Soru

Zorluk: KolayHakkaniyet ve Nisfet (Ex Aequo et Bono)

Uluslararası Adalet Divanı (UADUAD) Statüsü'nün 38. maddesinin 2. fıkrasına göre; Divan'ın bir uyuşmazlığı yürürlükteki pozitif hukuk kurallarını bir kenara bırakarak sadece "hakkaniyet ve nisfet" (exex aequoaequo etet bonobono) ilkesine dayanarak çözebilmesi için gereken temel şart aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Tarafların uyuşmazlığın bu yolla çözülmesi konusunda açık rızasının bulunmasıCevap
  2. B
    Uyuşmazlık hakkında uygulanabilecek herhangi bir antlaşma ya da teamül kuralının bulunmaması
  3. C
    Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin Divan'a bu yönde bir yetki devri yapmış olması
  4. D
    Uyuşmazlık konusunun bir "jus cogens" (emredici hukuk kuralı) niteliğinde olması
  5. E
    Divan'ın, uyuşmazlığın hukuk kurallarıyla çözülemeyeceğine resen (kendiliğinden) karar vermesi

Cevap

Tarafların uyuşmazlığın bu yolla çözülmesi konusunda açık rızasının bulunması
Uluslararası Adalet Divanı Statüsü'nün 38. maddesinin 2. fıkrası, tarafların uyuşmazlığın bu yolla çözülmesini kabul etmeleri (consent) durumunda Divan'ın hakkaniyet ve nisfet temelinde karar verebileceğini açıkça belirtir. Bu durum, Divan'ın yürürlükteki hukuk kurallarını (lexlex latalata) bir kenara bırakarak tamamen adalet ve hakkaniyet duygusuyla karar vermesi anlamına gelir ve egemen devletlerin rızası olmadan mahkemenin böyle bir takdir yetkisi yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
UAD Statüsü'nün 38. maddesi incelenmelidir.
Maddenin birinci fıkrasında asli hukuk kaynakları (antlaşma, teamül, genel ilkeler) sayılmıştır.
Divan'ın normal şartlarda uyuşmazlıkları çözmek için kullanacağı araçları belirlemek.
2
Maddenin 2. fıkrasındaki (38/238/2) istisnai duruma odaklanılmalıdır.
Fıkra, tarafların kabul etmesi halinde Divan'ın "ex aequo et bono" (hakkaniyet ve nisfet) uyarınca karar verme yetkisini saklı tutar.
Hukuk kuralları dışına çıkılabilmesi için gereken özel koşulu tespit etmek.

Anahtar Kavram

Hakkaniyet ve Nisfet ilkesinin (Ex Aequo et Bono) uygulanabilmesi için uyuşmazlık taraflarının Divan'a bu yönde açık yetki vermesi/rıza göstermesi şarttır.

İpuçları

1
UAD Statüsü Madde 38, uyuşmazlıkların çözümünde hangi kaynakların kullanılacağını belirler.
2
Maddenin ikinci fıkrası (38/238/2), birinci fıkradaki hukuk kuralları dışına çıkılabilmesi için 'tarafların kabulü' şartını vurgular.

Daha Fazla Pratik

Uluslararası hukukta 'hukukun içindeki hakkaniyet' (infrainfra legemlegem) ile 'hukuk dışı hakkaniyet' (exex aequoaequo etet bonobono) arasındaki rıza farkını çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla