Karşılaştırmalı Tablolar Analizi

182 soru

Soru 141Soru

İşletmenin 20242024 ve 20252025 yıllarına ait karşılaştırmalı bilançosunda yer alan varlık gruplarındaki mutlak ve oransal değişimler ile net satış verileri aşağıda sunulmuştur:

KalemDeğişim Tutarı ()Değişim Oranı (%\%)
Hazır Değerler180.000-180.00060-60
Ticari Alacaklar+240.000+240.000+40+40
Stoklar+300.000+300.000+50+50
Maddi Duran Varlıklar (Brüt)+900.000+900.000+45+45
Birikmiş Amortismanlar (-)+90.000+90.000+15+15
Net Satışlar+45.000+45.000+5+5

Bu veriler birlikte değerlendirildiğinde, işletmenin varlık yönetimi ve finansal durumu hakkında yapılabilecek en kapsamlı ve doğru yorum aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ticari alacaklar ve stoklardaki artış hızının net satış artış hızını önemli ölçüde aşması tahsilat ve stok yönetiminde verimsizliğe, hazır değerlerdeki sert düşüşle birleşen yüksek tutarlı duran varlık yatırımları ise likidite krizi ve atıl kapasite riskine işaret etmektedir.

Cevap

Ticari alacaklar ve stoklardaki artış hızının net satış artış hızını aşması verimsizliğe, nakit düşüşüyle birleşen duran varlık yatırımı ise likidite riskine işaret eden seçenektir.
Doğru yanıt olan seçenek, işletmenin içinde bulunduğu 'verimlilik tuzağını' en kapsamlı şekilde analiz etmektedir. Satışlardaki artışın (%5\%5) çok üzerinde gerçekleşen alacak (%40\%40) ve stok (%50\%50) artışları, işletmenin paraya dönüştürme hızının yavaşladığını kanıtlar. Aynı zamanda hazır değerlerdeki büyük düşüş (%60\%60) ile devasa duran varlık yatırımı (%45\%45) birleştiğinde, işletmenin likidite krizi kapısındadır ve yaptığı yatırımları henüz gelire dönüştüremediği (atıl kapasite) açıkça görülmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Net Satışlar ve Faaliyet Varlıkları Karşılaştırması
Net satışlar %5\%5 artarken, Ticari Alacaklar %40\%40, Stoklar ise %50\%50 artmıştır.
Satış artışından çok daha yüksek alacak ve stok artışı, tahsilat yapılamadığını ve malların depoda beklediğini (devir hızlarının düştüğünü) gösterir.
2
Likit Kaynak Analizi
Hazır Değerler %60\%60 oranında azalmıştır.
İşletmenin en likit varlıkları olan nakit ve banka mevcutları ciddi oranda erimiş, bu da kısa vadeli borç ödeme gücünün zayıfladığını gösterir.
3
Yatırım ve Kapasite Analizi
Maddi Duran Varlıklar %45\%45 oranında (900.000900.000 ₺) artmıştır.
Satışlarda sadece %5\%5 artış sağlanabilmişken yapılan bu devasa yatırım, 'atıl kapasite' (kullanılmayan yatırım) oluştuğuna dair güçlü bir kanıttır.
4
Sentez ve Yorum
Likidite sıkışıklığı + Verimsiz varlık yapısı + Atıl kapasite riski.
Tüm veriler birlikte değerlendirildiğinde işletmenin 'Aşırı Büyüme (Overtrading)' veya yanlış yatırım kararları nedeniyle finansal risk altına girdiği sonucuna varılır.

Anahtar Kavram

Varlık ve Satış Trendlerinin Uyumsuzluğu (Analiz ve Sentez)
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 142Soru

Bir işletmenin birbirini izleyen iki yıla ait karşılaştırmalı kaynak yapısı verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Kaynak Kalemleri11. Yıl (TL)22. Yıl (TL)
Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar400.000400.000900.000900.000
Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar600.000600.000400.000400.000
Özkaynaklar1.000.0001.000.0001.200.0001.200.000
Pasif Toplamı**2.000.0002.000.000****2.500.0002.500.000**

Bu verilere göre, işletmenin kaynak yapısındaki değişim ve finansal risk durumuyla ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi en doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kısa vadeli yabancı kaynaklardaki artış hızının (%125\%125), toplam kaynak büyüme hızını (%25\%25) önemli ölçüde aşması ve uzun vadeli borçların kısa vadeli borçlarla ikame edilmesi, işletmenin vade yapısını bozarak likidite riskini ve finansal riskini artırmıştır.

Cevap

Kısa vadeli yabancı kaynaklardaki artışın toplam büyüme hızını aşması ve uzun vadeli borçların kısa vadeli borçlarla ikame edilerek vade yapısının bozulduğunu belirten ifade en doğrudur.
Doğru seçenek, işletmenin toplam büyüme hızının (%25\%25) çok üzerinde bir kısa vadeli borçlanma (%125\%125) gerçekleştirdiğini, bu borçlanmanın bir kısmıyla uzun vadeli borçları kapattığını (vade kayması) ve özkaynakların payının gerilemesiyle finansal riskin arttığını en kapsamlı şekilde açıklamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam kaynak ve kalem bazlı yüzde değişimleri hesaplayın.
Toplam Kaynak: %25\%25 artış, KVYK: %125\%125 artış, UVYK: %33,3\%33,3 azalış, Özkaynak: %20\%20 artış.
Karşılaştırmalı analizin ilk adımı kalemlerin değişim hızlarını belirlemektir.
2
Dikey (yüzde) analiz yaparak kaynak yapısındaki ağırlıkları karşılaştırın.
11. Yıl Özkaynak Payı: %50\%50, 22. Yıl Özkaynak Payı: %48\%48. 11. Yıl KVYK Payı: %20\%20, 22. Yıl KVYK Payı: %36\%36.
Kalemlerin toplam içindeki payındaki değişim, finansal riskin yönünü gösterir.
3
Kaynaklardaki 'vade kaymasını' (ikame etkisini) analiz edin.
UVYK 200.000200.000 TL azalırken KVYK 500.000500.000 TL artmıştır. Bu, uzun vadeli borçların kısa vadeli borçla kapatıldığını gösterir.
Vade uyumsuzluğu, işletmenin finansal kırılganlığını ölçmek için kritiktir.
4
Bulguları sentezleyerek finansal risk yorumu yapın.
Özkaynak payı düşmüş, borç yükü artmış ve borçların vadesi kısalmıştır. Bu durum finansal riskin maksimuma çıktığını gösterir.
Lise düzeyinin üzerindeki sorularda tüm verilerin birleşik etkisi yorumlanmalıdır.

Anahtar Kavram

Karşılaştırmalı Analizde Kaynak Yapısı ve Vade Uyumsuzluğu (Maturity Mismatch)
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 143Soru

Bir işletmenin birbirini izleyen iki yıla ait özet karşılaştırmalı bilanço ve gelir tablosu verileri aşağıda sunulmuştur:

Kalemler (Bin TL)2024202420252025
Hazır Değerler50502020
Ticari Alacaklar (Net)100100250250
Stoklar (Net)150150180180
Maddi Duran Varlıklar (Brüt)500500900900
Birikmiş Amortismanlar (-)(100)(100)(150)(150)
Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar200200400400
Net Satışlar1.0001.0001.2001.200

Bu verilere dayanarak işletmenin varlık yapısındaki değişimlere ilişkin yapılabilecek en doğru yorum aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşletme, satışlarını artırmak amacıyla oldukça gevşek bir kredi politikası izlemiş; bu durum ticari alacakların satışlardan çok daha hızlı büyümesine ve nakit değerlerin azalmasına yol açarak likidite riskini derinleştirmiştir.

