Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü'nün 38. maddesinin 1. fıkrasında sayılan asli kaynakların (antlaşmalar, teamül ve hukukun genel ilkeleri) uyuşmazlığın çözümünde yetersiz kalması veya uygulanmalarının somut olayda adaletsiz sonuçlar doğuracağı düşünülse dahi, Divan re'sen (kendiliğinden) bu kuralları bir kenara bırakarak karar veremez. Divan'ın mevcut pozitif hukuk kuralları dışına çıkarak uyuşmazlığı doğrudan 'hakkaniyet ve nisfet' (ex aequo et bono) çerçevesinde karara bağlayabilmesi mümkündür.
Buna göre, UAD'nin bir uyuşmazlığı 'hakkaniyet ve nisfet' esasına göre çözebilmesi için yerine getirilmesi gereken temel usuli ön şart aşağıdakilerden hangisidir?
- AHakkaniyetin uyuşmazlık konusu olayda 'hukukun genel ilkeleri' kapsamında bir kaynak olarak belirmesi
- Uyuşmazlık taraflarının bu yöntemle karar verilmesi hususunda Divan'a açıkça rıza göstermiş olmalarıCevap
- CUyuşmazlığın esasına uygulanacak herhangi bir asli hukuk kaynağının (antlaşma veya teamül) bulunmadığının tespit edilmesi
- DHakkaniyet kurallarının uluslararası hukukta 'jus cogens' niteliğindeki emredici normlar hiyerarşisinde yer alması
- EBirleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin uyuşmazlığın bu yöntemle çözülmesi yönünde bağlayıcı bir tavsiye kararı alması
Cevap
Uyuşmazlık taraflarının bu yöntemle karar verilmesi hususunda Divan'a açıkça rıza göstermiş olmaları
Uluslararası Adalet Divanı Statüsü'nün 38. maddesinin 2. fıkrası, uyuşmazlık taraflarının anlaşmaları durumunda Divan'a 'hakkaniyet ve nisfet' (ex aequo et bono) uyarınca karar verme yetkisi tanımaktadır. Bu yöntem, Divan'ın yürürlükteki uluslararası antlaşmaları, teamül kurallarını veya hukukun genel ilkelerini bir kenara bırakarak, tamamen adalet ve hakkaniyet duygusuna dayanarak uyuşmazlığı çözmesi anlamına gelir. Divan'ın bu olağanüstü yetkiyi kullanabilmesinin tek ve mutlak şartı, uyuşmazlığın her iki tarafının da bu konuda açıkça rıza göstermiş olmasıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Ex Aequo et Bono ve Tarafların Rızası Şartı
Tahmini Süre:1m 30s