Diplomasi ve Konsolosluk Hukuku

385 soru

1963 tarihli Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi hükümleri uyarınca, bir fahri konsolosluk memuru (honorary consular officer) hakkında ceza davası (criminal proceedings) açılması durumunda uygulanacak usul ve kısıtlamalarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Fahri konsolosluk memuru, yetkili makamlar önüne çıkmakla yükümlüdür; ancak yargılama, resmi konumuna gereken saygı gösterilerek ve konsolosluk görevlerini en az engelleyecek şekilde yürütülmelidir.

Muvazzaf konsolosluk memurları gibi, ağır bir suç (grave crime) söz konusu olmadıkça hiçbir şekilde tutuklanamaz veya gözaltına alınamazlar.

Hakkında kesinleşmiş bir yargı kararı (final judicial decision) bulunmadıkça, fahri konsolosluk memuru hiçbir sebeple hapis cezasına çarptırılamaz.

Fahri konsolosluk memurları, kabul eden devletin vatandaşı iseler ceza yargılamasında herhangi bir usuli saygı veya öncelikten yararlanamazlar.

Fahri konsolosluk memurunun yargılanabilmesi için öncelikle gönderen devletin (sending state) yazılı muvafakati alınmalıdır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Fahri konsolosluk memuru, yetkili makamlar önüne çıkmakla yükümlüdür; ancak yargılama, resmi konumuna gereken saygı gösterilerek ve konsolosluk görevlerini en az engelleyecek şekilde yürütülmelidir.

Cevap

Fahri konsolosluk memuru, yetkili makamlar önüne çıkmakla yükümlüdür; ancak yargılama, resmi konumuna gereken saygı gösterilerek ve görevlerini en az engelleyecek şekilde yürütülmelidir.

1963 Viyana Sözleşmesi'nin 58. maddesi, fahri konsolosluk memurları için 41. maddenin 1. ve 2. fıkralarını (ağır suç dışı tutuklama yasağı ve kesinleşmiş karar şartı) hariç tutmuştur. Ancak 3. fıkra uygulanır; bu da memurun yargı önüne çıkma yükümlülüğünü kabul ederken, devlete 'resmi konuma saygı' ve 'görevleri engellememe' ödevini yükleyen kısımdır.

Adım Adım Çözüm

1963 Viyana Konsolosluk İlişkileri Sözleşmesi'nin 58. maddesini incelemek.

58. maddenin 1. fıkrasına göre, fahri konsoloslar için 41. maddenin sadece 3. fıkrasının uygulanacağı, 1. ve 2. fıkraların ise hariç tutulduğu görülür.

Fahri konsolosların ayrıcalıklarının kapsamını belirlemek için temel atıf kuralıdır.

41. maddenin 3. fıkrasının içeriğini analiz etmek.

Bu fıkra, konsolosluk memurunun yargı makamları önüne çıkma zorunluluğunu ve bu süreçteki asgari saygı yükümlülüğünü düzenler.

Muvazzaf memurların aksine, fahri memurların tutuklanmaya karşı özel bir koruması (ağır suç şartı gibi) olmadığını anlamak gerekir.

Seçenekleri bu hukuki çerçevede değerlendirmek.

Doğru yanıtın, sözleşmedeki 'saygı gösterme' ve 'görevleri en az engelleme' kriterlerini içeren ifade olduğu saptanır.

Hukuki metnin lafzıyla doğrudan eşleşen seçeneği bulmak.

Anahtar Kavram

Fahri Konsolosların Kişisel Dokunulmazlık Sınırı

İpuçları

Fahri konsolosların dokunulmazlığı, muvazzaf konsoloslara göre çok daha kısıtlıdır.

1963 Sözleşmesi'nin 58. maddesine bakarak 41. maddenin hangi fıkralarının fahri memurlara 'uygulanmadığına' dikkat edin.

Tutuklanmaya karşı koruma (Madde 41/1) fahri konsoloslar için geçerli değildir, ancak yargılama sırasında 'resmi konuma saygı' gösterilmesi zorunludur.

Daha Fazla Pratik

Fahri konsolosluk işyerlerinin (premises) muvazzaf konsolosluklara göre 'dokunulmazlık' farkını inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 342Soru →

Diplomatik bir temsilcinin kabul eden devletin yargı yetkisinden muafiyeti ve bu muafiyetin usulüne uygun şekilde ortadan kaldırılmasına (feragat) dair uluslararası hukuk kuralları uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Yargı bağışıklığından feragat her durumda açık (sarih) olmalıdır ve yargılama aşaması için yapılan feragat, mahkeme kararının icrası için gereken feragati kapsamaz.

Diplomatik ajan, gönderen devletin açık bir beyanı olmasa dahi, şahsi bir uyuşmazlıkta yerel mahkemenin yargı yetkisini kabul ederek bağışıklığından bizzat feragat edebilir.

Hukuk ve idari davalarda yargı bağışıklığından feragat edildiğinde, uyuşmazlık sonucu verilen hükmün icrası için gönderen devletin ikinci bir onayına ihtiyaç duyulmaz.

Diplomatik ajanın ağır bir suç işlemesi durumunda, kabul eden devletin mahkemeleri nezdinde yargılanabilmesi için bağışıklığın zımnen feragat edildiği varsayılabilir.

Bir diplomatik ajanın yerel mahkemede bir hukuk davası açması, bu dava ile doğrudan bağlantılı karşı davalar bakımından yargı bağışıklığının devam etmesini sağlar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yargı bağışıklığından feragat her durumda açık (sarih) olmalıdır ve yargılama aşaması için yapılan feragat, mahkeme kararının icrası için gereken feragati kapsamaz.

Cevap

Yargı bağışıklığından feragat her durumda açık (sarih) olmalıdır ve yargılama aşaması için yapılan feragat, mahkeme kararının icrası için gereken feragati kapsamaz.

Doğru seçenek olan ifade, 1961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nin 32. maddesiyle tam uyumludur. Bu madde uyarınca feragat her zaman açık (sarih) olmalıdır. Ayrıca, uyuşmazlığın esası hakkında yargılama yapılması için verilen feragat, davanın sonunda çıkacak kararın zorla icra edilmesi (haciz, el koyma vb.) için geçerli sayılmaz; icra için gönderen devletten ayrı bir feragat beyanı alınması zorunludur.

Adım Adım Çözüm

Feragat yetkisinin kime ait olduğunu belirle.

Feragat hakkı diplomatik ajana değil, gönderen devlete aittir.

Diplomatik bağışıklıklar ajanın şahsi imtiyazı değil, devletin görevlerini etkin yürütmesi içindir.

Feragatin şekli şartını analiz et.

Feragat her zaman 'açık' (sarih) olmalıdır.

Diplomatik ilişkilerde belirsizliği önlemek için zımni feragat kabul edilmez.

Yargılama ve icra arasındaki farkı değerlendir.

Yargılama için yapılan feragat icrayı kapsamaz.

Devletin mal varlığı üzerindeki icra yetkisi, yargı yetkisinden daha hassas bir egemenlik konusudur ve ayrı onay gerektirir.

Anahtar Kavram

Bağışıklıktan Feragat İlkeleri

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 343Soru →

1963 tarihli Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi hükümleri uyarınca, konsolosluk şeflerinin (başkonsolos, konsolos vb.) atanması ve göreve kabul edilmesi süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Gönderen devlet, atadığı konsolosluk şefinin sıfatını, kategorisini, sınıfını ve görev bölgesini belirten 'komisyonname' (buyuruldu belgesi) adlı bir belge düzenler.

Kabul eden devletin, bir konsolosluk şefinin görevlerini yerine getirmesine izin veren işlemine, şekli ne olursa olsun 'buyuruldu' (ekzekvatur) denir.

Kabul eden devlet, bir konsolosluk şefi için buyuruldu vermeyi reddettiği takdirde, bu reddin gerekçelerini gönderen devlete bildirmekle yükümlüdür.