Cevap

İşletmenin satışlarını artırmak için izlediği gevşek kredi politikasının alacaklarda satış büyümesinin çok üzerinde bir artışa neden olduğu ve bunun likidite riskini artırdığı yorumu doğrudur.
Veriler analiz edildiğinde, işletmenin satışlarını %20\%20 artırabilmek için ticari alacaklarını %150\%150 oranında artırmak zorunda kaldığı görülmektedir. Bu durum, işletmenin müşterilerine tanıdığı vadeleri aşırı uzattığını veya kredibilitesi düşük müşterilere yöneldiğini gösterir. Aynı zamanda hazır değerlerin %60\%60 oranında azalması ve kısa vadeli borçların iki katına çıkması, işletmenin bu agresif büyüme stratejisi nedeniyle ciddi bir likidite sıkışıklığına girdiğini kanıtlar.

Adım Adım Çözüm

1
Varlık kalemlerindeki ve satışlardaki yüzde değişimleri hesaplayın.
Net Satışlar: %20\%20 artış (1.0001.000'den 1.2001.200'e). Ticari Alacaklar: %150\%150 artış (100100'den 250250'ye). Maddi Duran Varlıklar (Brüt): %80\%80 artış (500500'den 900900'e). Hazır Değerler: %60\%60 azalış (5050'den 2020'ye).
Karşılaştırmalı analizde kalemler arasındaki oransal uyumu tespit etmek için değişim yüzdeleri gereklidir.
2
Satışlar ile alacak değişimi arasındaki ilişkiyi yorumlayın.
Alacak artış hızı (%150\%150), satış artış hızının (%20\%20) tam 7,57,5 katıdır.
Alacakların satışlardan çok daha hızlı artması, işletmenin tahsilat kabiliyetinin düştüğünü veya çok gevşek vadeli satış yaptığını gösterir.
3
Likidite durumunu analiz edin.
Hazır değerler hızla azalırken, kısa vadeli borçlar 200200'den 400400'e (%100\%100) çıkmıştır.
Nakit azalırken borçların artması ve dönen varlıkların likiditesi düşük olan alacaklarda toplanması likidite riskini teyit eder.
4
Duran varlık yatırımı ile satış ilişkisini değerlendirin.
MDV yatırımı %80\%80 artmasına rağmen satışlar sadece %20\%20 artmıştır.
Kapasite artırımına yönelik yatırımların henüz verimli bir satış hacmi yaratmadığı anlaşılmaktadır.

Anahtar Kavram

Varlık ve Satış Değişimlerinin Eş Güdümlü Yorumlanması (Verimlilik ve Likidite Dengesi)

İpuçları

1
Satışlardaki artış oranı ile Ticari Alacaklardaki artış oranını karşılaştırın. Hangisi daha hızlı büyümüş?
2
Hazır değerler azalırken kısa vadeli borçların (KVYK) durumuna bakın. İşletmenin borç ödeme kapasitesi nasıl etkilenmiştir?
3
Satışlar %20, Alacaklar %150 ve Duran Varlıklar %80 artmıştır. Bu uyumsuzluk işletmenin satış stratejisi ve yatırım verimliliği hakkında ne söyler?

Daha Fazla Pratik

Bu işletmenin Kaynak Yapısındaki (Pasif) değişimlerin duran varlık finansmanı üzerindeki etkisini inceleyen bir soru çözerek analizi derinleştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Likiditeyi test etmek için basitçe Cari Oran trendine bakılabilir: 2024 yılı Cari Oranı 300/200=1,5300/200 = 1,5 iken, 2025 yılında (20+250+180)/400=1,125(20+250+180)/400 = 1,125 seviyesine gerilemiştir. Bu düşüş likidite riskini rakamsal olarak doğrular.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 144Soru

Bir işletmenin birbirini izleyen iki yıla ait karşılaştırmalı bilançosunda yer alan kaynak kalemlerine ilişkin veriler aşağıda sunulmuştur:

Kaynak Kalemleri11. Yıl (TL)22. Yıl (TL)
Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar400.000400.000700.000700.000
Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar600.000600.000300.000300.000
Özkaynaklar1.000.0001.000.0001.100.0001.100.000
Pasif Toplamı**2.000.0002.000.000****2.100.0002.100.000**

İşletmenin aktif yapısında duran varlıkların payının yüksek olduğu ve bu dönemde kapasite artırımı amacıyla yeni duran varlık yatırımları yapıldığı bilinmektedir.

Buna göre, karşılaştırmalı kaynak kalemlerindeki bu değişimlerin işletmenin mali yapısı üzerindeki etkisiyle ilgili yapılan aşağıdaki yorumlardan hangisi en doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşletmenin toplam yabancı kaynak tutarı değişmemesine rağmen borçların vadesinin kısalması ve özkaynak artışının bu vade kısalmasını telafi edememesi, duran varlıkların finansmanında risk oluşturarak likidite dengesini bozmuştur.

Cevap

İşletmenin borç vadesinin kısalması ve sürekli sermayenin azalması nedeniyle likidite riskinin arttığını belirten ifade doğrudur.
İşletmenin karşılaştırmalı kaynak yapısı incelendiğinde; toplam yabancı kaynak tutarının değişmediği (1.000.0001.000.000 TL), ancak uzun vadeli borçların kısa vadeli borçlara dönüştüğü görülmektedir. Bu 'vade kayması' sonucunda işletmenin sürekli sermayesi (UVYK + Özkaynak) 1.600.0001.600.000 TL'den 1.400.0001.400.000 TL'ye gerilemiştir. Duran varlık yatırımı yapılan bir işletmede sürekli sermayenin azalması, duran varlıkların bir kısmının kısa vadeli yabancı kaynaklarla finanse edildiğini gösterir. Bu durum 'Vade Uyumu İlkesi'ne aykırı olup işletmenin likidite riskini ve finansal kırılganlığını ciddi şekilde artırmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Mutlak ve oransal farkları hesaplayınız.
KVYK: +300.000+300.000 (%75\%75 artış), UVYK: 300.000-300.000 (%50\%50 azalış), Özkaynak: +100.000+100.000 (%10\%10 artış).
Karşılaştırmalı tablolarda değişimin yönünü ve şiddetini belirlemek için gereklidir.
2
Yabancı kaynak vade yapısını analiz ediniz.
Toplam yabancı kaynak 1.000.0001.000 .000 TL ile sabit kalmış ancak vadesi kısalmıştır (UVYK'dan KVYK'ya kayma).
Finansal riskin kaynağını (vade uyumsuzluğu) tespit etmek için gereklidir.
3
Sürekli sermaye (UVYK + Özkaynak) değişimini inceleyiniz.
11. Yıl: 1.600.0001.600.000 TL \rightarrow 22. Yıl: 1.400.0001.400.000 TL.
Duran varlıkların finansmanında kullanılan uzun vadeli fonların yeterliliğini ölçmek için gereklidir.
4
Duran varlık yatırımı bağlamında nihai yorumu yapınız.
Duran varlıklar artarken onları finanse eden sürekli sermayenin 200.000200.000 TL azalması, 'Vade Uyumu İlkesi'ne aykırıdır.
İşletmenin likidite riskinin ve finansal kırılganlığının arttığını belirlemek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Vade Uyumu İlkesi ve Sürekli Sermaye Analizi

İpuçları

1
İşletmenin 'Sürekli Sermaye' (Özkaynak + UVYK) toplamının her iki yıl için nasıl değiştiğine odaklanın.
2
Duran varlık yatırımı yapan bir işletmede, uzun vadeli kaynakların (sürekli sermaye) azalması likidite dengesini nasıl etkiler?

