleri, devletin mal varlığına olan etkileri ve nitelikleri dikkate alınarak ekonomik bir ayrıma tabi tutulmaktadır. Bu bağlamda, idarelerin sabit sermaye oluşumu sağlayan işlemleri ile faydası genellikle bir bütçe yılını aşmayan olağan harcamaları farklı bütçe tertiplerinden izlenmektedir.

Buna göre, bölgesel bir hidroelektrik santrali kapasite geliştirme projesini yürüten bir kamu kurumunun gerçekleştirdiği aşağıdaki ödemelerden hangisi, niteliği gereği yatırım (sermaye) giderleri sınıfında yer almalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tesisin toplam elektrik üretim hacmini kalıcı biçimde artırmak üzere sisteme yeni entegre edilen yüksek kapasiteli jeneratörlerin alım bedeli

Cevap

Tesisin üretim hacmini kalıcı biçimde artıran yüksek kapasiteli jeneratörlerin alım bedelini ifade eden seçenek doğru cevaptır.
Ekonomik sınıflandırma sistematiğine göre yatırım (sermaye) giderleri; idarelerin fiziki sermaye stokunu büyüten, mal varlığını artıran ve ekonomik ömrü en az bir yıl olan harcamalardır. Bir tesisin üretim kapasitesini yapısal ve kalıcı olarak artıran yeni jeneratör (makine-teçhizat) alımları, devlet mal varlığına doğrudan değer kattığı için sermaye gideri sınıfında raporlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Yatırım (sermaye) giderlerinin temel ayırt edici özelliklerini tespit et.
Sermaye giderleri; faydası bir bütçe yılını aşan, devletin fiziki sermaye stokuna veya mal varlığına net ilave yapan (makine-teçhizat, inşaat, esaslı onarım) harcamalardır.
Seçeneklerdeki işlemlerin ekonomik etkilerini sınıflandırabilmek için temel kriterin belirlenmesi gerekir.
2
Seçeneklerde yer alan ödemelerin ekonomik etkilerini analiz et.
Rutin onarım (olağan bakım), personel yollukları ve günlük tüketim malzemeleri kısa vadeli fayda sağladığı için cari giderdir. Karşılıksız ödemeler ise doğrudan transfer gideridir.
Cari harcamalar ile sermaye harcamaları arasındaki özellikle bakım/esaslı onarım ayrımını netleştirmek.
3
Kalıcı kapasite artışı sağlayan işlemi belirle.
Yeni entegre edilen jeneratör alımı, fiziki bir makine-teçhizat yatırımı olup tesisin ömrünü ve kapasitesini artırdığından sermaye gideri şartlarını tam olarak karşılar.
Soruda istenen sabit sermaye oluşumu sağlayan işlemin kesin olarak saptanması.

Anahtar Kavram

Sermaye (Yatırım) Giderleri Kavramı ve Nitelikleri
Soru 10Soru →

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına bağlı bir genel müdürlük, yürüttüğü büyük ölçekli bir ulusal lojistik ağı projesi kapsamında mali yıl içinde çeşitli harcamalar planlamıştır.

Analitik Bütçe Sınıflandırmasının ekonomik kodlama ilkeleri ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun ilgili mevzuatı dikkate alındığında, planlanan aşağıdaki harcama kalemlerinden hangisinin bütçede kesinlikle 'sermaye (yatırım) gideri' tertibinden ödenmesi zorunludur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Projenin dijital altyapısını yönetmek amacıyla yurt dışından satın alınan ve maliyeti o yılki bütçe kanunu ile belirlenen asgari yatırım limitinin üzerinde olan özel yazılım patent ve telif hakları

Cevap

Projenin dijital altyapısı için alınan ve bütçe kanunu asgari limitinin üzerinde olan patent ve telif hakları alımları sermaye (yatırım) gideridir.
Analitik Bütçe Sınıflandırmasında bir harcamanın sermaye (yatırım) gideri kodundan ödenebilmesi için kullanım ömrünün bir yılı aşması ve tutarının Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile o yıl için belirlenen asgari limitin üzerinde olması şarttır. Sermaye giderleri sadece fiziki (maddi) varlıkları değil; patent, lisans, bilgisayar yazılımı ve telif hakları gibi gayrimaddi hak alımlarını da kapsar. İlgili seçenekte hem limitin aşıldığı vurgulanmış hem de uzun vadeli fayda sağlayan gayrimaddi bir hak alımı tanımlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Analitik Bütçe Sınıflandırmasında sermaye (yatırım) giderinin temel kriterlerini belirle.
Bir harcamanın sermaye gideri olması için; kullanım ömrünün bir yıldan uzun olması, devletin mal varlığını (sermaye stokunu) artırması ve bütçe kanunuyla belirlenen asgari limitin üzerinde olması gerekir.
Mevzuat, küçük tutarlı veya kısa ömürlü alımları yatırım giderlerinden ayırmak için bu kısıtları koymuştur.
2
Sermaye giderlerinin kapsamına giren varlık türlerini analiz et.
Sadece binalar veya iş makineleri gibi maddi varlıklar değil; patent, telif hakkı ve lisans gibi gayrimaddi hak alımları da limitleri aşması durumunda sermaye gideridir.
Gayrimaddi haklar, uzun vadede fayda sağlayan varlık stoku unsurlarıdır.
3
Verilen seçenekleri maliyet limiti, kullanım ömrü ve varlık artışı kriterlerine göre değerlendir.
Limit altı ofis donanımları, personel ödemeleri, periyodik bakımlar ve karşılıksız destek ödemeleri yatırım niteliği taşımaz veya limit şartını ihlal eder.
Doğru sınıflandırma yapabilmek için tüm mevzuat kısıtlarının aynı anda sağlanıp sağlanmadığı kontrol edilmelidir.

Anahtar Kavram

Ekonomik Sınıflandırma: Sermaye (Yatırım) Gideri Kriterleri (Kullanım Ömrü, Bütçe Limiti ve Gayrimaddi Haklar)
Soru 11Soru →

Merkezî yönetim kapsamındaki bir kamu idaresi, bölgesel kalkınma hedefleri doğrultusunda geniş çaplı bir altyapı ve araştırma projesi başlatmıştır. Bu proje kapsamında gerçekleştirilecek harcamaların, 5018 sayılı Kanun hükümleri ve Analitik Bütçe Sınıflandırmasının (ABS) ekonomik kod yapısına uygun olarak tasnif edilmesi zorunludur. Kamu giderlerinin sınıflandırılmasında kullanılan; devletin mal varlığında kalıcı artış sağlama, fayda ömrünün bir yılı aşması ve bütçe kanunlarıyla belirlenen asgari değer haddinin üzerinde olma kriterleri dikkate alındığında, idarenin yapacağı aşağıdaki harcamalardan hangisinin "yatırım (sermaye) gideri" olarak kaydedilmesi gerekir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bütçe kanununda öngörülen asgari değer haddini aşan ve projenin araştırma safhasında kullanılacak olan yüksek teknolojili laboratuvar analiz cihazlarının satın alınması

Cevap

Bütçe kanununda öngörülen asgari değer haddini aşan ve projenin araştırma safhasında kullanılacak olan yüksek teknolojili laboratuvar analiz cihazlarının satın alınması
Doğru olan seçenekteki yüksek teknolojili analiz cihazı alımı; devlete ait fiziki envanteri büyüten, fayda ömrü bir mali yılı aşan ve 5018 sayılı Kanun çerçevesinde bütçe kanunu ile belirlenen limitin üstünde kalan bir harcamadır. Bu üç koşulu birden sağladığı için Analitik Bütçe Sınıflandırmasında Sermaye (Yatırım) Giderleri koduna dahil edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Analitik Bütçe Sınıflandırmasında (ABS) sermaye (yatırım) giderlerinin temel unsurlarını hatırlama
Sermaye giderleri; devletin fiziki mal varlığını artıran, kullanım ömrü genellikle bir yıldan uzun olan ve bütçe kanunlarıyla tespit edilen asgari değer limitini aşan harcamalardır.
Harcama kalemlerini doğru ekonomik koda yerleştirebilmek için yasal ve teorik kriterlerin bilinmesi zorunludur.
2
Seçeneklerdeki harcama kalemlerini cari, yatırım ve transfer harcaması özelliklerine göre değerlendirme
Sarf malzemeleri, periyodik bakımlar ve danışmanlık hizmetleri fayda ömrü ve mal varlığı artışı sağlamadığı için cari gider; karşılıksız ödemeler transfer gideri; yüksek teknolojili cihaz alımı ise yatırım gideri şartlarını taşımaktadır.
Yanlış sınıflandırmaları eleyerek kesin doğruya ulaşmak.
3
Doğru yanıtı belirleme
Asgari değer haddini aşan analiz cihazı satın alınması eylemi sermaye (yatırım) gideri kriterlerini tam olarak karşılar.
Cihaz, hem kalıcı bir fiziki varlık artışı sağlamakta hem de yasal bütçe limitinin üzerinde yer almaktadır.