Konsolosluk şefi, nihai buyuruldu belgesi verilinceye kadar, kabul eden devletin izniyle geçici olarak görevlerini yerine getirebilir.

Konsolosluk şefinin görev yapacağı konsolosluk bölgesinin sınırları, gönderen devletçe belirlenmiş olsa da kabul eden devletin onayına tabidir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kabul eden devlet, bir konsolosluk şefi için buyuruldu vermeyi reddettiği takdirde, bu reddin gerekçelerini gönderen devlete bildirmekle yükümlüdür.

Cevap

Kabul eden devletin bir konsolosluk şefine buyuruldu vermeyi reddetmesi durumunda gerekçe gösterme zorunluluğu olduğunu belirten ifade yanlıştır.

1963 tarihli Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi'nin 12. maddesinin 2. fıkrası açıkça; bir devletin bir konsolosluk şefine buyuruldu (ekzekvatur) vermeyi reddetmesi durumunda, bu reddin sebeplerini gönderen devlete bildirmekle yükümlü olmadığını belirtmektedir. Bu durum, kabul eden devletin egemenlik haklarının bir yansımasıdır.

Adım Adım Çözüm

Belge isimlerini analiz etme

Gönderen devletin düzenlediği belge 'komisyonname', kabul eden devletin verdiği izin 'buyuruldu' (ekzekvatur) olarak tespit edilir.

Konsolosluk hukukundaki temel terminolojiyi ayırt etmek için gereklidir.

Reddetme yetkisini inceleme

1963 Viyana Sözleşmesi Madde 12/2 uyarınca, devletlerin gerekçe göstermeksizin reddetme hakkı olduğu bulunur.

Kabul eden devletin egemenlik hakkı çerçevesindeki takdir yetkisini belirlemek için gereklidir.

Geçici kabul durumunu değerlendirme

Sözleşmenin 13. maddesi uyarınca ekzekvatur beklenirken geçici görevlendirmenin mümkün olduğu doğrulanır.

Süreçteki istisnai durumları kontrol etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Konsolosluk şeflerinin göreve başlama usulü ve Ekzekvatur (Buyuruldu) belgesinin hukuki niteliği.

İpuçları

Diplomatik ilişkilerde ve konsolosluk hukukunda kabul eden devletin egemenlik haklarını düşünün.

Bir kişiyi 'istenmeyen kişi' (persona non grata) ilan ederken gerekçe gösterme zorunluluğu olup olmadığını hatırlayın; aynı mantık buyuruldu reddinde de geçerlidir.

Viyana Sözleşmesi'nin 12. maddesi, devletlerin bir konsolosluk şefini kabul etmeme haklarını saklı tutarken onlara herhangi bir açıklama yükümlülüğü getirmez.

Daha Fazla Pratik

Konsolosluk şef vekillerinin (acting heads) atanma usulünü ve buyuruldu belgesi alıp almadıklarını inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 344Soru →

$1963$ tarihli Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi hükümleri uyarınca, bir fahri konsolosluk memurunun (honorary consular officer) yönetimindeki konsolosluk arşiv ve dokümanlarının dokunulmazlıktan yararlanabilmesi için öngörülen temel yasal şart aşağıdakilerden hangisidir?

Arşiv ve dokümanların; memurun özel yazışmalarından ve mesleği veya ticareti ile ilgili belgelerden ayrı olarak tutulması

Arşivlerin sadece kabul eden devletin vatandaşı olmayan personelin erişimine açık tutulması

Konsolosluk arşivlerinin her ay düzenli olarak kabul eden devletin emniyet makamlarınca mühürlenmesi

Arşivlerin mutlaka gönderen devletin diplomatik temsilciliğinin bulunduğu şehirde saklanması

Fahri konsolosun aynı zamanda diplomatik bir sıfata sahip olması ve diplomatik pasaport taşıması

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Arşiv ve dokümanların; memurun özel yazışmalarından ve mesleği veya ticareti ile ilgili belgelerden ayrı olarak tutulması

Cevap

Fahri konsolosluk arşivlerinin dokunulmazlığı, bu belgelerin memurun özel yazışmalarından ve ticari işlerine ait belgelerden ayrı tutulması şartına bağlıdır.

Sözleşmenin

61

. maddesi, fahri konsolosluk arşiv ve dokümanlarının dokunulmaz olacağını hükme bağlarken, bu dokunulmazlığın geçerli olabilmesi için söz konusu belgelerin memurun özel yazışmalarından, diğer belgelerinden ve özellikle de varsa mesleği veya ticareti ile ilgili kağıtlardan ayrı olarak tutulması gerektiğini açıkça belirtir. Bu, fahri konsolosların özel hayatı ile resmi görevleri arasındaki hukuki sınırı korumak adına getirilmiş bir önlemdir.

Adım Adım Çözüm

1963

Viyana Konsolosluk İlişkileri Sözleşmesi'nin 3. Bölümü (Fahri Konsoloslar) incelenmelidir.

Fahri konsolosların statüsünün muvazzaf memurlardan farklılaştırıldığı görülür.

Fahri konsolosların genellikle özel ticari faaliyetler yürütmesi, haklarının sınırlandırılmasına neden olur.

Sözleşmenin

61

. maddesindeki arşiv dokunulmazlığı kuralı analiz edilmelidir.

"Arşiv ve dokümanların ayrı tutulması" (separation) şartı tespit edilir.

Resmi belgeler ile özel/ticari belgelerin karışması durumunda dokunulmazlık korumasının kapsamı belirsizleşir.

Anahtar Kavram

Fahri Konsolosluk Arşivlerinin Dokunulmazlığı ve Ayrıştırma Yükümlülüğü

İpuçları

Fahri konsolosların genellikle bir yandan da ticaretle uğraştıklarını düşünün.

Arşivlerin dokunulmazlığı, resmi belgelerin özel belgelerden fiziksel olarak nasıl ayırt edildiği ile doğrudan ilgilidir.

Daha Fazla Pratik

Fahri konsolosluk işyerlerinin (premises) korunması (Madde 59) ile muvazzaf konsolosluk işyerlerinin dokunulmazlığı (Madde 31) arasındaki farkları inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 345Soru →

Uluslararası hukukta konsolosluk misyonları, diplomatik misyonlardan farklı olarak daha çok idari, ticari ve adli nitelikteki işlemler üzerine yoğunlaşmıştır. $1963$ tarihli Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi ( $VCCR$ ) hükümleri uyarınca, aşağıdakilerden hangisi bir konsolosluk memurunun yerine getirebileceği görevler arasında yer almaz?

Kabul eden devletin kanun ve nizamlarına aykırı olmamak kaydıyla, gönderen devletin uyrukları için noterlik ve nüfus sicili memuru görevlerini yürütmek.

Gönderen devlet ile kabul eden devlet arasındaki siyasi ilişkileri en üst düzeyde temsil etmek ve devlet adına bağlayıcı siyasi müzakereleri yürütmek.

Gönderen devletin bayrağını taşıyan deniz gemileri ile bu devlette kayıtlı hava araçları üzerinde denetim ve gözetim yetkisi kullanmak.

Kabul eden devletin mahkemeleri nezdinde, haklarını korumak üzere bizzat hazır bulunmayan gönderen devlet uyruklarının temsilini sağlamak.

Kabul eden devlet ülkesine seyahat etmek isteyen kişilere vize, gönderen devlet uyruklarına ise pasaport ve seyahat belgesi vermek.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gönderen devlet ile kabul eden devlet arasındaki siyasi ilişkileri en üst düzeyde temsil etmek ve devlet adına bağlayıcı siyasi müzakereleri yürütmek.

Cevap

Gönderen devlet ile kabul eden devlet arasındaki siyasi ilişkileri en üst düzeyde temsil etmek ve devlet adına bağlayıcı siyasi müzakereleri yürütmek bir konsolosluk görevi değildir.