Daha Fazla Pratik

Bu verileri kullanarak işletmenin Net İşletme Sermayesi'ndeki (NİS) değişimi (varsayımsal aktif toplamı ile) hesaplayarak yorumlayınız.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 145Soru

Karşılaştırmalı tablolar analizinde (yatay analiz), bir işletmenin net satışlarının bir önceki yıla göre %40\%40 oranında arttığı görülmektedir. Ancak aynı dönemde ekonomideki genel fiyatlar seviyesindeki (enflasyon) artışın %60\%60 olduğu saptanmıştır. Bu durumda, satışlardaki %40\%40’lık nominal artışın aslında reel bir azalmayı gizlemesi, karşılaştırmalı tablolar analizinin hangi temel kısıtı veya sınırı ile ilgilidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Paranın satın alma gücündeki değişimlerin (enflasyonun) analiz sonuçlarını saptırması

Cevap

Paranın satın alma gücündeki değişimlerin (enflasyonun) analiz sonuçlarını saptırması
Karşılaştırmalı tablolar analizi, verileri nominal (kayıtlı) değerleri üzerinden kıyaslar. Eğer enflasyon oranı (%60\%60), satışlardaki artış oranından (%40\%40) daha yüksekse, işletme paranın satın alma gücü bazında aslında %20\%20 civarında bir reel kayıp yaşamıştır. Bu durum, analizin enflasyon etkisinden arındırılmadığı sürece yanıltıcı olabileceğini gösteren temel bir kısıttır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen oranları karşılaştırın.
Satış artışı (%40\%40) < Enflasyon artışı (%60\%60)
İşletmenin nominal büyümesi ile ekonominin genel fiyat artış hızı arasındaki ilişkiyi kurmak gerekir.
2
Karşılaştırmalı tablolar analizinin varsayımını hatırlayın.
Analiz nominal (cari) TL değerleri üzerinden yapılır.
Yatay analiz, finansal tablo kalemlerini enflasyondan arındırmadan doğrudan karşılaştırır.
3
Yanıltıcı durumu teşhis edin.
Nominal artışa rağmen reel küçülme söz konusudur.
Bu durum, paranın satın alma gücündeki değişimlerin (enflasyonun) analizi kısıtladığını kanıtlar.

Anahtar Kavram

Karşılaştırmalı Tablolar Analizinde Enflasyon Kısıtı

İpuçları

1
İşletmenin satışları artmış görünse de, bu artışın enflasyonun altında kaldığına dikkat edin.
2
Analiz yöntemi doğrudan muhasebe kayıtlarını (nominal değerleri) kullandığı için fiyat artışlarını hacim artışı sanabilir.

Daha Fazla Pratik

Eğilim yüzdeleri analizinde (Trend Analizi) enflasyon etkisinin nasıl bir sapma yarattığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 146Soru

Bir işletmenin birbirini izleyen iki döneme ait karşılaştırmalı bilançosu üzerinde yapılan analizde; toplam kaynak tutarının değişmediği, buna karşın "Özkaynaklar" toplamının arttığı ve "Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar" toplamının aynı tutarda azaldığı tespit edilmiştir.

Buna göre, işletmenin kaynak yapısında meydana gelen bu değişimle ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşletmenin finansal risk seviyesi azalmış ve özkaynak ağırlıklı bir finansman yapısına geçilmiştir.

Cevap

İşletmenin toplam kaynakları içerisinde özkaynak payı arttığı ve yabancı kaynak payı azaldığı için finansal risk seviyesi düşmüştür.
İşletmenin toplam kaynak tutarı sabitken kısa vadeli borçlarının azalıp özkaynaklarının artması, borçla finansman yerine özkaynakla finansmanın tercih edildiğini kanıtlar. Bu durum, işletmenin anapara ve faiz ödeme yükümlülüğünü azaltarak finansal riskini düşürür ve mali yapısını daha güvenli hale getirir.

Adım Adım Çözüm

1
Değişimin yönünü ve miktarını analiz etme
Toplam kaynak sabit kalırken; Özkaynaklar (+)(+), Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar ()(-) yönündedir.
Kaynak yapısındaki yapısal değişikliği anlamak için kalemler arasındaki geçişi belirlemek gerekir.
2
Bilançonun kaynak yapısı üzerindeki etkisini yorumlama
İşletme, yabancı kaynak (borç) finansmanından vazgeçerek özkaynak (iç kaynak veya sermaye) finansmanına yönelmiştir.
Toplam tutarın değişmemesi, borç ödemesinin doğrudan özkaynak artışı ile finanse edildiğini gösterir.
3
Mali risk değerlendirmesi yapma
Borçların payı azaldığı için finansal kaldıraç düşmüş ve işletmenin mali bağımsızlığı artmıştır.
Özkaynak ağırlıklı finansman, faiz ve geri ödeme baskısını azalttığı için finansal riski düşürür.

Anahtar Kavram

Kaynak yapısında yabancı kaynaklardan özkaynaklara doğru bir kayma, işletmenin finansal riskini azaltan ve mali yapısını güçlendiren olumlu bir gelişmedir.

İpuçları

1
Bilançonun kaynak tarafındaki toplamın değişmemesi, bir kalemin artarken diğerinin aynı miktarda azaldığını gösterir.
2
Borçlar azalırken özkaynaklar artıyorsa, işletme borçlarını kendi sermayesiyle veya kârıyla kapatıyor demektir.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir durumun varlık tarafında (Duran varlık azalışı, Dönen varlık artışı) yaşanmasının likidite üzerindeki etkisini inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Dikey yüzde analizi mantığıyla düşünüldüğünde; pasif toplamı içinde yabancı kaynakların payı (yüzdesi) düşmüş, özkaynakların payı yükselmiştir. Bu doğrudan mali riskin azaldığına işarettir.
Tahmini Süre:45s
Soru 147Soru

Bir işletmenin 202120242021-2024 dönemine ait net satış rakamları ve ilgili yıllardaki fiyat endeksleri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

YılNet Satışlar (TL)Fiyat EndeksiNot
202120216.000.0006.000.000100100Ekonomik kriz yılı
2022202210.000.00010.000.000125125Normal faaliyet yılı
2023202316.000.00016.000.000250250
2024202422.500.00022.500.000375375

İşletme, karşılaştırmalı tablolar analizinde ekonomik faaliyetlerinin normal seyrettiği yılı baz yıl olarak kabul etmektedir. Buna göre, işletmenin 20242024 yılındaki reel satış hacminin baz yılına göre değişimi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: %25 oranında reel azalış