Anahtar Kavram

Ekonomik Sınıflandırmada Yatırım (Sermaye) ve Cari Gider Ayrımı
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 12Soru →

Harcamaların ekonomik sınıflandırması sisteminde, bir mal veya hizmet alımının fiziki özellikleri tek başına onun hangi gider türüne dâhil edileceğini belirlemez; harcamanın nihai amacı ve sabit sermaye oluşumu üzerindeki etkisi temel alınır. Nitekim, niteliği itibarıyla tüketilebilir olan bazı ara malların alımı, kamu idaresinin varlık stokunu artıracak bir yatırım projesinin parçasıysa 'cari gider' yerine 'sermaye (yatırım) gideri' olarak tasnif edilmektedir.

Buna göre, bir genel bütçeli kamu idaresinin gerçekleştirdiği aşağıdaki harcamalardan hangisinin doğrudan 'sermaye giderleri' kapsamında kaydedilmesi mali mevzuatın sınıflandırma ilkelerine uygundur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İdarenin kendi iş gücü ve teknik kapasitesiyle (emanet usulü) inşa edeceği yeni bir sulama tesisi projesinde kullanılmak üzere toptan inşaat demiri ve beton satın alması

Cevap

Doğru cevap, idarenin kendi iş gücü ve teknik kapasitesiyle inşa edeceği sulama tesisi için toptan inşaat demiri ve beton satın almasını ifade eden seçenektir.
Kamu idarelerinin kendi imkânlarıyla (emanet usulü) yürüttüğü yatırım projelerinde, ortaya çıkacak nihai ürün bir sabit sermaye (bina, tesis, baraj vb.) olduğu için bu süreçte tüketilen inşaat demiri, çimento gibi yapı malzemelerinin alımı 'Sermaye Giderleri' (özellikle Gayrimenkul Sermaye Üretim Giderleri) kaleminden ödenir. Malzemeler fiziken tüketilse de idarenin bilançosunda kalıcı bir fiziki varlığa dönüştüğünden bu harcama sermaye karakteri taşır.

Adım Adım Çözüm

1
Sermaye gideri kavramının temel koşulunun analiz edilmesi
Devletin doğrudan kendi mülkiyetine kalıcı bir varlık katması ve bilançosunda sabit sermaye oluşumu yaratması işlemlerinin sermaye gideri sayıldığı tespit edilmiştir.
Seçeneklerdeki harcamaları doğru tasnif edebilmek için ekonomik sınıflandırmanın ana ölçütünü belirlemek gerekir.
2
Yanlış seçeneklerdeki işlemlerin mali mevzuata göre sınıflandırılması
Belediyelere yapılan fon aktarımının sermaye transferi; rutin boya ve taşıt kiralamanın cari gider; kömür yardımının ise cari transfer olduğu görülerek elenmiştir.
Çeldirici seçeneklerin ekonomik karşılıklarını bularak doğru cevabı teyit etmek amaçlanmıştır.
3
Emanet usulü (idarenin kendisinin yürüttüğü) yatırımlarda malzeme alımının değerlendirilmesi
İnşaat demiri ve beton tek başına tüketilebilir ara mallar olsa da, idarenin mülkiyetine geçecek yeni bir sabit sermaye (sulama tesisi) üretiminde kullanıldıkları için 'Sermaye Gideri' (Gayrimenkul Sermaye Üretim Gideri) statüsünde kaydedilmeleri gerektiği sonucuna varılmıştır.
Soru kökünde vurgulanan 'harcamanın nihai amacı ve fonksiyonu' kuralının doğrudan uygulamasıdır.

Anahtar Kavram

Kamu Harcamalarının Ekonomik Sınıflandırmasında Sermaye Giderleri ve Emanet Usulü Üretim
Soru 13Soru →

Kamu mali yönetim sistemimizde, devletin ekonomideki sermaye birikimine katkısı analiz edilirken harcamaların niteliği büyük önem taşır. Özellikle devletin doğrudan kendi mülkiyetinde tutacağı bir fiziki veya gayrimaddi varlık yaratması ile başka kurumların varlık yaratmasını finanse etmesi, Analitik Bütçe Sınıflandırmasında (ABS) birbirinden kesin çizgilerle ayrılır.

Buna göre, aşağıdaki kamu harcamalarından hangisi ekonomik sınıflandırmada doğrudan 'Sermaye (Yatırım) Giderleri' tertibinden ödenmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İçişleri Bakanlığı merkez teşkilatının siber güvenlik altyapısını kurmak amacıyla, ilgili yılın bütçe kanununda öngörülen asgari yatırım limitini aşan tutarda fiziki sunucu (server) ve ağ donanımı satın alınması