Doğru yanıt olan siyasi uyuşmazlıkları temsil düzeyinde görüşmek ve müzakereler yürütmek,

1961

tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi uyarınca büyükelçiliklerin ve diplomatik misyonların görevidir. Konsolosluklar ise

1963

tarihli sözleşme uyarınca noterlik, vize, vatandaş koruması ve ticari yardım gibi daha çok 'masa başı' ve idari işlemlerle görevlendirilmişlerdir.

Adım Adım Çözüm

Konsolosluk ve diplomatik görev ayrımını yapın.

Konsolosluk görevleri idari/hukuki, diplomatik görevler ise siyasidir.

VCCR Madde 5, konsolosluk görevlerini tek tek sayarak bu ayrımı netleştirmiştir.

Seçeneklerdeki eylemlerin niteliğini değerlendirin.

Noterlik, vize işlemleri ve gemi denetimi idari niteliktedir.

Bu işlemler devletin günlük bürokratik ve hukuki işleyişiyle ilgilidir.

Siyasi temsilin hangi makama ait olduğunu belirleyin.

Siyasi müzakereler ve devletin genel temsili diplomatik misyonun (elçilik) yetkisindedir.

Konsolosluklar sadece istisnai durumlarda ve kabul eden devletin rızasıyla diplomatik işlemler yapabilir; ancak bu onların asli görevi değildir.

Anahtar Kavram

Konsolosluk görevlerinin idari, ticari ve hukuki niteliği ile diplomatik görevlerden farkı.

İpuçları

Diplomatik misyonlar 'siyasi' temsil, konsolosluklar ise 'idari ve hukuki' yardım odaklıdır.

Bir büyükelçinin yaptığı yüksek düzeyli siyasi görüşmeleri bir konsolosun asli görevi olarak görüp göremeyeceğinizi düşünün.

Daha Fazla Pratik

Konsolosluk görevlilerinin sadece 'resmi görevleriyle sınırlı' olan yargı bağışıklığını diplomatların 'mutlak' bağışıklığı ile karşılaştıran sorulara göz atın.

Alternatif Yöntem

Görevleri 'Bireylere hizmet' (Konsolosluk) ve 'Devlete hizmet' (Diplomatik) olarak ikiye ayırarak eleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 346Soru →

Uluslararası konsolosluk hukukunda; başkonsolos, konsolos, muavin konsolos ve konsolosluk ajanı sınıflarından birine dahil olan bir konsolosluk şefinin, kabul eden devlet tarafından görevine kabul edildiğini ve o ülkede yetkilerini kullanabileceğini gösteren resmi izin aşağıdakilerden hangisidir?

Buyuruldu (Ekzekvatur)

Agreman

Güven Mektubu (Lettre de créance)

Konsolosluk Komisyonu (Commission Lettre)

İstenmeyen Kişi (Persona non grata)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Buyuruldu (Ekzekvatur)

Cevap

Konsolosluk şeflerinin görevine kabul edildiğini gösteren belge 'Buyuruldu' (Ekzekvatur) olarak adlandırılır.

Buyuruldu (Ekzekvatur), gönderen devlet tarafından atanan bir konsolosluk şefinin, kabul eden devlet tarafından resmen tanındığını ve görev bölgesinde yetkilerini kullanabileceğini belgeleyen tasarruftur. Bu izin verilmediği sürece konsolosluk şefi görevine başlayamaz.

Adım Adım Çözüm

Konsolosluk şefinin atama sürecindeki tarafları ve belgeleri tanımlamak.

Gönderen devlet 'Konsolosluk Komisyonu' belgesini düzenlerken, kabul eden devletin cevabı 'Buyuruldu' (Ekzekvatur) olur.

Konsolosluk yetkisi, gönderen devletin iradesi ve kabul eden devletin rızasının birleşmesiyle doğar.

Söz konusu belgenin hukuki niteliğini belirlemek.

Buyuruldu, bir şahsın o ülkede konsolosluk yetkilerini kullanabilmesi için gerekli olan nihai izindir.

1963 Viyana Konsolosluk İlişkileri Sözleşmesi uyarınca, kabul eden devlet bu izni vermeyi gerekçe göstermeksizin reddedebilir.

Anahtar Kavram

Konsolosluk Şeflerinin Göreve Kabulü (Ekzekvatur)

Tahmini Süre:45s

Soru 347Soru →

1961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi hükümleri uyarınca, kabul eden devletin yargı yetkisinden muaf olan bir diplomatik ajanın, yerel bir mahkemede davacı sıfatıyla bir dava ikame etmesi (açması) ve bu davanın sonucunda aleyhine bir hüküm kurulmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Dava açılması, yargı bağışıklığından zımni bir feragat sayıldığından, yargılama sonunda verilen hükmün icrası için ek bir feragat beyanı aranmaz.

Diplomatik ajanın asıl davayla doğrudan bağlantılı olan karşı davalarda yargı bağışıklığını ileri sürmesi engellenmiştir; ancak bu durum verilen hükmün icrası için ayrı bir feragat alınması zorunluluğunu ortadan kaldırmaz.

Asıl davayı açan diplomatik ajan, karşı davalar söz konusu olduğunda ancak gönderen devletin bu karşı davalar için özel ve sarih bir feragat beyanı sunmasıyla yargılanabilir.

Asıl davanın açılmasıyla sağlanan feragat, hem yargılama aşamasını hem de yargılama sonunda verilecek hükmün her türlü icra işlemlerini kapsayan bölünmez bir bütündür.

Karşı davalar için yargı bağışıklığından feragat edilmiş sayılması için, asıl davanın mutlaka bir ceza yargılamasına konu olması ve ajanın şikayetçi sıfatıyla katılması şarttır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Diplomatik ajanın asıl davayla doğrudan bağlantılı olan karşı davalarda yargı bağışıklığını ileri sürmesi engellenmiştir; ancak bu durum verilen hükmün icrası için ayrı bir feragat alınması zorunluluğunu ortadan kaldırmaz.

Cevap

Doğru seçenek, 1961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nin 32. maddesinin 3. ve 4. fıkralarını doğru şekilde birleştirmektedir. Ajanın dava açması, kendisini asıl davayla bağlantılı karşı davalar için yargı yetkisine tabi kılar; ancak icra işlemleri için gönderen devletin ayrıca açık feragati gerekir.

Adım Adım Çözüm

Dava açmanın yargı bağışıklığı üzerindeki etkisini belirleyin.

Diplomatik ajan bir dava açtığında, asıl davayla bağlantılı karşı davalar için yargı bağışıklığını ileri süremez.

1961 Viyana Sözleşmesi Madde 32/3 uyarınca dava açan taraf karşı davanın yetkisini peşinen kabul etmiş sayılır.

Yargı bağışıklığı ile icra bağışıklığı arasındaki ilişkiyi analiz edin.

Yargılamanın kabul edilmiş olması, kararın icra (zorla yerine getirme) aşamasının da kabul edildiği anlamına gelmez.

Sözleşme'nin 32/4 maddesi, icra işlemleri için gönderen devletten ayrı ve açık bir feragatin alınmasını zorunlu kılar.

Verilen senaryo için doğru hukuki sonucu sentezleyin.

Ajan karşı davada yargılanır ancak aleyhine çıkan kararın icrası için ayrı bir feragat gerekir.

Uluslararası hukukta devletin ve ajanlarının dokunulmazlığı, yargılama ve uygulama aşamalarında iki kademeli bir koruma sağlar.

Anahtar Kavram

Yargı Bağışıklığından Feragat ile İcra Bağışıklığından Feragat Ayrımı

İpuçları

Diplomatik bir ajanın kendi rızasıyla dava açması, kendisini kabul eden devletin yargı yetkisine sokar mı?

Dava açılması durumunda karşı davalar için bağışıklık talep edilebilir mi ve bu durum mahkeme kararının icrasını (zorla uygulanmasını) etkiler mi?

