Examkin

Soru

Zorluk: KolayHakkaniyet ve Nisfet (Ex Aequo et Bono)

Uluslararası hukuk uyuşmazlıklarının çözümünde, yargı organının pozitif hukuk kurallarını (lexlex latalata) bir kenara bırakarak adaletin ve hakkaniyetin gereklerine göre karar vermesi "hakkaniyet ve nisfet" (exex aequoaequo etet bonobono) olarak adlandırılır.

Uluslararası Adalet Divanı (UADUAD) Statüsü çerçevesinde, Divan'ın bir uyuşmazlığı bu ilke doğrultusunda karara bağlayabilmesi için gereken temel ön koşul aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Uyuşmazlık taraflarının bu yönde açık ve ortak rızasının bulunmasıCevap
  2. B
    Uyuşmazlığın konusunun sadece deniz yetki alanlarının sınırlandırılması ile ilgili olması
  3. C
    Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin Divan'a bu yönde özel bir yetki devretmiş olması
  4. D
    Uyuşmazlığın çözümüne uygulanabilecek herhangi bir antlaşma veya teamül kuralının bulunmaması
  5. E
    Divan'ın uyuşmazlığı hukukun genel ilkeleri çerçevesinde çözmeyi uygun bulması

Cevap

Uyuşmazlık taraflarının bu yönde açık ve ortak rızasının bulunması
UAD Statüsü'nün 38. maddesinin 2. fıkrası, Divan'ın tarafların kabul etmesi şartıyla uyuşmazlığı hakkaniyet ve nisfet (exex aequoaequo etet bonobono) ilkesine göre çözebileceğini açıkça belirtmektedir. Bu durum, pozitif hukukun (lexlex latalata) katı kurallarının adaleti sağlamada yetersiz kalabileceği düşüncesiyle taraflara tanınan bir imkandır ve devletlerin egemenlikleri gereği Divan'a bu yönde yetki vermeleri zorunludur.

Adım Adım Çözüm

1
Hakkaniyet ve nisfet (exex aequoaequo etet bonobono) kavramının uluslararası yargılamadaki niteliğini tanımlamak.
Bu kavram, mahkemenin yürürlükteki hukuk kurallarına bağlı kalmaksızın adalet duygusuna göre karar vermesidir.
Hangi durumlarda hukuk kurallarının dışına çıkılabileceğini anlamak için bu tanım gereklidir.
2
Uluslararası Adalet Divanı Statüsü'ndeki ilgili hükmü (Madde 38/2) incelemek.
İlgili madde, Divan'ın tarafların rızası olması halinde hakkaniyet ve nisfetle karar verebileceğini belirtir.
Yargı organının yetkisinin yasal dayanağını teyit etmek için Statü referans alınır.
3
Seçenekler arasında rıza şartını vurgulayan ifadeyi belirlemek.
Tarafların açık rızasının bulunması gerektiği sonucuna ulaşılır.
Uluslararası hukukta devlet egemenliği gereği, hukuk dışı bir yargılama ancak devletlerin iradesiyle mümkündür.

Anahtar Kavram

Hakkaniyet ve Nisfet (Ex Aequo et Bono) ve Rıza Şartı

İpuçları

1
UAD Statüsü'nün 38. maddesinin son fıkrasına (38/2) odaklanın.
2
Uluslararası mahkemelerin devletlerin iradesi dışında hukuk kurallarını bir kenara bırakıp bırakamayacağını düşünün.
3
Divan'ın adalet ve hakkaniyet temelinde karar verebilmesi için tarafların bu konuda 'mutabık' olması gerekir.

Daha Fazla Pratik

Hukukun genel ilkeleri ile hakkaniyet ve nisfet arasındaki temel farkları tablo halinde özetleyen sorulara çalışabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Hakkaniyetin üç türünü (infra legem, praeter legem, contra legem) düşünerek; bunlardan rıza gerektiren tek türün hukuk dışına çıkan (ex aequo et bono) tür olduğunu hatırlayarak sonuca gidebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla

Konular

Hakkaniyet ve Nisfet (Ex Aequo et Bono)

Bu konudan daha fazla soru