Cevap

İçişleri Bakanlığı merkez teşkilatının siber güvenlik altyapısını kurmak amacıyla, ilgili yılın bütçe kanununda öngörülen asgari yatırım limitini aşan tutarda fiziki sunucu ve ağ donanımı satın alınması işlemi, idarenin kendi mal varlığına doğrudan bir sermaye unsuru eklediği için Sermaye (Yatırım) Gideri olarak sınıflandırılır.
Merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki bir kamu idaresinin, bütçe kanununda belirlenen asgari limitlerin üzerinde bir bedelle ve bir yıldan uzun süre kullanılmak üzere kendi hizmetinde kullanacağı fiziki donanımları (mamul mal) satın alması, doğrudan idarenin mal varlığını ve sermaye stokunu artıran bir işlem olduğundan ekonomik sınıflandırmada sermaye (yatırım) gideri olarak kodlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki harcamaların idareye doğrudan bir mal varlığı kazandırıp kazandırmadığını kurumsal kapsamda analiz etmek.
Çiftçilere verilen faiz desteği, il özel idarelerine gönderilen ödenekler ve KİT'lere sağlanan finansman destekleri, idarenin kendi mülkiyetine bir varlık kazandırmayıp başka kesimlerin faaliyetini veya yatırımını finanse etmektedir.
Devletin kendi envanterine dâhil etmediği, ancak başka kurum veya kişilerin yatırım yapması amacıyla karşılıksız verdiği fonlar sermaye gideri değil, transfer harcamasıdır (sermaye veya cari transfer).
2
Geriye kalan, idarenin kendi varlıkları için yapılan harcamalarda fayda süresi ve nitelik kriterini değerlendirmek.
Tıbbi cihazların periyodik bakım masrafları mevcut işleyişi sürdürmeye yönelikken; asgari yatırım limitini aşan sunucu ve donanım alımı yeni bir fiziki varlık edinimini ifade eder.
Ekonomik sınıflandırmada sermaye gideri olabilmesi için harcamanın yeni bir sabit sermaye varlığı edinimi olması (veya kapasiteyi artıran büyük onarım olması) ve bütçe kanunundaki parasal limiti aşması zorunludur.

Anahtar Kavram

Sermaye Giderleri ile Sermaye Transferleri ve Cari Giderler Arasındaki Temel Ayrımlar
Soru 14Soru →

Kamu idarelerinin bütçe uygulamalarında harcamalar, ekonomiye olan etkileri ve malvarlığında yarattıkları değişimler dikkate alınarak ekonomik bir ayrıma tabi tutulur. Bu ayrıma göre; devletin sermaye stokuna ilave yapan, faydası genellikle bir yıldan uzun süren ve malvarlığında net artış meydana getiren ödemeler yatırım (sermaye) gideri olarak tanımlanır.

Bu teorik çerçeve bağlamında, bir devlet üniversitesi tarafından gerçekleştirilen aşağıdaki harcamalardan hangisi 'yatırım (sermaye) gideri' olarak muhasebeleştirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yeni kurulacak olan diş hekimliği fakültesi binasının yapım işini üstlenen müteahhit firmaya ödenen inşaat hakedişleri

Cevap

Yeni kurulacak olan diş hekimliği fakültesi binasının yapım işini üstlenen müteahhit firmaya ödenen inşaat hakedişleri doğru cevaptır.
Kamu harcamalarının ekonomik sınıflandırmasında yatırım (sermaye) giderleri; devletin fiziki sermaye stokunu artıran, kullanım ömrü genellikle bir yıldan uzun olan ve malvarlığında net bir büyüme meydana getiren ödemelerdir. Yeni bir fakülte binasının inşası için müteahhit firmaya yapılan hakediş ödemeleri, doğrudan doğruya devlete yeni ve kalıcı bir fiziki varlık kazandırdığından sermaye teşkili niteliğindedir ve yatırım giderleri bütçesinden karşılanmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerde yer alan her bir harcama kaleminin kamu malvarlığında kalıcı bir artış (sermaye birikimi) yaratıp yaratmadığını analiz etmek.
Temizlik hizmeti, sarf malzemesi ve personel maaşları faydası kısa sürede tükenen işlemlerdir. Öğrenci ödülleri ise bir hizmetin karşılığı değildir.
Harcamaların ekonomik etkilerine göre cari, transfer veya sermaye gideri olarak sınıflandırılmasını sağlamak.
2
Devletin fiziki kapasitesine doğrudan ekleme yapan harcamayı tespit etmek.
Yeni bina inşası için yapılan müteahhitlik ödemeleri fiziki bir varlık yarattığı için sermaye (yatırım) gideri vasfı taşır.
Yatırım giderlerinin temel koşulu olan 'sermaye stokunu artırma ve uzun süreli fayda sağlama' kriterine uygunluğu doğrulamak.

