yaşında ülseratif kolit tanısıyla azatioprin ( mg/kg/gün) kullanmakta olan erkek hasta, son bir yılda üç kez tekrarlayan, sağ ayak başparmağı ve sol dizinde şişlik, ağrı ve kızarıklık şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde her iki dirsekte tofüslerle uyumlu nodüler yapılar saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serum ürik asit düzeyi mg/dL, kreatinin mg/dL ölçülüyor. Hastaya kronik dönem yönetimi için ürat düşürücü tedavi (ÜDT) başlanması planlanıyor.
Bu hastada tedavi planlanırken aşağıdakilerden hangisi en öncelikli olarak dikkate alınmalıdır?
- Ksantin oksidaz inhibitörü başlanacaksa azatioprin dozunun yaklaşık % oranında azaltılması gerektiğiCevap
- BAzatioprin kullanımı, allopurinolün renal klirensini azaltarak akut interstisyel nefrit riskini belirgin şekilde artırdığı
- CTofüslü gut hastalarında kronik dönem yönetiminde ürikozürik ajanların ksantin oksidaz inhibitörlerine tercih edilmesi gerektiği
- DFebuoksostatın ksantin oksidazı seçici inhibe etmesi nedeniyle azatioprin metabolizmasıyla etkileşmediği
- EAllopurinol başlanmadan önce şiddetli kutanöz reaksiyonları önlemek amacıyla tüm hastalarda HLA-B*27 genetik taramasının yapılması
Cevap
Ksantin oksidaz inhibitörü (allopurinol veya febuoksostat) başlanacaksa, ciddi kemik iliği toksisitesini önlemek için azatioprin dozunun %60-%75 oranında azaltılması gerekir.
Doğru yaklaşım azatioprin dozunun azaltılmasıdır çünkü azatioprin bir ön ilaçtır ve karaciğerde 6-merkaptopürine (6-MP) dönüşür. 6-MP'nin ana yıkım yollarından biri ksantin oksidaz enzimidir. Allopurinol veya febuoksostat bu enzimi inhibe ettiğinde 6-MP birikir, bu da kemik iliğinde ciddi baskılanmaya (pansitopeni) ve hayatı tehdit eden enfeksiyonlara yol açar. Tıp literatüründe bu durumda azatioprin dozunun %60-%75 oranında (yaklaşık dörtte bire) düşürülmesi veya alternatif bir gut ilacı (ürikozürikler gibi) seçilmesi önerilir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Gut tedavisinde kullanılan ksantin oksidaz inhibitörleri ile azatioprin/6-merkaptopürin arasındaki ilaç etkileşimi.
Daha Fazla Pratik
Akut gut atağı sırasında serum ürik asit düzeyinin normal olabileceğini ve bu durumun tanıyı dışlamadığını unutmayın.
Alternatif Yöntem
Eğer azatioprin dozunu ayarlamak riskli görülüyorsa, ürikozürik ajanlar (hastada taş öyküsü yoksa) veya çok dirençli vakalarda biyolojik ajanlar düşünülebilir; ancak standart yaklaşım XO inhibitörü ile doz ayarıdır.
Tahmini Süre:2m 0s