Cevap

İşletmenin 2024 yılındaki reel satış hacmi, baz yılı kabul edilen 2022 yılına göre %25 oranında reel azalış göstermiştir.
İşletmenin normal faaliyet yılı olan 20222022 baz alındığında, 20242024 yılındaki 22.500.00022.500.000 TL'lik satışın 20222022 yılı fiyatlarındaki karşılığı 7.500.0007.500.000 TL'dir. Bu durum, 10.000.00010.000.000 TL olan baz yıl satışlarına göre reel olarak %25'lik bir daralmayı ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1
Baz yılın belirlenmesi
Baz yıl: 20222022 (10.000.00010.000.000 TL, Endeks: 125125)
Karşılaştırmalı analizlerde baz yılın ekonomik açıdan normal bir yıl olması gerekir; 20212021 yılı kriz yılı olduğu için seçilemez.
2
20242024 yılı nominal satışlarının baz yıl fiyatlarına indirgenmesi
22.500.000×(125/375)=7.500.00022.500.000 \times (125 / 375) = 7.500.000 TL
Enflasyon etkisini arındırmak için cari yıl tutarı, baz yıl endeksinin cari yıl endeksine oranıyla çarpılır.
3
Reel değişim oranının hesaplanması
(7.500.00010.000.000)/10.000.000=0,25(7.500.000 - 10.000.000) / 10.000.000 = -0,25 (yani %25-\%25)
Değişim oranı; (Reel Değer - Baz Değer) / Baz Değer formülüyle hesaplanır.

Anahtar Kavram

Baz Yılı Seçimi ve Enflasyon Arındırma

İpuçları

1
Öncelikle hangi yılın 'baz yıl' olarak seçilmesi gerektiğini belirleyin; kriz yılları baz yıl için uygun değildir.
2
20242024 yılı satışlarını baz yılın fiyat düzeyine getirmek için fiyat endekslerini kullanın.
3
20242024 yılının reel değerini (7,57,5 Milyon TL) bulduktan sonra, baz yıl satışları (1010 Milyon TL) ile karşılaştırarak yüzde değişimi hesaplayın.

Daha Fazla Pratik

Farklı baz yılları seçildiğinde analiz sonuçlarının nasıl çarpıtılabileceğini görmek için kriz yılı verilerini kullanarak tekrar hesaplama yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 148Soru

Bir işletmenin birbirini izleyen iki hesap dönemine ait gelir tablosu verileri üzerinde yapılan karşılaştırmalı (yatay) analiz sonucunda bazı kalemlerdeki değişim oranları şu şekilde saptanmıştır:

Gelir Tablosu KalemiDeğişim Oranı
Net Satışlar+%40+ \%40
Satışların Maliyeti+%25+ \%25
Faaliyet Giderleri+%70+ \%70
Finansman Giderleri%10- \%10

Bu verilere dayanarak işletmenin kârlılık yapısı ve gider yönetimi hakkında yapılabilecek en isabetli yorum aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşletme, üretim veya tedarik aşamasında maliyet avantajı sağlayarak brüt satış kâr marjını artırmış; ancak operasyonel giderlerini kontrol altında tutamayarak verimlilik kaybı yaşamıştır.

Cevap

İşletmenin üretim/tedarik maliyetlerini kontrol ederek brüt kâr marjını yükselttiği ancak faaliyet giderlerindeki kontrolsüz artış nedeniyle operasyonel verimliliğinin düştüğü yönündeki yorum en isabetlisidir.
Doğru seçenek, gelir tablosunun hiyerarşik yapısını doğru analiz etmektedir. Net satışların (%40)(\%40) maliyetlerden (%25)(\%25) hızlı artması brüt kârlılığı olumlu etkileyen bir 'maliyet avantajı'na işaret eder. Öte yandan, faaliyet giderlerinin (%70)(\%70) satış artış hızını neredeyse ikiye katlaması, işletmenin operasyonel süreçlerinde (yönetim, satış-pazarlama) ciddi bir gider kontrolü sorunu ve verimsizlik yaşadığının en somut göstergesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Net Satışlar ve Satışların Maliyeti arasındaki ilişkiyi analiz etme
Net Satışlar (%40)(\%40) artarken Satışların Maliyeti (%25)(\%25) artmıştır.
Satışlardaki artış maliyetlerden yüksek olduğu için Brüt Satış Kârı, net satışlardan daha yüksek bir oranda artmış ve kâr marjı genişlemiştir.
2
Net Satışlar ve Faaliyet Giderleri arasındaki ilişkiyi analiz etme
Faaliyet Giderleri (%70)(\%70) artarak satışlardaki artışı (%40)(\%40) geride bırakmıştır.
Pazarlama, yönetim gibi operasyonel giderlerin satışlardan çok daha hızlı büyümesi, işletme yönetiminin bu giderleri kontrol edemediğini ve verimliliğin düştüğünü gösterir.
3
Finansman Giderlerindeki değişimi değerlendirme
Finansman giderleri %10\%10 azalmıştır.
Bu durum işletmenin borç yükünün veya faiz maliyetlerinin azaldığını göstererek dönem kârına olumlu katkı sağlar, ancak brüt kârı etkilemez.

Anahtar Kavram

Karşılaştırmalı Gelir Tablosu Analizinde Kalemler Arası İlişkisel Yorumlama

İpuçları

1
Gelir tablosu kalemlerini hiyerarşik sırasına göre (Brüt Kâr → Esas Faaliyet Kârı → Olağan Kâr) değerlendirin.
2
Hangi kalemin artış hızının Net Satışlar'dan daha yüksek veya daha düşük olduğuna odaklanarak verimlilik yorumu yapın.
3
Satışların maliyeti üretim/tedarik verimliliğini, faaliyet giderleri ise işletme yönetimi verimliliğini gösterir. Bu iki alanı ayrı ayrı yorumlamaya çalışın.

Daha Fazla Pratik

İlgili verilerle 'Esas Faaliyet Kârı'ndaki oransal değişimi matematiksel olarak hesaplayarak operasyonel sonucun satışlara göre durumunu analiz edin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 149Soru

Bir işletmenin 20242024 ve 20252025 yılları karşılaştırmalı bilançosundan alınan veriler aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

Hesap Kalemi20242024 (TL)20252025 (TL)
Borç Senetleri210.000210.000184.000184.000

Buna göre, karşılaştırmalı tablolar analizi kapsamında 'Borç Senetleri' hesabında meydana gelen mutlak (tutar) farkı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 26.00026.000 TL azalış

Cevap

26.00026.000 TL azalış
Karşılaştırmalı tablolar analizinde mutlak fark hesaplanırken, cari döneme ait tutardan bir önceki (baz) döneme ait tutar çıkarılır. Soruda verilen Borç Senetleri hesabı için 184.000210.000=26.000184.000 - 210.000 = -26.000 TL sonucu bulunur. Bu negatif değer, tutarın önceki yıla göre 26.00026.000 TL azaldığını göstermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Karşılaştırmalı tablolar analizi için mutlak fark formülünü belirleyiniz.
Mutlak Fark = Cari Dönem Tutarı - Önceki Dönem Tutarı
Mutlak fark, bir kalemdeki iki tarih arasındaki net sayısal değişimi bulmak için kullanılır.
2
Tablodaki verileri formüle uygulayınız.
184.000210.000=26.000184.000 - 210.000 = -26.000 TL
20252025 yılı (cari dönem) değerinden 20242024 yılı (baz dönem) değeri çıkarılır.
3
Sonucun sayısal değerini ve yönünü yorumlayınız.
26.000-26.000 TL olduğu için 26.00026.000 TL azalış gerçekleşmiştir.
Sonucun negatif olması tutarın azaldığını, pozitif olması ise arttığını ifade eder.