Anahtar Kavram

Yatırım (Sermaye) Giderleri ve Ekonomik Sınıflandırma Kriterleri
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 15Soru →

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu sistematiğine ve Analitik Bütçe Sınıflandırmasına göre kamu harcamaları; ekonomik, işlevsel ve kurumsal açılardan tasnif edilmektedir.

Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), faaliyet kapasitesini artırmak amacıyla yeni bir bölgesel lojistik merkezi projesini hayata geçirmiştir. Bu proje ve merkezin faaliyete geçmesi aşamasında kuruma ait bütçeden çeşitli harcamalar gerçekleştirilmiştir.

Buna göre, söz konusu merkez için yapılan aşağıdaki harcamalardan hangisi ekonomik sınıflandırma sisteminde "yatırım (sermaye) gideri" niteliği taşımaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Lojistik merkezinin saha operasyonlarında kullanılmak üzere, bütçe kanununda öngörülen asgari limitin üzerinde maliyete sahip ağır iş makinelerinin satın alınması

Cevap

Lojistik merkezinin saha operasyonlarında kullanılmak üzere, bütçe kanununda öngörülen asgari limitin üzerinde maliyete sahip ağır iş makinelerinin satın alınması
Ekonomik sınıflandırmada bir harcamanın sermaye (yatırım) gideri sayılabilmesi için temel iki koşul vardır: Harcamanın, devletin mal varlığını (sermaye stokunu) fiziken artırması ve maliyetinin ilgili yıl bütçe kanununda belirtilen asgari değerin (limitin) üzerinde olmasıdır. Ağır iş makinesi alımı hem devletin fiziki sermayesini artırır hem kullanım ömrü bir yılı aşar hem de kanuni bedel sınırının üstündedir. Bu sebeple kesin olarak sermaye gideri grubunda yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
Ekonomik sınıflandırmadaki 'yatırım (sermaye) gideri' tanımını hatırlamak
Yatırım giderleri; devletin fiziki sermayesini, üretim kapasitesini ve malvarlığını artıran, kullanım ömrü bir yılı aşan ve o yılki bütçe kanunu ile belirlenen parasal sınırın (limitin) üzerinde kalan harcamalardır.
Soruda istenen kavramın temel belirleyici unsurlarını (limit, süre, sermaye birikimi) netleştirmek
2
Seçeneklerdeki harcamaları fayda süresi ve nitelik açısından değerlendirmek
Maaş ödemeleri (cari), rutin bakımlar (cari), sarf malzemesi/kırtasiye alımları (cari) ve karşılıksız destekler (transfer) elenir.
Yatırım özelliği taşımayan veya karşılıksız olan ödemeleri tespit ederek doğru şıkkı izole etmek
3
Asgari limit ve dayanıklılık kriterlerini uygulayarak sonuca ulaşmak
Bütçe kanununda öngörülen limitin üzerinde olan ağır iş makinesi alımının net bir yatırım (sermaye) gideri olduğu tespit edilir.
Bir donanım alımının cari gider mi yoksa sermaye gideri mi olduğunu belirleyen hukuki ölçütün 'limit' olduğunu uygulamak

Anahtar Kavram

Analitik Bütçe Sisteminde Sermaye (Yatırım) Giderleri Kavramı ve Limit Uygulaması
Soru 16Soru →

Orman Genel Müdürlüğü, yangınlarla daha etkin mücadele edebilmek amacıyla bütçesinden çeşitli harcamalar gerçekleştirmektedir. Kamu harcamalarının ekonomik sınıflandırmasında, yapılan bir harcamanın mahiyeti ve devletin varlık stokunda yarattığı fiziksel artış temel belirleyici kriterlerdendir.

Buna göre, Orman Genel Müdürlüğünün gerçekleştirdiği aşağıdaki harcamalardan hangisi ekonomik sınıflandırma sisteminde "yatırım (sermaye) gideri" olarak kaydedilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yangına erken müdahale ağını genişletmek için ormanlık alanlara yeni gözetleme kuleleri inşa ettirilmesi

Cevap

Yangına erken müdahale ağını genişletmek için ormanlık alanlara yeni gözetleme kuleleri inşa ettirilmesi
Kamu maliyesinde yatırım (sermaye) giderleri; faydalı ömrü bir yıldan uzun olan, idarenin aktifinde kalıcı bir fiziki varlık yaratan ve üretim/hizmet kapasitesini artıran harcamalardır. Yeni gözetleme kulelerinin inşa edilmesi, kurumun altyapısına doğrudan kalıcı bir fiziki yapı kazandırdığı için sermaye (yatırım) gideri olarak sınıflandırılmak zorundadır.