Daha Fazla Pratik

Bağışıklıktan feragat yetkisinin sadece gönderen devlete ait olması ve ajanın kendi başına feragat edememesi kuralını gözden geçirin.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 348Soru →

1963 tarihli Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi hükümleri uyarınca, kabul eden devletin adli veya idari makamları önünde tanıklık yapmaya çağrılan meslekten bir konsolosluk memurunun yükümlülükleri ve bağışıklığı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Resmi görevlerinin yerine getirilmesiyle ilgili hususlarda tanıklık yapmaya veya bunlara ilişkin resmi yazışmaları ibraz etmeye hiçbir şekilde zorlanamazlar.

Diplomatik ajanlarla aynı statüde kabul edildikleri için, hem resmi hem de özel hayatlarına ilişkin hiçbir konuda tanıklık yapma yükümlülükleri bulunmamaktadır.

Tanıklık yapmaya çağrıldıklarında bu talebi reddetmeleri durumunda, kabul eden devlet makamları tarafından haklarında zorlayıcı tedbirler veya cezai müeyyideler uygulanabilir.

Tanıklık yapmaktan feragat etme yetkisi sadece konsolosluk memurunun şahsına ait bir hak olup gönderen devletin bu süreçte herhangi bir yetkisi yoktur.

Sadece kabul eden devletin vatandaşı oldukları durumlarda tanıklık yapmaya zorlanabilirler, aksi takdirde muafiyetleri tüm konuları kapsar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Resmi görevlerinin yerine getirilmesiyle ilgili hususlarda tanıklık yapmaya veya bunlara ilişkin resmi yazışmaları ibraz etmeye hiçbir şekilde zorlanamazlar.

Cevap

Konsolosluk memurlarının resmi görevleri ve resmi yazışmaları ile ilgili hususlarda tanıklık yapmaya zorlanamayacaklarını belirten seçenek doğrudur.

1963 Viyana Konsolosluk İlişkileri Sözleşmesi'nin 44. maddesinin 3. fıkrasına göre, konsolosluk memurları resmi görevlerini yerine getirmeleriyle ilgili konularda tanıklık yapmaya veya bu konudaki resmi yazışmaları mahkemeye sunmaya zorlanamazlar. Bu, konsolosluk bağışıklığının en temel 'görevsel' unsurlarından biridir.

Adım Adım Çözüm

Konsolosluk memurlarının yargı bağışıklığının kapsamını belirle.

Konsolosluk memurları, diplomatik ajanların aksine tam yargı bağışıklığına değil, sadece resmi görevleriyle sınırlı 'görevsel bağışıklığa' sahiptir.

1963 Viyana Sözleşmesi 43. madde bu ayrımı netleştirir.

Tanıklık yapma yükümlülüğünü (Madde 44) analiz et.

Meslekten konsolosluk memurları adli veya idari işlemlerde tanıklık yapmaya çağrılabilirler ve kural olarak tanıklıktan kaçınmamalıdırlar.

Sözleşme, konsolosluk işlemlerinin yürütülmesine engel olmamak kaydıyla bu yükümlülüğü getirir.

Tanıklık yükümlülüğünün istisnalarını kontrol et.

Resmi görevlerinin yerine getirilmesine ilişkin hususlarda tanıklık yapma veya resmi yazışma/belgeleri ibraz etme zorunluluğu yoktur.

Bu muafiyet, devletin egemenlik haklarının ve arşiv dokunulmazlığının bir uzantısıdır.

Anahtar Kavram

Görevsel (Fonksiyonel) Bağışıklık ve Tanıklık Muafiyeti

İpuçları

Diplomatik bağışıklık ile konsolosluk bağışıklığı arasındaki en büyük fark 'görevsel' (fonksiyonel) sınırlamadır.

Bir konsolosluk memuru mahkemeye tanık olarak çağrılabilir mi? Evet. Peki her şeyi anlatmak zorunda mıdır?

VCCR Madde 44/3'ü hatırlayın: Devlet sırrı sayılabilecek resmi görev ve yazışmalar dokunulmazdır.

Daha Fazla Pratik

Konsolosluk memurlarının tutuklanma şartlarını (ağır suç ve yargı kararı gerekliliği) inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 349Soru →

1963 tarihli Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi hükümleri dikkate alındığında, meslekten bir konsolosluk memurunun adli ve idari yargı bağışıklığı ile kişisel dokunulmazlığına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Diplomatik ajanlarda olduğu gibi, hem resmi hem de özel tüm eylemleri için kabul eden devletin ceza, hukuk ve idare yargısından mutlak bir bağışıklığa sahiptir.

Resmi görevlerinin yerine getirilmesi sırasında işlediği fiillerden dolayı yargı bağışıklığına sahip olsa da kabul eden devlette bir araç, gemi veya uçağın sebep olduğu kaza sonucunda üçüncü bir şahsın uğradığı zarardan dolayı açılan tazminat davalarında bu bağışıklıktan yararlanamaz.

Kişisel dokunulmazlığı gereği, ağır bir suç işlediği şüphesiyle hakkında kesinleşmiş bir mahkûmiyet kararı bulunmadıkça hiçbir şekilde gözaltına alınamaz veya tutuklanamaz.

Resmi görevlerine ilişkin konularda tanıklık yapmaya zorlanabilir; ancak şahsi meselelerine ilişkin tanıklık yapmaktan kaçınması halinde kendisine hiçbir cezai işlem uygulanamaz.

Gönderen devlet namına hareket ederek yaptığı tüm sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklarda, kabul eden devletin mahkemeleri doğrudan yargı yetkisini kullanabilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Resmi görevlerinin yerine getirilmesi sırasında işlediği fiillerden dolayı yargı bağışıklığına sahip olsa da kabul eden devlette bir araç, gemi veya uçağın sebep olduğu kaza sonucunda üçüncü bir şahsın uğradığı zarardan dolayı açılan tazminat davalarında bu bağışıklıktan yararlanamaz.

Cevap

Konsolosluk memurlarının resmi görevleri sırasındaki fiilleri için yargı bağışıklığı bulunsa da araç kazalarından doğan tazminat davaları bu bağışıklığın istisnasını teşkil eder.

Doğru yanıt, 1963 Viyana Sözleşmesi'nin 43. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendinde yer alan açık hükmü yansıtmaktadır. Bu maddeye göre konsolosluk memurları, kabul eden devlette bir araç, gemi veya uçağın sebep olduğu kaza sonucunda üçüncü bir şahsın uğradığı zarardan dolayı açılan tazminat davalarında yargı bağışıklığından yararlanamazlar. Bu durum, görevsel bağışıklığın en önemli hukuki istisnalarından biridir.

Adım Adım Çözüm

Konsolosluk memurlarının yargı bağışıklığının kapsamını belirle.

Bağışıklık 'görevsel' (functional) niteliktedir ve sadece resmi görevlerin yerine getirilmesiyle sınırlıdır.

1963 Viyana Sözleşmesi Madde 43/1 hükmü gereği.

Yargı bağışıklığının istisnalarını (Madde 43/2) kontrol et.

Trafik kazalarından doğan tazminat davaları ve devlet adına yapılmayan sözleşmeler istisnadır.

Hukuki güvenliğin sağlanması ve üçüncü kişilerin korunması amacıyla bu sınırlamalar getirilmiştir.

Kişisel dokunulmazlık ve tanıklık kurallarını analiz et.

Ağır suçlarda adli makam kararıyla tutuklama mümkündür ve resmi görevlere ilişkin tanıklık zorunluluğu yoktur.

Diplomatik dokunulmazlıktan farklı olarak konsolosluk dokunulmazlığı mutlak değildir.