Anahtar Kavram

Mutlak (Tutar) Farkı Hesaplaması

İpuçları

1
Karşılaştırmalı analizde farkı bulmak için son yıldan ilk yılı çıkarmalısınız.
2
184.000184.000 TL'den 210.000210.000 TL'yi çıkardığınızda elde ettiğiniz sonucun işareti size yönü verecektir.

Daha Fazla Pratik

Bu hesaplamanın ardından, bulduğunuz tutarı önceki yılın tutarına bölerek yüzde değişimini de hesaplamayı deneyebilirsiniz.
Tahmini Süre:40s
Soru 150Soru

Bir işletmenin 20242024 ve 20252025 yılları karşılaştırmalı bilançosunda "Stoklar" grubuna ait bazı veriler aşağıda sunulmuştur:

Hesap Kalemi20242024 (TL)20252025 (TL)
Ticari Mallar500.000500.000?
Diğer Stoklar100.000100.000140.000140.000
STOKLAR TOPLAMI**600.000600.000****750.000750.000**

Buna göre, işletmenin "Ticari Mallar" hesabındaki oransal (yüzde) değişim aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: %22\%22 artış

Cevap

Ticari Mallar hesabındaki oransal değişim %22 artış olarak hesaplanmaktadır.
Ticari Mallar hesabının 20252025 yılı tutarı, toplam stok tutarı olan 750.000750.000 TL'den Diğer Stoklar tutarı olan 140.000140.000 TL'nin çıkarılmasıyla 610.000610.000 TL olarak bulunur. Bu kalemin 20242024 yılındaki tutarı 500.000500.000 TL olduğundan, mutlak artış 110.000110.000 TL'dir. Oransal değişim hesaplanırken bu artış tutarı baz yıl olan 20242024 yılı tutarına (110.000/500.000110.000 / 500.000) bölündüğünde %22 sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
20252025 yılı Ticari Mallar tutarını hesaplayınız.
750.000140.000=610.000750.000 - 140.000 = 610.000 TL
Grup toplamından diğer kalemler çıkarılarak bilinmeyen hesap kalemi bulunur.
2
Hesabın mutlak farkını (tutar farkını) bulunuz.
610.000500.000=110.000610.000 - 500.000 = 110.000 TL artış
Cari yıl tutarı ile baz yıl tutarı arasındaki fark, değişimin miktarını gösterir.
3
Oransal fark formülünü uygulayınız.
(110.000/500.000)×100=%22(110.000 / 500.000) \times 100 = \%22
Yüzde değişim, mutlak farkın baz yıl (eski yıl) tutarına bölünmesiyle hesaplanır.

Anahtar Kavram

Yatay Analizde Yüzde Değişim Hesaplama

Daha Fazla Pratik

Negatif bazlı (zarardan kâra geçiş gibi) kalemlerde yüzde değişiminin neden anlamlı bir sonuç vermediğini araştırınız.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 151Soru

Karşılaştırmalı tablolar analizi (yatay analiz) yöntemiyle bir işletmenin 20242024 ve 20252025 yılları verilerini inceleyen bir uzman; net satışların %25\%25 arttığını, ancak satışların maliyetindeki artışın %40\%40 olduğunu ve işletmenin bu süreçte amortisman ayırma yöntemini 'azalan kalanlar' yönteminden 'normal amortisman' yöntemine dönüştürdüğünü saptamıştır. Aynı dönemde yıllık enflasyon oranı %45\%45 olarak gerçekleşmiştir.

Bu bilgilere göre, karşılaştırmalı tablolar analizinin sınırları ve kısıtları dikkate alındığında, analistin yapacağı en doğru çıkarım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Satışlarda nominal bir artış görülse de paranın satın alma gücündeki değişim nedeniyle reel bir küçülme söz konusudur ve muhasebe politikası değişikliği ile kârlılık yapısındaki bozulma, yatay analizin tek başına yeterli olmadığını göstermektedir.

Cevap

Satışlardaki nominal artışın reel bir daralmayı gizlemesi ve muhasebe politikası değişikliğinin karşılaştırılabilirliği bozması nedeniyle yatay analiz tek başına yetersizdir.
Doğru yanıt, analizin üç temel kısıtını (enflasyonun reel daralmayı gizlemesi, muhasebe politikası değişikliğinin tutarlılığı bozması ve dikey ilişkilerin incelenmesi gerekliliği) aynı anda vurgulamaktadır. Enflasyon %45\%45 iken satışların %25\%25 artması reel bir düşüştür. Ayrıca satışların maliyetinin daha hızlı artması, kârlılık yapısının bozulduğunu gösterir ki bu ancak dikey analizle netleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Net satışlardaki nominal artışı (%25\%25) gerçekleşen enflasyon oranıyla (%45\%45) karşılaştırın.
İşletmenin satışlarının reel olarak %20\%20 civarında azaldığı tespit edilmiştir.
Enflasyonun satış artışından yüksek olması, paranın satın alma gücünün düştüğünü ve reel bir büyüme olmadığını gösterir.
2
Muhasebe politikası değişikliğinin (amortisman yöntemi) giderler üzerindeki etkisini değerlendirin.
Verilerin 'Tutarlılık İlkesi' çerçevesinde karşılaştırılabilirliği bozulmuştur.
Azalan kalanlardan normal amortismana geçiş, cari dönem giderlerini yapay olarak düşürerek trendi saptırır.
3
Satışlardaki artış ile satışların maliyetindeki artışı karşılaştırarak dikey ilişkiyi analiz edin.
Satışların maliyeti (%40\%40), satışlardan (%25\%25) daha hızlı arttığı için brüt kâr marjı daralmıştır.
Bu durum, yatay analizin tek başına yeterli olmadığını; oran veya dikey analizle desteklenmesi gerektiğini kanıtlar.

Anahtar Kavram

Karşılaştırmalı Tablolar Analizinin Sınırları (Enflasyon, Tutarlılık ve Bütünlük)
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 152Soru

Bir işletmenin birbirini izleyen iki yıla ait karşılaştırmalı mali tablolarından elde edilen veriler şu şekildedir:

Hesap Kalemi20242024 Yılı (TL)20252025 Yılı (TL)
Ticari Alacaklar400.000400.000600.000600.000
Net Satışlar2.000.0002.000.0002.200.0002.200.000

Sadece bu veriler doğrultusunda, işletmenin varlık kalemlerindeki bu değişime ilişkin yapılabilecek en tutarlı yorum aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Alacak tahsilat süresinin uzadığı ve işletmenin fonlarını verimsiz bir şekilde alacaklara bağladığı değerlendirilebilir.