Adım Adım Çözüm

1
Ekonomik sınıflandırmadaki gider türlerinin temel özelliklerini belirle.
Cari giderler tüketim ve personel harcamalarıdır; transfer giderleri karşılıksız aktarımlardır; yatırım (sermaye) giderleri ise faydalı ömrü bir yılı aşan ve yeni bir fiziki varlık yaratan harcamalardır.
Seçeneklerdeki harcamaların doğru sınıflandırılabilmesi için temel teorik ayrımın yapılması gerekir.
2
Seçeneklerdeki eylemleri sırasıyla analiz et.
Bakım-onarım (cari), karşılıksız yardım (transfer), personel istihdamı (cari) ve yakıt alımı (cari) olarak tanımlanır.
Çeldirici seçeneklerin mahiyetinin belirlenmesi, doğru cevabın izolasyonunu sağlar.
3
Fiziki sermaye stokunu artıran harcamayı tespit et.
Yeni gözetleme kuleleri inşa ettirilmesi işlemi, devlete uzun yıllar hizmet verecek yeni bir fiziki varlık (sermaye malı) kazandırdığı için yatırım gideridir.
Sermaye harcamasının en temel koşulu idarenin aktifine kalıcı bir üretim veya hizmet kapasitesi eklemesidir.

Anahtar Kavram

Yatırım (Sermaye) Giderleri ve Ekonomik Sınıflandırma
Soru 17Soru →

Kamu idareleri, yürüttükleri hizmetlerin kalitesini ve kapasitesini artırmak amacıyla her bütçe yılında çeşitli harcamalar gerçekleştirmektedir.

Kamu mali yönetim sistemimizde uygulanan harcamaların ekonomik sınıflandırması dikkate alındığında, bir kamu idaresinin yaptığı aşağıdaki harcamalardan hangisi niteliği itibarıyla 'sermaye (yatırım) gideri' olarak bütçelendirilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurumsal kapasiteyi artırmak amacıyla, bütçe kanununda öngörülen limitin üzerindeki bir bedelle özelleşmiş bir veri analiz yazılımının lisans haklarının satın alınması

Cevap

Bütçe kanununda öngörülen limitin üzerindeki bir bedelle özelleşmiş bir veri analiz yazılımının lisans haklarının satın alınması işlemi sermaye gideridir.
Kamu harcamalarının ekonomik sınıflandırmasında sermaye (yatırım) giderleri; devletin fiziki ve fiziki olmayan (gayrimaddi) sermaye stokunu artıran, ekonomik ömrü en az bir yıl olan ve bütçe kanunlarıyla her yıl belirlenen asgari limitlerin üzerinde değere sahip olan harcamalardır. Yazılım lisansı, patent veya telif hakkı gibi gayrimaddi hakların limitlerin üzerindeki bedellerle satın alınması işlemi, idareye uzun vadeli bir kullanım kapasitesi sunduğu için bütçede cari gider olarak değil, sermaye gideri (yatırım) olarak sınıflandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki harcamaların niteliklerini ve devletin malvarlığına etkilerini analiz et.
Harcamaların faydasının ne kadar sürdüğü ve bir karşılık içerip içermediği belirlenir.
Bir harcamanın ekonomik sınıflandırmasını yapmak için fayda süresi ve karşılık prensibi temel kriterlerdir.
2
Periyodik bakım, ilan bedeli ve enerji tüketimi gibi harcamaları sınıflandır.
Bu harcamaların faydasının ilgili bütçe yılı içinde tükendiği ve mevcut durumu korumaya yönelik olduğu tespit edilir.
Faydası bir yılda tükenen ve idareyi devam ettiren harcamalar cari gider (mal ve hizmet alım gideri) olarak sınıflandırılır.
3
İhtiyaç sahiplerine yapılan ayni yardım ödemesini sınıflandır.
Doğrudan bir mal veya hizmet karşılığı olmayan bu işlemin transfer harcaması olduğu görülür.
Devletin satın alma gücünü karşılıksız olarak kişi veya kurumlara devrettiği harcamalar cari transferdir.
4
Yazılım lisans haklarının satın alınması işlemini sınıflandır.
Bütçe kanunu limitlerini aşan gayrimaddi hak alımlarının devletin sermaye stokunu artırdığı belirlenir.
Birden fazla yıl fayda sağlayan, limit üstü fiziki veya gayrimaddi varlık alımları sermaye (yatırım) gideri olarak bütçelendirilir.

Anahtar Kavram

Yatırım (Sermaye) Giderleri ve Gayrimaddi Hak Alımları
Soru 18Soru →

Kamu mali yönetiminde bir harcamanın ekonomik sınıflandırma açısından 'Sermaye (Yatırım) Gideri' olarak kaydedilebilmesi için; ilgili mal veya hizmetin idarenin malvarlığını (sabit sermayesini) artırması, üretim veya hizmet sunumunda bir yıldan uzun süre kullanılabilmesi ve Bütçe Kanunu ile belirlenen asgari parasal değeri aşması şartları aranmaktadır.

Bu kurallara göre, idari faaliyetlerini yürüten bir idarenin bütçesinden çıkan aşağıdaki harcamalardan hangisi ekonomik sınıflandırma bağlamında kesinlikle 'Sermaye Gideri' tertibinden ödenmek zorundadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gümrük muhafaza teşkilatınca, kaçakçılıkla mücadele operasyonlarında uzun yıllar kullanılmak üzere, birim maliyeti bütçe kanunundaki parasal haddi aşan özel eğitimli dedektör köpeklerin satın alınması

Cevap

Gümrük muhafaza teşkilatınca kaçakçılıkla mücadelede kullanılmak üzere alınan ve parasal limiti aşan özel eğitimli dedektör köpeklerin satın alınması, idarenin demirbaşına dâhil olup hizmette uzun süre kullanıldığı için sermaye (yatırım) gideridir.
Sermaye (yatırım) giderleri; idarenin kamu hizmeti üretim kapasitesini artıran, envantere dâhil olan, bir yıldan uzun ömürlü ve belirli parasal limitin üzerindeki fiziki veya gayrimaddi varlık edinimleridir. Analitik Bütçe Sınıflandırmasında (ABS) idarenin hizmet sunumunda uzun yıllar kullandığı ve yasal limiti aşan özel eğitimli görev köpekleri 'canlı demirbaşlar' kapsamında değerlendirilip 'Menkul Mal Alımları' altında doğrudan 'Sermaye Gideri' olarak tasnif edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Sermaye giderinin üç temel koşulunun analiz edilmesi.
Harcamanın sermaye gideri sayılması için; idare envanterine girmesi, 1 yıldan uzun ömürlü olması ve yasal parasal limiti aşması gerektiği tespit edilir.
Yatırım harcamalarının cari harcamalardan ve transferlerden ayrılmasını sağlayan ekonomik unsurların belirlenmesi için gereklidir.
2
Seçeneklerdeki harcamaların idarenin sabit sermayesini (envanterini) artırıp artırmadığının incelenmesi.
İş makinelerinin hibe edilmesi (Sermaye Transferi), bina kiralanması (Cari Gider), mahkeme tazminatı ödenmesi (Cari Transfer) ve sarf malzemesi alınması (Cari Gider) işlemlerinin hiçbiri idarenin sabit sermayesini kalıcı olarak artırmamaktadır.
İdarenin doğrudan kendi kullanımı için mülkiyet edinmediği veya tükettiği harcamaların elenmesi için uygulanır.
3
Kriterleri karşılayan kesin eşleşmenin tespit edilmesi.
Özel eğitimli dedektör köpek alımı (canlı demirbaşlar) parasal limiti aşıyorsa Analitik Bütçe Sınıflandırmasında 'Menkul Mal Alımları' altında doğrudan sermaye gideri olarak kaydedilir.
Soruda istenilen çok yönlü teorik kurallara istisnasız uyan harcama kaleminin doğrulanması maksadıyla gerçekleştirilir.

Anahtar Kavram

Sermaye Gideri, Cari Gider ve Transfer Harcaması Ayrımları
Soru 19Soru →

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, ülkenin yüksek teknoloji alanındaki araştırma ve geliştirme kapasitesini güçlendirmek amacıyla yeni bir ulusal kalkınma projesini hayata geçirmiştir.

Ekonomik sınıflandırma esasları ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun harcama tasnif mantığı dikkate alındığında, Bakanlığın bu proje kapsamında gerçekleştirdiği aşağıdaki harcamalardan hangisi 'yatırım (sermaye) gideri' niteliğindedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurulacak ulusal yapay zeka araştırma merkezi için arazi istimlak edilmesi ve ana veri merkezi binasının inşa edilmesi