Anahtar Kavram

Görevsel Bağışıklık ve İstisnaları (Functional Immunity)

Alternatif Yöntem

Diplomatik ve Konsolosluk Hukuku ayrımını 'Mutlak vs. Görevsel' anahtarıyla kodlayarak eleme yöntemini kullanabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 350Soru →

1963 tarihli Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi hükümleri uyarınca, fahri konsolosluk memurlarının (honorary consular officers) kabul eden devletin yargı yetkisinden bağışıklığına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kabul eden devletin yargı yetkisinden, hem resmi hem de özel faaliyetleri bakımından diplomatik ajanlar gibi tam ve mutlak bir bağışıklığa sahiptirler.

Sadece konsolosluk görevlerinin yerine getirilmesi sırasında işledikleri fiiller bakımından kabul eden devletin adli ve idari makamlarının yargı yetkisinden bağışıklığa sahiptirler.

Muvazzaf konsolosluk memurlarından farklı olarak, resmi görevleri de dahil olmak üzere kabul eden devlette hiçbir şekilde yargı bağışıklığından yararlanamazlar.

Kabul eden devletin vatandaşı olmaları durumunda, ticari faaliyetlerinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda da yargı bağışıklığına sahip olmaya devam ederler.

Yargı bağışıklıkları sadece ceza mahkemeleri önünde geçerli olup, idari makamlar ve hukuk mahkemeleri önünde herhangi bir muafiyetleri bulunmamaktadır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sadece konsolosluk görevlerinin yerine getirilmesi sırasında işledikleri fiiller bakımından kabul eden devletin adli ve idari makamlarının yargı yetkisinden bağışıklığa sahiptirler.

Cevap

Fahri konsolosluk memurları, sadece resmi konsolosluk görevlerinin ifası sırasında gerçekleştirdikleri eylemler için kabul eden devletin yargı yetkisinden bağışıklığa sahiptirler.

Doğru ifade, fahri konsolosluk memurlarının sadece resmi görevlerinin yerine getirilmesi sırasında işledikleri fiiller bakımından yargı bağışıklığına sahip olduklarını belirten seçenektir. 1963 VKİS Madde 58, 43. maddeyi fahri memurlara da uygular. Bu da fahri konsolosların 'görevsel bağışıklığa' sahip olduğu, ancak özel hayatlarındaki veya ticari faaliyetlerindeki fiillerden dolayı yerel yargıya tabi oldukları anlamına gelir.

Adım Adım Çözüm

Hukuki çerçevenin belirlenmesi

1963 Viyana Konsolosluk İlişkileri Sözleşmesi (VKİS) Bölüm III hükümleri incelenir.

Fahri konsolosların statüsü bu özel bölümde düzenlenmiştir.

Atıf yapılan maddelerin tespiti

Sözleşmenin 58. maddesinin, muvazzaf memurlar için geçerli olan 43. maddeyi (Yargı Bağışıklığı) fahri memurlara da teşmil ettiği görülür.

Hangi bağışıklıkların fahri memurlar için de geçerli olduğunun belirlenmesi gerekir.

Bağışıklık kapsamının analizi

43. madde uyarınca bağışıklığın 'konsolosluk görevlerinin yerine getirilmesi sırasında işlenen fiiller' (resmi fiiller) ile sınırlı olduğu sonucuna varılır.

Kariyer konsoloslar ile diplomatik ajanlar arasındaki farkı ve fahri konsolosların bu spektrumdaki yerini anlamak için bu ayrım kritiktir.

Anahtar Kavram

Görevsel Bağışıklık (Functional Immunity)

İpuçları

Fahri konsoloslar ile diplomatik ajanlar arasındaki bağışıklık farkını hatırlayın.

Konsolosluk hukukunda 'görevsel bağışıklık' (functional immunity) kavramına odaklanın.

1963 Sözleşmesi'nin 58. maddesi, muvazzaf memurlara tanınan 43. madde bağışıklığını fahri memurlara da tanımaktadır.

Daha Fazla Pratik

Fahri konsolosların arşiv dokunulmazlığı şartlarını (arşivlerin ayrılması kuralı) inceleyerek bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 351Soru →

$1961$ Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nin $14$ . maddesinde düzenlenen misyon şefi sınıfları arasında yer alan "Maslahatgüzarlar"ı (Chargés d'affaires), "Büyükelçiler" ve "Orta elçiler"den ayıran temel akreditasyon farkı aşağıdakilerden hangisidir?

Gönderen devletin Devlet Başkanı yerine Dışişleri Bakanı tarafından imzalanan bir mektupla atanmaları

Kabul eden devletin Devlet Başkanı yerine Dışişleri Bakanı nezdinde akredite edilmeleri

Görevlerine başlamak için kabul eden devletin Dışişleri Bakanlığı'ndan "Buyuruldu" (Ekzekvatur) belgesi almak zorunda olmaları

Kabul eden devlet nezdindeki öncelik sıralarında, sınıflarına bakılmaksızın varış tarihinin esas alınması

Sadece idari ve teknik personel statüsünde kabul edilerek kısıtlı yargı bağışıklığına sahip olmaları

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kabul eden devletin Devlet Başkanı yerine Dışişleri Bakanı nezdinde akredite edilmeleri

Cevap

Maslahatgüzarların diğer iki sınıftan temel akreditasyon farkı, kabul eden devletin Devlet Başkanı yerine Dışişleri Bakanı nezdinde akredite edilmeleridir.

Doğru yanıt olan dışişleri bakanı nezdinde akredite edilme durumu,

1961

Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nin

14

. maddesinde maslahatgüzarlar (chargés d'affaires) için tanımlanan özel bir statüdür. Diğer sınıflar (Büyükelçi ve Orta elçiler) devlet başkanlarına akredite edilirken, maslahatgüzarlar doğrudan dışişleri bakanlıkları düzeyinde temsil yetkisi kazanırlar.

Adım Adım Çözüm

Viyana Sözleşmesi'nin

14

. maddesindeki misyon şefi sınıflarını incelemek.

1

. Sınıf: Büyükelçiler ve Nunsular;

2

. Sınıf: Orta elçiler ve İnternunsular;

3

. Sınıf: Maslahatgüzarlar.

Sınıfların hangi makamlara akredite edildiğini belirlemek için hukuki temeli saptamak gerekir.

Sınıfların akreditasyon makamlarını karşılaştırmak.

Birinci ve ikinci sınıf temsilciler Devlet Başkanı nezdinde, üçüncü sınıf (Maslahatgüzarlar) ise Dışişleri Bakanı nezdinde akredite edilir.

Sözleşme'nin

14

. maddesi bu ayrımı açıkça yaparak maslahatgüzarları diğerlerinden ayırmıştır.

Maslahatgüzarlara özgü akreditasyon farkını saptamak.

Dışişleri Bakanı nezdinde akredite olma durumu Maslahatgüzarlara (en titre) özgüdür.

Soruda istenen temel akreditasyon farkı bu makam değişikliğidir.

Anahtar Kavram

Misyon Şeflerinin Sınıfları ve Akreditasyon Hedefleri

İpuçları

Diplomatik temsilcilerin hangi devlet makamına hitaben görevlendirildiğini düşünün.

Büyükelçiler devlet başkanları arasında bir köprü kurarken, daha alt düzeydeki maslahatgüzarlar hükümetler arası bir düzeyde kalır.

Viyana Sözleşmesi Madde

14

'e göre, maslahatgüzarlar dışişleri bakanları nezdinde akredite edilirler.

Daha Fazla Pratik

Sürekli maslahatgüzarlar (en titre) ile geçici maslahatgüzarlar (ad interim) arasındaki atanma farklarını incelemek faydalı olacaktır.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 352Soru →

1969 tarihli Özel Misyonlar Hakkında Sözleşme'de düzenlenen ve "ad hoc diplomasi" olarak da adlandırılan özel misyonları, 1961 Viyana Sözleşmesi ile düzenlenen daimi diplomatik misyonlardan ayıran en temel karakteristik özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Sadece komşu devletler arasında kurulabilmesi

Belirli bir görevle sınırlı olması ve geçici nitelik taşıması

Üyelerinin hiçbir diplomatik bağışıklık ve ayrıcalıktan yararlanmaması

Kurulması için kabul eden devletin ön rızasının gerekmemesi

Sadece ticari ve teknik konuları yürütmek amacıyla görevlendirilmesi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belirli bir görevle sınırlı olması ve geçici nitelik taşıması

Cevap

Özel misyonların daimi misyonlardan temel farkı, belirli bir görevle sınırlı olması ve geçici nitelik taşımasıdır.