Cevap

İşletmenin alacak tahsilat süresinin uzadığı ve fonların alacaklara bağlandığı yorumu en tutarlıdır.
Ticari alacaklardaki %50\%50 oranındaki artışın, satışlardaki %10\%10 oranındaki artışın çok üzerinde olması; alacakların tahsil edilme hızının yavaşladığını, alacak devir hızının düştüğünü ve işletmenin satışlarını artırmak için daha gevşek bir kredi politikası izlediğini gösterir. Bu durum, fonların alacaklarda atıl kalmasına neden olduğu için olumsuz bir yorum gerektirir.

Adım Adım Çözüm

1
Hesap kalemlerinin yüzde değişimlerini hesaplayınız.
Ticari Alacaklar: 600.000400.000400.000=+%50\frac{600.000 - 400.000}{400.000} = +\%50; Net Satışlar: 2.200.0002.000.0002.000.000=+%10\frac{2.200.000 - 2.000.000}{2.000.000} = +\%10
Değişimlerin oransal olarak karşılaştırılması, kalemler arasındaki ilişkinin yönünü belirler.
2
Alacak ve satış trendleri arasındaki ilişkiyi analiz ediniz.
Ticari alacaklardaki artış oranı (%50\%50), net satışlardaki artış oranından (%10\%10) çok daha yüksektir.
Varlık kalemlerindeki artışın, o varlığın yaratılmasına aracılık ettiği gelirle (satış) uyumlu olup olmadığı kontrol edilmelidir.
3
Elde edilen verileri faaliyet verimliliği açısından yorumlayınız.
Alacakların satışlardan hızlı artması, tahsilatların geciktiğini veya kredili satışların kalitesinin düştüğünü gösterir.
Bu durum işletme fonlarının alacaklara bağlanmasına ve nakit akışının olumsuz etkilenmesine neden olur.

Anahtar Kavram

Varlık ve Gelir Kalemleri Arasındaki Trend İlişkisi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 153Soru

Bir işletmenin birbirini izleyen iki hesap dönemine ait gelir tablosu verileri üzerinden yapılan karşılaştırmalı (yatay) analiz sonuçları aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Gelir Tablosu Kalemi1. Dönem (TL)2. Dönem (TL)Değişim (Mutlak)Değişim (%)
Net Satışlar800.000800.0001.000.0001.000.000+200.000+200.000+25+25
Satışların Maliyeti (-)480.000480.000648.000648.000+168.000+168.000+35+35
Brüt Satış Kârı320.000320.000352.000352.000+32.000+32.000+10+10
Faaliyet Giderleri (-)120.000120.000192.000192.000+72.000+72.000+60+60
Faaliyet Kârı200.000200.000160.000160.00040.000-40.00020-20

Bu verilere göre, işletmenin faaliyet sonuçlarıyla ilgili yapılabilecek en doğru yorum aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Net satışlardaki artışa rağmen; satışların maliyeti ve faaliyet giderlerindeki artışın satış artış hızından yüksek olması, operasyonel kârlılığı olumsuz etkilemiştir.

Cevap

Net satışlardaki artışa rağmen; satışların maliyeti ve faaliyet giderlerindeki artışın satış artış hızından yüksek olması, operasyonel kârlılığı olumsuz etkilemiştir.
Doğru yanıt olan seçenek, gelir tablosundaki temel dinamiği yakalamaktadır. İşletmenin net satışları %25\%25 artarken, bu satışları elde etmek için katlandığı Satışların Maliyeti %35\%35 ve faaliyetlerini sürdürmek için harcadığı Faaliyet Giderleri %60\%60 oranında artmıştır. Giderlerin gelirlerden daha hızlı artması, işletmenin operasyonel kârının 200.000200.000 TL'den 160.000160.000 TL'ye gerilemesine (yani %20\%20 azalmasına) neden olmuştur. Bu durum verimsizlik veya kontrol dışı maliyet artışı olarak yorumlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Net Satışlar ile Satışların Maliyeti (SMM) arasındaki değişim oranlarını karşılaştırın.
Net Satışlar %25\%25 artarken, SMM %35\%35 artmıştır.
Maliyetlerin satışlardan daha hızlı artması brüt kâr marjının düşmesine neden olur.
2
Faaliyet Giderlerindeki değişimi analiz edin.
Faaliyet Giderleri %60\%60 oranında çok keskin bir artış göstermiştir.
Bu artış hızı hem satışlardaki hem de brüt kârdaki artışın çok üzerindedir.
3
Sonuç rakamı olan Faaliyet Kârını değerlendirin.
Faaliyet Kârı %20\%20 oranında (40.00040.000 TL) azalmıştır.
Gider ve maliyet kalemlerinin gelir kaleminden daha hızlı büyümesi kârlılığı eritmiştir.

Anahtar Kavram

Yatay Analizde Gelir-Gider İlişkisi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 154Soru

Finansal analiz sürecinde karşılaştırmalı tablolar analizi (yatay analiz) yöntemini kullanan bir uzmanın, elde edilen sonuçları raporlarken yaptığı aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi bu yöntemin kısıtları ve sınırları açısından hatalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bir önceki dönem 'Dönem Net Zararı' açıklayan işletmenin bu dönem kâr elde etmesi halinde hesaplanan yüzde değişim oranı, kârlılık eğilimini ölçmede matematiksel olarak geçerli ve anlamlı bir veri sunar.

Cevap

Bir önceki dönem zarar (negatif değer) eden bir işletmenin cari dönemde kâr elde etmesi durumunda hesaplanan yüzde değişim oranının anlamlı olduğunu belirten ifade hatalıdır.
Karşılaştırmalı tablolar analizinde, yüzde değişimi hesaplanırken baz alınan yılın değeri sıfır veya negatif (örneğin zarar) ise, hesaplanan yüzde oranı matematiksel olarak anlamsız hale gelir ve kârlılık eğilimini ölçmede güvenilir bir veri sunamaz. Bu nedenle, negatif bir baz değerinden kâra geçişin anlamlı bir oran sunduğunu savunan ifade hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Yatay analizdeki 'Negatif Baz Yılı' kısıtı hatırlanmalıdır.
Yüzde değişim formülünde (Cari YılBaz Yıl)/Baz Yıl(\text{Cari Yıl} - \text{Baz Yıl}) / \text{Baz Yıl} paydasının negatif olması sonucu saptırır.
Zarardan kâra geçişte matematiksel işaret değişimi, yüzde sonucunun gerçek eğilimi yansıtmasını engeller.
2
Diğer kısıtlar (Enflasyon, Yapısal Analiz, Küçük Baz, Tutarlılık) gözden geçirilmelidir.
Enflasyon nominal artışı reel gibi gösterir, dikey analiz yapısal değişim için gereklidir, küçük baz yüzdeleri şişirir, politika değişimi karşılaştırmayı bozar.
Yatay analizin sağlıklı yorumlanabilmesi için bu kısıtların tamamının analiz dışı tutulması veya ek yöntemlerle desteklenmesi gerekir.
3
Hatalı değerlendirme tespit edilmelidir.
Negatif bazlı yüzde değişiminin 'anlamlı ve geçerli' olduğunu savunan ifade, analizin temel matematiksel kısıtını görmezden gelmektedir.
10.000-10.000 TL zarardan +10.000+10.000 TL kâra geçen bir işletmede artış %200\%200 değil, sadece tutarsal bir iyileşmedir; oran ise anlamsızdır.