Cevap

Kurulacak ulusal yapay zeka araştırma merkezi için arazi istimlak edilmesi ve ana veri merkezi binasının inşa edilmesi
Kamu harcamalarının ekonomik sınıflandırmasında yatırım (sermaye) giderleri; devletin fiziki sermaye stokunu artıran, fayda süresi bir bütçe yılını aşan, yeni bir varlık oluşturan (inşaat, makine-teçhizat alımı vb.) veya mevcut varlığın kapasitesini belirgin ölçüde geliştiren harcamalardır. Arazi kamulaştırılması (istimlak) ve yeni bir veri merkezi binasının inşa edilmesi işlemleri, devletin mal varlığını ve uzun vadeli üretim kapasitesini artırdığı için tartışmasız şekilde yatırım gideri olarak tasnif edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Kamu harcamalarının ekonomik sınıflandırmasında yatırım (sermaye) giderlerinin temel özelliklerini belirle.
Yatırım giderleri; faydası bir bütçe yılını aşan, devletin üretim kapasitesini ve dayanıklı mal stokunu artıran, yeni bir fiziki sermaye oluşturan harcamalardır.
Seçeneklerdeki harcama kalemlerinin bu kriterlere uyup uymadığını test etmek için kuralın netleştirilmesi gerekir.
2
Seçeneklerdeki personel maaşları, karşılıksız destek ödemeleri, rutin bakım ve sarf malzemesi alımlarını analiz et.
Maaşlar, rutin periyodik bakımlar ve bir yıl içinde tüketilen kırtasiye malzemeleri 'cari gider'dir. Karşılıksız hibe destekleri ise 'transfer harcaması'dır.
Diğer harcama türlerinin (cari ve transfer) temel özelliklerini tespit ederek yanlış seçenekleri elemek.
3
Arazi istimlakı ve bina inşası seçeneğini değerlendir.
Arazi alımı ve yeni bina yapımı doğrudan sermaye oluşumunu (sabit sermaye yatırımı) temsil eder ve faydası uzun yıllar sürer.
Sermaye teşkili kriterini sağlayan tek seçeneğin bu olduğunu doğrulamak.

Anahtar Kavram

Ekonomik Sınıflandırma: Yatırım (Sermaye) Giderleri ve Cari/Transfer Gider Ayrımı
Soru 20Soru →

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve Analitik Bütçe Sınıflandırması sistematiğine göre, kamu idarelerinin sermaye stokunu ve mal ve hizmet üretim kapasitesini artıran harcamalar yatırım (sermaye) giderleri olarak tanımlanmaktadır.

Buna göre, genel yönetim kapsamındaki bir kamu idaresinin gerçekleştirdiği aşağıdaki harcamalardan hangisi ekonomik sınıflandırma gereği yatırım gideri kapsamında değerlendirilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kuruma ait hizmet binasının ekonomik ömrünü uzatan ve taşıyıcı sistemini güçlendiren esaslı onarım harcaması

Cevap

Kuruma ait hizmet binasının ekonomik ömrünü uzatan ve taşıyıcı sistemini güçlendiren esaslı onarım harcaması
Yatırım (sermaye) giderleri, devletin fiziki sermaye stokunu artıran ve faydası bir mali yılı aşan harcamalardır. Yeni bina inşası, arazi kamulaştırması veya makine teçhizat alımının yanı sıra, mevcut sabit kıymetlerin kapasitesini artıran ve ekonomik ömrünü uzatan büyük (esaslı) onarım ve güçlendirme harcamaları da ekonomik sınıflandırmada yatırım gideri olarak kabul edilir. Bu nedenle, hizmet binasının taşıyıcı sistemini güçlendiren esaslı onarım harcaması doğrudan yatırım gideri niteliği taşır.

Adım Adım Çözüm

1
Yatırım (sermaye) giderinin tanımını ve temel özelliklerini belirleme
Yatırım giderleri; devletin sermaye stokuna yeni bir değer katan, faydası birden fazla yıla yayılan ve mal/hizmet üretim kapasitesini artıran harcamalardır.
Soruda istenen harcama türünün özelliklerini bilmek, seçenekleri doğru eleyebilmek için ilk adımdır.
2
Seçeneklerde yer alan bakım-onarım harcamalarının niteliklerini kıyaslama
Taşıtların periyodik bakımı ve küçük onarımları cari giderdir. Ancak binanın ekonomik ömrünü uzatan esaslı onarımlar sermaye birikimine katkı sağladığı için yatırım gideri sayılır.
Öğrencilerin en çok karıştırdığı husus tüm onarımların cari gider sanılmasıdır; aradaki 'kapasite artırımı/ömür uzatımı' ayrımının yapılması gerekir.
3
Kalan harcama kalemlerini ilgili ekonomik sınıflandırmalara yerleştirme
Kırtasiye ve personel ödemeleri cari giderdir. Çiftçilere verilen karşılıksız sübvansiyonlar ise transfer harcamasıdır.
Tüm çeldiricilerin yanlışlığından emin olunarak doğru cevabın teyit edilmesi sağlanır.

Anahtar Kavram

Kamu Giderlerinin Ekonomik Sınıflandırması: Cari ve Yatırım Gideri Ayrımı
Tahmini Süre:1m 30s
Sayfa 1 / 2Sonraki
Ekonomik Sınıflandırma: Yatırım Giderleri Alıştırma Soruları — KPSS Maliye | Examkin