Özel misyonlar (ad hoc diplomasi), doğası gereği belirli bir işi (müzakere, cenaze töreni, kutlama vb.) yürütmek üzere gönderilen ve görev tamamlandığında sona eren geçici heyetlerdir. Bu durum, süresiz olarak kurulan ve genel temsil yetkisine sahip daimi diplomatik misyonlardan en temel farkıdır.

Adım Adım Çözüm

Daimi ve geçici temsil ayrımını yapın.

1961 Sözleşmesi yerleşik (daimi) elçilikleri, 1969 Sözleşmesi ise "ad hoc" (amaca yönelik) geçici misyonları düzenler.

Özel misyonun tanımındaki en temel unsur süreklilik arz etmemesidir.

Misyonun kapsamını değerlendirin.

Özel misyonlar genel temsil yerine, sadece kendilerine verilen spesifik bir görevi ifa ederler.

Bu durum onları devletin tüm genel çıkarlarını koruyan daimi diplomatik misyonlardan ayırır.

Anahtar Kavram

Ad Hoc Diplomasi (Geçicilik ve Amaca Yönelik Olma)

İpuçları

"Ad hoc" teriminin Latince anlamını ve diplomasiye nasıl uyarlandığını düşünün.

Daha Fazla Pratik

Uluslararası örgütler nezdindeki temsilciliklerin bu iki türden hangi yönlerle ayrıldığını incelemek konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.

Tahmini Süre:45s

Soru 353Soru →

Uluslararası hukukta "ad hoc diplomasi" kapsamında yer alan özel misyonların, kabul eden devlet nezdindeki resmi görevlerinin fiilen başlaması, 1969 tarihli Özel Misyonlar Hakkında Sözleşme'ye göre aşağıdakilerden hangisiyle gerçekleşir?

Gönderen devletin misyon şefi tarafından güven mektubunun kabul eden devletin devlet başkanına sunulmasıyla

Misyonun, kabul eden devletin Dışişleri Bakanlığı veya üzerinde mutabık kalınan başka bir organı ile resmi temasa geçmesiyle

Özel misyon üyelerinin tamamının kabul eden devletin ülkesine giriş yapmasıyla

Özel misyonun kuruluşuna ve amacına dair belgenin Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği'ne tescil edilmesiyle

Kabul eden devlet tarafından misyon üyeleri için hazırlanan buyuruldu (ekzekvatur) belgesinin gönderen devlete iletilmesiyle

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Misyonun, kabul eden devletin Dışişleri Bakanlığı veya üzerinde mutabık kalınan başka bir organı ile resmi temasa geçmesiyle

Cevap

Özel misyonun görevleri, kabul eden devletin Dışişleri Bakanlığı veya belirlenen başka bir makamla kurulan resmi temas ile başlar.

1969 Sözleşmesi'nin 12. maddesine göre, bir özel misyonun fonksiyonları, misyonun kabul eden devletin Dışişleri Bakanlığı veya üzerinde mutabık kalınan başka bir organı ile resmi temasa geçmesiyle başlar. Bu, ad hoc diplomasinin esnek yapısına uygun, basitleştirilmiş bir usuldür.

Adım Adım Çözüm

Özel misyonların (ad hoc diplomasi) hukuki rejimini belirle.

Özel misyonlar, 1969 tarihli Özel Misyonlar Hakkında Sözleşme'ye tabidir.

Sürekli diplomasi (1961) ve konsolosluk (1963) hukukundan farklı usuller içerir.

Görevlerin başlamasına (fonksiyonların başlangıcı) ilişkin maddeyi analiz et.

Sözleşmenin 12. maddesi, resmi temasın kurulmasını esas alır.

Özel misyonların geçici ve belirli bir görev odaklı olması nedeniyle, güven mektubu sunulması gibi ağır usullere tabi tutulmamışlardır.

Diğer diplomatik temsil türleriyle kıyasla.

Sürekli misyonlarda güven mektubu, konsolosluklarda buyuruldu gerekirken, özel misyonlarda sadece resmi temas yeterlidir.

Doğru usulü saptayarak çeldiricileri elemek.

Anahtar Kavram

Özel Misyonlarda Fonksiyonların Başlaması (Madde 12)

İpuçları

Özel misyonlar geçici nitelikte olduğu için, sürekli büyükelçilerin devlet başkanına sunduğu resmi belgelerden farklı bir usul uygulanır.

Görevin fiilen başlaması için en üst düzey diplomatik makamla (Dışişleri Bakanlığı) iletişim kurulması yeterlidir.

Daha Fazla Pratik

Özel misyonların ayrıcalık ve bağışıklıklarının ne zaman sona erdiğini (Sözleşme Madde 43) inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 354Soru →

1963 tarihli Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi ( $VCCR$ ) hükümleri uyarınca, gönderen devlet tarafından atanan bir konsolosluk şefinin kabul eden devlet makamları tarafından görevine kabul edildiğini gösteren ve o ülkede görevlerini yerine getirmesine izin veren resmi belge aşağıdakilerden hangisidir?

Buyuruldu (Ekzekvatur)

Atama Belgesi (Komisyon)

Güven Mektubu (İtimatname)

Agreman

Diplomatik Muafiyet Kartı

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Buyuruldu (Ekzekvatur)

Cevap

Buyuruldu (Ekzekvatur)

Buyuruldu (Ekzekvatur), 1963 tarihli Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi'nin 12. maddesine göre, bir konsolosluk şefinin kabul eden devlet tarafından görevine kabul edildiğini gösteren ve görevlerini yapmasına imkan tanıyan resmi belgedir.

Adım Adım Çözüm

Konsolosluk ilişkilerinde kullanılan belgelerin gönderildiği tarafı belirlemek.

Belge kabul eden devlet tarafından verilmektedir.

Soruda kabul eden devletin verdiği izin belgesi sorulmaktadır.

1963 Viyana Sözleşmesi Madde 12 hükmünü hatırlamak.

Konsolosluk şefinin görevine kabulü 'buyuruldu' (exequatur) denilen bir yetkiyle olur.

Uluslararası hukukta konsolosluk şefinin yetkilendirilme usulü bu terimle ifade edilir.

Anahtar Kavram

Konsolosluk Şefinin Yetkilendirilmesi (Buyuruldu Belgesi)

Alternatif Yöntem

Soruda belgenin 'kimin tarafından verildiğine' odaklanmak çözümü kolaylaştırır: Gönderen devlet veriyorsa 'Atama Belgesi', kabul eden devlet veriyorsa 'Buyuruldu'dur.

Tahmini Süre:45s

Soru 355Soru →

1961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi hükümleri çerçevesinde, kabul eden devlet nezdinde görev yapan bir diplomatik ajanın kişi dokunulmazlığı ve yargı bağışıklığına dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Diplomatik ajan, kabul eden devletin adli veya idari makamları önünde tanıklık etmeye mecbur tutulamaz.

Diplomatik ajanın cezai yargı bağışıklığı, ancak resmi görevleri kapsamında işlediği fiillerle sınırlı olup görev dışı suçlarda kabul eden devlet mahkemeleri tam yetkilidir.

Gönderen devlet tarafından yargı bağışıklığından açıkça feragat edilmesi, davanın sonucunda verilecek hükmün icrasına ilişkin bağışıklığı da kendiliğinden ortadan kaldırır.

Diplomatik ajanın yargı bağışıklığı, kabul eden devlette bulunan ve gönderen devlet adına tutulmayan şahsi taşınmazlarına ilişkin ayni davaları da mutlak surette kapsar.

