Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) önüne gelen bir uyuşmazlıkta, yürürlükteki pozitif hukuk kurallarını bir kenara bırakarak doğrudan "hakkaniyet ve nisfet" ( ) temelinde bir hüküm tesis edebilmesi için gereken hukuki çerçeveye dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Divan, uyuşmazlığın tüm taraflarının bu yönde açık ve net bir rızasının bulunması şartıyla bu yola başvurabilir.Cevap
- BUyuşmazlık konusu hakkında uygulanabilecek bir antlaşma veya teamül kuralı bulunmaması durumunda Divan, re'sen hakkaniyetle karar verme yetkisine sahiptir.
- CHakkaniyet ve nisfet, Divan Statüsü'nde sayılan 'hukukun genel ilkeleri' kategorisinde yer aldığı için tarafların ek bir rızası aranmaksızın uygulanır.
- DDivan, uyuşmazlığın çözümünde yardımcı kaynaklar olan doktrin ve yargı kararlarını yetersiz bulduğunda bu yöntemi bir asli kaynak olarak kullanabilir.
- ESadece Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin uyuşmazlığı bu yöntemle çözülmesi için Divan'a havale etmesi durumunda rıza şartı aranmaz.
Cevap
Uluslararası Adalet Divanı'nın hakkaniyet ve nisfet (ex aequo et bono) temelinde karar verebilmesi için uyuşmazlığın tüm taraflarının bu konuda açık ve ortak rızasının bulunması şarttır.
Uluslararası Adalet Divanı Statüsü'nün 38. maddesinin 2. fıkrası, Divan'ın bir uyuşmazlığı yürürlükteki antlaşma, teamül veya genel hukuk ilkelerini uygulamak yerine doğrudan adalet ve dürüstlük (hakkaniyet ve nisfet) ilkelerine göre çözebilmesi için uyuşmazlık taraflarının bu konuda Divan'a açıkça yetki vermiş olmasını (rızasını) zorunlu kılmaktadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Rıza İlkesi ve Pozitif Hukuk İstisnası