Anahtar Kavram

Karşılaştırmalı Tablolar Analizinin Sınırları ve Kısıtları
Soru 155Soru

Bir işletmenin 20242024 ve 20252025 yılları sonu itibarıyla "Maddi Duran Varlıklar" grubunda yer alan bazı hesap kalemlerine ait tutarlar aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Hesap Kalemi20242024 (TL)20252025 (TL)
Binalar800.000800.0001.150.0001.150.000
Birikmiş Amortismanlar (-)240.000240.000380.000380.000

Karşılaştırmalı tablolar analizi tekniklerine göre, işletmenin "Binalar (Net)" tutarında meydana gelen mutlak fark aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 210.000210.000 TL artış

Cevap

210.000210.000 TL artış
Mutlak fark hesaplanırken öncelikle karşılaştırılacak kalemlerin her iki yıla ait net değerleri tespit edilmelidir. 20242024 yılı net bina değeri 560.000560.000 TL, 20252025 yılı net bina değeri ise 770.000770.000 TL'dir. İki tutar arasındaki fark 210.000210.000 TL olup, cari yıl tutarı daha yüksek olduğu için bu bir artışı temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1
20242024 yılı için net bina değerini hesaplayın.
800.000240.000=560.000800.000 - 240.000 = 560.000 TL
Net değer, varlığın brüt tutarından birikmiş amortismanların çıkarılmasıyla bulunur.
2
20252025 yılı için net bina değerini hesaplayın.
1.150.000380.000=770.0001.150.000 - 380.000 = 770.000 TL
Karşılaştırma yapabilmek için her iki dönemin net değerleri belirlenmelidir.
3
Cari yıl (20252025) net değerinden baz yıl (20242024) net değerini çıkararak mutlak farkı bulun.
770.000560.000=210.000770.000 - 560.000 = 210.000 TL
Mutlak fark, iki dönem arasındaki tutar değişimini ifade eder. Sonuç pozitif olduğu için bu bir artıştır.

Anahtar Kavram

Net Varlık Değeri ve Mutlak Fark Hesaplaması

İpuçları

1
Soruda 'net' tutar sorulduğu için binalardan amortismanları çıkarmayı unutmayın.
2
20252025 net değerinden 20242024 net değerini çıkararak sonucu ve değişim yönünü (artış/azalış) belirleyin.

Daha Fazla Pratik

Aynı verileri kullanarak mutlak fark yerine yüzde farkını (%) hesaplamayı deneyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 156Soru

İşletmenin XX ve YY faaliyet dönemlerine ait karşılaştırmalı finansal tabloları analiz edildiğinde, aktif toplamı içerisinde yer alan "Stoklar" kaleminin bir önceki yıla göre %90\%90 oranında arttığı, buna karşılık gelir tablosunda yer alan "Satışların Maliyeti" kalemindeki artışın yalnızca %12\%12 düzeyinde kaldığı tespit edilmiştir. İşletmenin faaliyet gösterdiği sektörün genel koşullarında ve satış fiyatlarında anlamlı bir değişim olmadığı varsayıldığında, varlık kalemlerindeki bu değişim aşağıdakilerden hangisine işaret etmektedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşletmenin stoklarını eritmekte zorlandığına, atıl stok oluştuğuna veya hatalı satın alma politikası izlendiğine

Cevap

İşletmenin stoklarını eritmekte zorlandığına, atıl stok oluştuğuna veya hatalı satın alma politikası izlendiğine işaret eden seçenek doğrudur.
Karşılaştırmalı tablolarda bir varlık kalemindeki artışın anlamlılığı, o varlığın devir hızıyla ilişkilidir. Stoklar %90\%90 artarken satışların maliyetinin (satılan stok tutarının) sadece %12\%12 artması, işletmenin stok devir hızının düştüğünü ve likiditesinin bu kalemde sıkıştığını gösterir. Bu durum, işletmenin stok yönetimi politikasında bir hata olduğunu veya pazar talebinden fazla stok tuttuğunu kanıtlar.

Adım Adım Çözüm

1
Karşılaştırmalı verilerin değişim oranlarını analiz et
Stoklar %90\%90 artarken, bu stokların çıkışını temsil eden Satışların Maliyeti sadece %12\%12 artmıştır.
Varlık kalemlerindeki artışın, o varlığın verimliliğini gösteren gelir tablosu kalemiyle (stok için satışların maliyeti) orantılı olması beklenir.
2
Artış oranları arasındaki tutarsızlığı yorumla
Stok artış hızı, satış hızının yaklaşık 7,57,5 katıdır.
Bu durum, alınan malların satılamadığını ve depoda biriktiğini gösterir.
3
İşletme faaliyeti açısından sonucu belirle
İşletmede atıl stok sorunu, modası geçmiş mal riski veya yanlış talep tahmini mevcuttur.
Etkin bir yönetimde stok artışı, satışlardaki reel artışla paralel olmalıdır.

Anahtar Kavram

Varlık Değişimlerinin Faaliyet Etkinliği ile İlişkilendirilmesi

İpuçları

1
Stoklar bir varlık kalemiyken, Satışların Maliyeti bu varlığın ne kadarının dönem içinde satıldığını gösterir.
2
Stoklardaki artış oranı ile bu stokların satılma hızı (maliyet bazlı artış) arasındaki makasa odaklanın.
3
Varlık artışının satış artışından çok yüksek olması, o varlığın atıl kaldığına (verimsiz kullanıldığına) işaret eder.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir analizi Ticari Alacaklar ve Net Satışlar kalemleri arasındaki ilişki için yaparak tahsilat etkinliğini değerlendirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 157Soru

İşletmenin finansal tablolarında yer alan kalemlerin zaman içerisindeki değişimlerini, yönünü ve miktarını saptayarak finansal gelişimi değerlendirmeyi amaçlayan Karşılaştırmalı Tablolar Analizi (Yatay Analiz) yöntemi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşletmenin birbirini izleyen dönemlerine ait verilerinin karşılaştırılması esasına dayandığı için dinamik bir analizdir.

Cevap

İşletmenin birbirini izleyen dönemlerine ait verilerinin karşılaştırılması esasına dayandığı için dinamik bir analizdir.
Karşılaştırmalı tablolar analizi (yatay analiz), işletmenin finansal tablolarını zaman serisi boyutunda ele alır. Birbirini takip eden en az iki dönem verisinin yan yana getirilerek karşılaştırılması, kalemlerdeki artış ve azalışların (mutlak ve oransal) yönünü belirlemeyi sağlar. Bu süreç, işletmenin finansal durumundaki gelişmeleri bir hareket (devinim) içerisinde incelediği için akademik literatürde 'dinamik analiz' olarak tanımlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Analiz yönteminin tanımını değerlendirme
Karşılaştırmalı tablolar analizi, işletmenin en az iki veya daha fazla dönemine ait finansal tablolarının yan yana getirilerek incelenmesidir.
Analizin zaman içindeki değişimi ölçtüğünü teyit etmek için.
2
Analizin niteliğini (statik/dinamik) belirleme
Zaman faktörünü (farklı dönemleri) içeren analizler dinamik, tek bir döneme odaklanan analizler statiktir.
Karşılaştırmalı analizin dinamik yapısını diğer yöntemlerden ayırmak için.
3
Yöntemin amacını netleştirme
Temel amaç, kalemlerdeki mutlak (tutar) ve oransal (%) değişimleri bularak işletmenin gelişim yönünü belirlemektir.
Tanımın kavramsal çerçeveyle uyumunu doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Karşılaştırmalı tablolar analizi (yatay analiz), birden fazla dönemi kapsadığı için dinamik bir analizdir ve temel amacı kalemlerdeki değişimi saptamaktır.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 158Soru

Karşılaştırmalı finansal tablolar analizi kapsamında bir işletmenin "Gelecek Aylara Ait Giderler" hesabına ait iki yıllık tutarlar şu şekildedir:

Hesap Kalemi20242024 (TL)20252025 (TL)
Gelecek Aylara Ait Giderler150.000150.000186.000186.000

Aynı dönemde işletmenin "Dönen Varlıklar" toplamı 20242024 yılında 1.200.0001.200.000 TL, 20252025 yılında ise 1.416.0001.416.000 TL olarak gerçekleşmiştir. Buna göre, "Gelecek Aylara Ait Giderler" hesabında meydana gelen oransal (yüzde) değişim aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: %24\%24 artış

Cevap

Gelecek Aylara Ait Giderler hesabında meydana gelen oransal değişim %24 artış şeklindedir.
Doğru cevap olan %24 artış, Gelecek Aylara Ait Giderler hesabındaki 36.000 TL'lik mutlak artışın, baz yıl olan 2024 yılındaki 150.000 TL'lik tutara bölünmesiyle (36.000 / 150.000) elde edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
İlgili hesabın iki dönem arasındaki mutlak (tutar) farkını hesaplayın.
186.000150.000=36.000186.000 - 150.000 = 36.000 TL (Artış)
Yüzde değişimi bulmak için öncelikle baz yıla göre gerçekleşen artış veya azalış tutarı belirlenmelidir.
2
Mutlak farkı, baz yılı (20242024) tutarına bölerek yüzdeyi belirleyin.
36.000150.000=0,24\frac{36.000}{150.000} = 0,24
Karşılaştırmalı tablolar analizinde oransal farklar daima baz yıl (ilk yıl) tutarı üzerinden hesaplanır.
3
Sonucu yüzde cinsinden ifade edin.
%24\%24 artış
Analiz sonuçlarının standart gösterimi olan yüzde formatına dönüştürülür.

Anahtar Kavram

Karşılaştırmalı Tablolar Analizi (Yatay Analiz) Formülü

İpuçları

1
Yüzde değişimi hesaplarken önce her iki yıl arasındaki tutar farkını bulun.
2
Bulduğunuz farkı bölmeniz gereken tutar, serideki ilk yıl olan 2024 yılı tutarıdır.
3
Formül: [(Cari Yıl - Baz Yıl) / Baz Yıl] x 100 şeklindedir.

Daha Fazla Pratik

Azalış gösteren kalemlerde (örneğin cari yılın baz yıldan küçük olduğu durumlar) oranın eksi işaretli veya 'azalış' olarak ifade edildiği soruları çözerek pekiştirme yapabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Eğilim yüzdesini (186.000 / 150.000 = %124) bulup, bu değerden %100 çıkararak da %24 artış sonucuna ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 159Soru

Karşılaştırmalı mali tablolar analizi (yatay analiz) ve eğilim yüzdeleri analizi gibi dinamik analiz yöntemlerinde, verilerin anlamlı bir şekilde karşılaştırılabilmesi için doğru 'baz yılı' seçimi büyük önem taşımaktadır. Buna göre, analiz sürecinde baz yılı belirlenirken ve enflasyon etkisi değerlendirilirken dikkat edilmesi gereken temel kural aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ekonomik istikrarın bulunduğu ve işletme faaliyetlerinin normal seyrinde gerçekleştiği bir faaliyet yılının seçilmesi

Cevap

Ekonomik istikrarın bulunduğu ve işletme faaliyetlerinin normal seyrinde gerçekleştiği bir faaliyet yılının seçilmesi doğrudur.
Karşılaştırmalı analizlerde kullanılan baz yılı, işletmenin faaliyetlerinin ve genel ekonomik göstergelerin 'normal' ve 'istikrarlı' olduğu bir dönemden seçilmelidir. Bu sayede, diğer yıllarda meydana gelen artış veya azalışlar daha sağlıklı ve temsil gücü yüksek bir referans noktasına göre değerlendirilebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Baz yılının fonksiyonunu tanımlama
Baz yılı, diğer tüm yılların verilerinin kıyaslandığı 'çapa' veya 'referans' noktasıdır.
Karşılaştırmanın anlamlı olması için referansın istikrarlı olması gerekir.
2
İdeal baz yılı kriterlerini değerlendirme
Aşırı kâr (zirve) veya aşırı zarar/kriz (dip) dönemleri baz alınmamalıdır.
Uç noktalar baz alındığında, diğer yıllardaki değişimler olduğundan daha küçük veya daha büyük görünerek analizi saptırır.
3
Enflasyon etkisini göz önünde bulundurma
Yüksek enflasyon varsa nominal artışlar enflasyondan arındırılarak reel büyüme kontrol edilmelidir.
Sadece tutar artışına bakmak, fiyat artışlarını performans artışı sanmamıza neden olur.

Anahtar Kavram

Baz Yılı Normalleşme Kriteri

Daha Fazla Pratik

Baz yılı verileri ile cari yıl verilerini enflasyon endeksleri yardımıyla reel değerlere dönüştürme alıştırmaları yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 160Soru

Karşılaştırmalı mali tablolar analizi yapan bir sanayi işletmesinin 20222022 (baz yıl) ve 20252025 yıllarına ait net satış rakamları ile genel fiyat endeksleri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

YılNet Satışlar (TL)Fiyat Endeksi
20222022 (Baz Yıl)12.000.00012.000.000100100
2025202536.000.00036.000.000240240

Buna göre, işletmenin 20252025 yılındaki net satışları baz yıla göre reel olarak yüzde kaç artış göstermiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: \%25

Cevap

İşletmenin net satışları reel olarak %25 oranında artış göstermiştir.
İşletmenin 20252025 yılındaki 36.000.00036.000.000 TL'lik nominal satışları, genel fiyat düzeyindeki 2,42,4 katlık (240/100240/100) artışa bölündüğünde baz yıl (20222022) fiyatlarıyla 15.000.00015.000.000 TL'lik bir reel değere tekabül eder. Baz yıl satışları olan 12.000.00012.000.000 TL ile bu reel değer karşılaştırıldığında, satış hacminin reel olarak %25\%25 oranında arttığı görülür.

Adım Adım Çözüm

1
2025 yılı net satışlarını baz yıl fiyatlarına göre reel değere dönüştürün.
36.000.000/(240/100)=15.000.00036.000.000 / (240 / 100) = 15.000.000 TL
Nominal tutarı enflasyondan arındırmak için fiyat endeksi oranına bölmek gerekir.
2
Reel satışlardaki artış oranını hesaplayın.
(15.000.00012.000.000)/12.000.000=(15.000.000 - 12.000.000) / 12.000.000 = %25
Artış oranını bulmak için (Cari Reel Tutar - Baz Tutar) / Baz Tutar formülü uygulanır.

Anahtar Kavram

Reel Artışın Hesaplanması
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 8 / 10Sonraki
Karşılaştırmalı Tablolar Analizi Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 8 | Examkin