Kabul eden devlet, ağır bir suç işlediği konusunda makul şüphe bulunan bir diplomatik ajanı, kamu güvenliği gerekçesiyle gözaltına alma yetkisine sahiptir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Diplomatik ajan, kabul eden devletin adli veya idari makamları önünde tanıklık etmeye mecbur tutulamaz.

Cevap

Diplomatik ajan, kabul eden devletin adli veya idari makamları önünde tanıklık etmeye mecbur tutulamaz.

1961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi'nin 31/2. maddesi 'Diplomatik bir ajan, tanıklık etmeye mecbur değildir' hükmünü amirdir. Bu kural, ajanın hem cezai hem de hukuki-idari davalarda tanık olarak çağrılmasını ve ifade vermeye zorlanmasını engeller.

Adım Adım Çözüm

Diplomatik ajanın hukuki statüsünü belirle.

Diplomatik ajan, 1961 Viyana Sözleşmesi kapsamında en geniş ayrıcalık ve bağışıklıklara sahip temsilcidir.

Yargı bağışıklığının kapsamını belirlemek için kişinin diplomatik mi yoksa konsolosluk statüsünde mi olduğunu saptamak gerekir.

Tanıklık yapma yükümlülüğünü analiz et.

Sözleşme'nin 31. maddesinin 2. fıkrası, ajanın tanıklık yapma zorunluluğu olmadığını açıkça belirtir.

Kişi dokunulmazlığının bir parçası olarak ajanın yargı süreçlerine zorla dahil edilmesi engellenmiştir.

Anahtar Kavram

1961 Viyana Sözleşmesi - Diplomatik Ajanların Tanıklık Bağışıklığı

Daha Fazla Pratik

Bağışıklıktan feragat usulü ve 'persona non grata' ilanının hukuki sonuçlarını inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 356Soru →

1961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi'ne göre, kabul eden devletin bir diplomatik misyon üyesini "istenmeyen kişi" ( $persona$ $non$ $grata$ ) ilan etme yetkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Kabul eden devlet, bu kararı için herhangi bir gerekçe göstermek zorunda değildir.

İstenmeyen kişi ilanı, ancak ilgili diplomatik ajan kabul eden devletin ülkesine giriş yaptıktan sonra yapılabilir.

Bu kararın alınabilmesi için misyon üyesinin kabul eden devletin yasalarını ağır bir şekilde ihlal ettiğinin ispatlanması gerekir.

İstenmeyen kişi ilan edilen diplomatik ajan, bu kararla birlikte diplomatik bağışıklıklarını derhal kaybeder ve yerel mahkemelerde yargılanabilir.

Kabul eden devletin bu kararı hukuken geçerli kılabilmesi için gönderen devletin onayı şarttır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kabul eden devlet, bu kararı için herhangi bir gerekçe göstermek zorunda değildir.

Cevap

Kabul eden devletin istenmeyen kişi ilanı için herhangi bir gerekçe gösterme zorunluluğu yoktur.

1961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi'nin 9. maddesine göre, kabul eden devlet, herhangi bir zamanda ve kararı için hiçbir gerekçe göstermek zorunda kalmadan gönderen devlete, misyon şefinin veya misyonun diplomatik kadrosunun herhangi bir üyesinin istenmeyen kişi olduğunu bildirebilir.

Adım Adım Çözüm

1961 Viyana Sözleşmesi'nin 9. maddesindeki düzenlemeyi analiz et.

İlgili madde, kabul eden devletin herhangi bir zamanda ve gerekçe bildirmeksizin istenmeyen kişi ilan edebileceğini belirtir.

Uluslararası hukukta diplomatik ilişkilerde devletlerin egemenlik haklarını korumak.

Seçeneklerdeki kısıtlamaları (zaman, gerekçe, onay şartı) değerlendir.

Gerekçe göstermeme hakkının mutlak bir kural olduğu görülür.

Diplomatik teamül ve sözleşme metni bu yöndedir.

Anahtar Kavram

Persona Non Grata Yetkisinin Takdiri Niteliği

İpuçları

Viyana Sözleşmesi'nin 9. maddesindeki 'kararını açıklamak zorunluluğunda olmaksızın' ibaresini düşünün.

Daha Fazla Pratik

İstenmeyen kişi ilan edilen bir diplomatın gönderen devlet tarafından geri çekilmemesi durumunda ortaya çıkacak hukuki sonuçları inceleyiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 357Soru →

Devletler arasındaki konsolosluk ilişkilerinin kurulması ve bu misyonların başında bulunan kişilerin görevlerine başlaması sürecine dair uluslararası hukuk kuralları dikkate alındığında, 1963 tarihli Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi'ne göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Konsolosluk ilişkilerinin kurulması, kural olarak devletler arasındaki karşılıklı rıza esasına dayanır.

İki devlet arasında diplomatik ilişkilerin kurulmasına rıza verilmesi, aksi belirtilmedikçe konsolosluk ilişkilerinin kurulmasına da rıza verildiği anlamını taşır.

Kabul eden devlet, bir konsolosluk şefi için 'buyuruldu' (exequatur) vermeyi reddettiği takdirde, bu reddin gerekçesini gönderen devlete bildirmekle yükümlüdür.

Devletler arasındaki diplomatik ilişkilerin kesilmesi, kendiliğinden (ipso facto) konsolosluk ilişkilerinin de kesilmesi sonucunu doğurmaz.

Konsolosluk şefi, gönderen devlet tarafından düzenlenen ve şefin tam adını, sınıfını ve konsolosluk bölgesini belirten bir 'atama belgesi' (commission) ile donatılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kabul eden devlet, bir konsolosluk şefi için 'buyuruldu' (exequatur) vermeyi reddettiği takdirde, bu reddin gerekçesini gönderen devlete bildirmekle yükümlüdür.

Cevap

Kabul eden devletin bir konsolosluk şefi için 'buyuruldu' (exequatur) vermeyi reddettiğinde bu kararın gerekçesini bildirmekle yükümlü olduğunu belirten seçenek yanlıştır.

Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü 1963 tarihli Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi'nin 12. maddesinin 2. fıkrası açıkça, 'Buyuruldu vermeyi reddeden devlet, gönderen devlete bu gibi bir reddin sebeplerini bildirmekle yükümlü değildir' hükmünü içermektedir. Bu kural, kabul eden devletin egemenlik haklarının bir parçası olarak görülür.

Adım Adım Çözüm

Konsolosluk ilişkilerinin kurulma usulünü hatırla.

İlişkiler karşılıklı rıza ile kurulur; diplomatik ilişkilerin kurulması aksi belirtilmedikçe konsolosluk ilişkisini de kapsar.

1963 VCCR Madde 2 hükümleri bu süreci tanımlar.

Konsolosluk şefinin kabul sürecindeki belgeleri incele.

Gönderen devlet 'atama belgesi' (commission) düzenler, kabul eden devlet ise 'buyuruldu' (exequatur) verir.

Bu belgeler memurun yetki sınırlarını ve kabulünü resmileştirir.

Buyuruldu (Exequatur) reddi durumundaki hukuki yükümlülüğü kontrol et.

Kabul eden devlet, buyuruldu vermeyi reddettiğinde herhangi bir gerekçe göstermek zorunda değildir.

Sözleşme'nin 12. maddesi kabul eden devlete bu konuda takdir yetkisi ve gizlilik hakkı tanır.

Anahtar Kavram

Konsolosluk Şefinin Kabulü ve Buyuruldu (Exequatur) Rejimi

Daha Fazla Pratik

Konsolosluk şeflerinin sınıfları ve öncelik sıralaması (Article 9 ve 16) konularına çalışılması önerilir.

Tahmini Süre:1m 40s

Soru 358Soru →

1961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi hükümleri uyarınca, kabul eden devletin yargı yetkisinden muaf olan bir diplomatik ajanın bu bağışıklığından feragat edilmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bağışıklıktan feragat yetkisi gönderen devlete aittir ve bu feragat her zaman açık (sarih) olmalıdır.

Diplomatik ajan, kendi rızasıyla yerel mahkemede yargılanmayı kabul ederek bağışıklığından bizzat feragat edebilir.

Yargı bağışıklığından feragat edilmesi, davanın sonucunda verilecek kararın icrası (yerine getirilmesi) için de feragat edildiği anlamına gelir.

Hukuk davalarında bağışıklıktan feragat edilmesi için gönderen devletin zımni (örtülü) rızasının bulunması yeterlidir.

Kabul eden devlet, diplomatik ajanın ağır bir suç işlemesi durumunda gönderen devletin onayını almaksızın bağışıklığı kaldırabilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bağışıklıktan feragat yetkisi gönderen devlete aittir ve bu feragat her zaman açık (sarih) olmalıdır.

Cevap

Bağışıklıktan feragat yetkisi gönderen devlete aittir ve bu feragat her zaman açık (sarih) olmalıdır.

1961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nin 32. maddesine göre, bağışıklıktan feragat yetkisi sadece gönderen devlete aittir. Ayrıca bu feragatin geçerli olabilmesi için mutlaka açık (sarih) bir şekilde yapılması gerekmektedir.

Adım Adım Çözüm

Bağışıklığın hukuki sahibini belirle.

Diplomatik bağışıklıklar ajanın şahsına değil, gönderen devlete aittir.

Bağışıklıkların amacı ajanın görevini bağımsızca yerine getirmesini sağlamaktır; bu hak devletin egemenliğinin bir yansımasıdır.

Feragat usulünü incele.

Feragat beyanının her zaman 'açık' (sarih) olması gerekir.

1961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nin 32. maddesi feragatin sarih olması gerektiğini kesin olarak belirtir.

Yargılama ve icra aşamaları arasındaki ayrımı yap.

Yargı bağışıklığından feragat, icra bağışıklığından feragati kapsamaz.

Hükmün infazı (icra), devletin egemenliğine daha ağır bir müdahale niteliği taşıdığı için ayrı bir rıza gerektirir.

Anahtar Kavram

Diplomatik Bağışıklıktan Feragat Usulü

Daha Fazla Pratik

Diplomatik ajanın bizzat dava açması durumunda, asıl davaya bağlı karşı davalar için bağışıklık ileri sürüp süremeyeceğini inceleyiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 359Soru →

1961 tarihli Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi ve genel uluslararası hukuk ilkeleri uyarınca, diplomatik ilişkilerin kurulması ve sona erdirilmesi (kesilmesi) süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Diplomatik ilişkilerin kurulması devletlerin karşılıklı rızasına bağlıyken, mevcut ilişkilerin kesilmesi devletlerden birinin tek taraflı kararıyla gerçekleşebilir.

Diplomatik ilişkilerin kesilmesi, devletlerin birbirini tanıması (tanıma işlemi) kararını da kendiliğinden ve hukuken ortadan kaldırır.

İki devlet arasında diplomatik ilişkilerin kesilmesi, bu devletler arasındaki konsolosluk ilişkilerinin de kendiliğinden sona ermesine yol açar.

Diplomatik ilişkilerin kurulabilmesi için Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin her iki devleti de onaylayan bir karar alması zorunludur.

Diplomatik ilişkilerin kesilmesi durumunda, kabul eden devletin misyon binaları ve arşivlerini koruma yükümlülüğü derhal ve tamamen sona erer.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Diplomatik ilişkilerin kurulması devletlerin karşılıklı rızasına bağlıyken, mevcut ilişkilerin kesilmesi devletlerden birinin tek taraflı kararıyla gerçekleşebilir.

Cevap

Diplomatik ilişkilerin tesisi tarafların karşılıklı rızasına (consensus) dayanırken, ilişkilerin kesilmesi egemen bir devletin tek taraflı (unilateral) irade beyanıyla mümkündür.

Uluslararası hukukta devletler arasındaki diplomatik ilişkilerin kurulması, egemen eşitlik ilkesi gereği her iki devletin de bu yönde irade açıklamasını (karşılıklı rıza) gerektirir. Ancak kurulan bu ilişkilerin sona erdirilmesi veya kesilmesi, devletlerin dış politika tercihleri doğrultusunda tek taraflı olarak gerçekleştirebilecekleri bir tasarruftur.

Adım Adım Çözüm

Diplomatik ilişkilerin kurulma şartını incele

1961 Viyana Sözleşmesi Madde 2 uyarınca ilişkilerin kurulması 'karşılıklı rıza' (mutual consent) ile olur.

Uluslararası hukukta hiçbir devlet, bir diğeriyle diplomatik ilişki kurmaya zorlanamaz.

Diplomatik ilişkilerin kesilme usulünü incele

İlişkilerin kesilmesi için tarafların anlaşması gerekmez; bir devlet diğerine bildirimde bulunarak ilişkileri koparabilir.

Diplomatik ilişkilerin sürdürülmesi devletlerin isteğine bağlı bir durumdur.

Anahtar Kavram

Karşılıklı Rıza ve Egemenlik İlkesi

Daha Fazla Pratik

Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nin 45. maddesinde yer alan 'üçüncü devlet aracılığıyla koruma' usulünü incelemek bu konuyu pekiştirecektir.

Tahmini Süre:45s

Soru 360Soru →

1961 tarihli Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nin 3. maddesi, diplomatik misyonun temel görevlerini düzenlemektedir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir diplomatik misyonun bu sözleşme kapsamında sayılan asli görevlerinden biri değildir?

Kabul eden devlet hükümeti ile resmi müzakerelerde bulunmak

Kabul eden devletteki koşulları ve gelişmeleri meşru vasıtalarla öğrenmek ve gönderen devlete rapor etmek

Gönderen devletin vatandaşlarına yönelik noterlik ve nüfus sicili işlemlerini yürütmek

Gönderen devleti kabul eden devlet nezdinde temsil etmek

Kabul eden devlet ile gönderen devlet arasında ekonomik, kültürel ve bilimsel ilişkileri geliştirmek

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gönderen devletin vatandaşlarına yönelik noterlik ve nüfus sicili işlemlerini yürütmek

Cevap

Gönderen devletin vatandaşlarına yönelik noterlik ve nüfus sicili işlemlerini yürütmek diplomatik misyonun asli görevleri arasında değildir.

Doğru yanıt olan noterlik ve nüfus sicili işlemlerini yürütmek, 1961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nde sayılan bir görev değildir. Bu görevler, 1963 Viyana Konsolosluk İlişkileri Sözleşmesi'nin 5. maddesinde düzenlenen konsolosluk fonksiyonlarıdır. Diplomatik misyonlar ise gönderen devleti temsil etmek, müzakere yürütmek, bilgi toplamak ve dostane ilişkileri geliştirmek gibi daha çok devletler arası yüksek siyasi ilişkileri kapsayan görevleri ifa ederler.

Adım Adım Çözüm

1961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nin 3. maddesindeki görev listesini incele.

Temsil, koruma, müzakere, bilgi toplama/raporlama ve dostane ilişkileri geliştirme olmak üzere beş ana kategori bulunur.

Soru, bu sözleşme kapsamındaki asli görevleri test etmektedir.

Seçeneklerdeki eylemleri diplomatik ve konsolosluk görevleri olarak sınıflandır.

Noterlik ve nüfus sicili gibi işlemler idari nitelikte olup konsolosluk görevi olarak tanımlanmıştır.

Diplomatik ve konsolosluk fonksiyonları arasındaki farkı ayırt etmek doğru sonuca ulaştırır.

Anahtar Kavram

Diplomatik Misyonun Görevleri

Tahmini Süre:45s

ÖncekiSayfa 18 / 20Sonraki

Diplomasi ve Konsolosluk Hukuku

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem