Kristal Artropatileri

51 soru

Soru 1Soru

7272 yaşında kadın hasta, geçirdiği kolesistektomi operasyonundan 33 gün sonra aniden gelişen sağ dizde şiddetli ağrı, şişlik ve kızarıklık şikayetiyle değerlendiriliyor. Özgeçmişinde hipertansiyon ve tip 22 diyabet öyküsü mevcut olup aktif ilaç olarak hidroklorotiyazid ve metformin kullanmaktadır. Fizik muayenede sağ diz eklemi ileri derecede hassas, eritemli ve sıcak saptanıyor; eklem hareketleri ağrılıdır. Eklem sıvısı aspirasyonunda lökosit sayısı 15.000/mm315.000/mm^3 (%80\%80 polimorfonükleer lökosit) olarak saptanırken, polarize ışık mikroskobunda zayıf pozitif çift kırılımlı (birefrenjan) romboid (eşkenar dörtgen) kristaller izleniyor. Direkt diz grafisinde eklem aralığında kondrokalsinozis ile uyumlu lineer kalsifikasyonlar saptanıyor.

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Psödogut (Kalsiyum pirofosfat depo hastalığı)

Cevap

Sunulan klinik tablo, mikroskobik kristal özellikleri (romboid, zayıf pozitif çift kırılım) ve radyolojik bulgular (kondrokalsinozis) doğrultusunda en olası tanı Psödogut (Kalsiyum pirofosfat depo hastalığı) şeklindedir.
Psödogut (Kalsiyum pirofosfat depo hastalığı), tipik olarak diz gibi büyük eklemleri tutan, yaşlı hastalarda cerrahi veya metabolik stres sonrası tetiklenen bir kristal artropatisidir. Tanı için eklem sıvısında romboid şekilli ve zayıf pozitif çift kırılım gösteren kristallerin görülmesi patognomoniktir. Ayrıca direkt grafide görülen kondrokalsinozis bu tanıyı güçlü şekilde destekler.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bağlamı değerlendir.
Hasta 7272 yaşında, postoperatif dönemde (tetikleyici faktör) akut monoartrit (diz) ile başvurmuştur.
Psödogut sıklıkla yaşlılarda görülür ve cerrahi, travma veya akut tıbbi hastalıklar tarafından tetiklenebilir.
2
Eklem sıvısı bulgularını analiz et.
Zayıf pozitif çift kırılımlı ve romboid şekilli kristaller saptanmıştır.
Bu morfoloji kalsiyum pirofosfat kristallerine özgüdür ve gut (negatif, iğne) ayrımında temel kriterdir.
3
Radyolojik bulguları yorumla.
Kondrokalsinozis (eklem kıkırdağında lineer kalsifikasyon) saptanmıştır.
Kondrokalsinozis, kalsiyum pirofosfat depo hastalığı için önemli bir tanısal ipucudur.
4
Ayırıcı tanıyı tamamla.
Kristal özellikleri ve radyolojik bulgular Psödogut tanısını doğrular.
Septik artrit ve gut dışlandıktan sonra kesin tanıya ulaşılır.

Anahtar Kavram

Psödogut (CPPD) tanısında altın standart, eklem sıvısında zayıf pozitif çift kırılımlı romboid kristallerin gösterilmesidir.
Soru 2Soru

6060 yaşında ülseratif kolit tanısıyla azatioprin (22 mg/kg/gün) kullanmakta olan erkek hasta, son bir yılda üç kez tekrarlayan, sağ ayak başparmağı ve sol dizinde şişlik, ağrı ve kızarıklık şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde her iki dirsekte tofüslerle uyumlu nodüler yapılar saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serum ürik asit düzeyi 9.29.2 mg/dL, kreatinin 1.11.1 mg/dL ölçülüyor. Hastaya kronik dönem yönetimi için ürat düşürücü tedavi (ÜDT) başlanması planlanıyor.

Bu hastada tedavi planlanırken aşağıdakilerden hangisi en öncelikli olarak dikkate alınmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ksantin oksidaz inhibitörü başlanacaksa azatioprin dozunun yaklaşık %7575 oranında azaltılması gerektiği

Cevap

Ksantin oksidaz inhibitörü (allopurinol veya febuoksostat) başlanacaksa, ciddi kemik iliği toksisitesini önlemek için azatioprin dozunun %60-%75 oranında azaltılması gerekir.
Doğru yaklaşım azatioprin dozunun azaltılmasıdır çünkü azatioprin bir ön ilaçtır ve karaciğerde 6-merkaptopürine (6-MP) dönüşür. 6-MP'nin ana yıkım yollarından biri ksantin oksidaz enzimidir. Allopurinol veya febuoksostat bu enzimi inhibe ettiğinde 6-MP birikir, bu da kemik iliğinde ciddi baskılanmaya (pansitopeni) ve hayatı tehdit eden enfeksiyonlara yol açar. Tıp literatüründe bu durumda azatioprin dozunun %60-%75 oranında (yaklaşık dörtte bire) düşürülmesi veya alternatif bir gut ilacı (ürikozürikler gibi) seçilmesi önerilir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik tablosunu ve ilaç öyküsünü analiz et.
Tofüslü gut (ÜDT endikasyonu var) ve ülseratif kolit nedeniyle azatioprin kullanımı mevcut.
Gut ve komorbid durumların tedavileri arasındaki potansiyel etkileşimleri belirlemek gerekir.
2
Ürat düşürücü tedavi (ÜDT) seçenekleri ile azatioprin arasındaki farmakolojik etkileşimi değerlendir.
Azatioprin, 6-merkaptopürine (6-MP) dönüşür. 6-MP'nin bir kısmı ksantin oksidaz (XO) enzimi ile yıkılarak inaktive edilir.
İlaçların metabolizma yolaklarını bilmek toksisite riskini öngörmeyi sağlar.
3
Ksantin oksidaz inhibitörlerinin (allopurinol/febuoksostat) etkisini belirle.
XO inhibitörleri, 6-MP'nin inaktif metabolite (6-tiyoürik asit) dönüşümünü engeller, bu da aktif/toksik metabolitlerin birikmesine ve ağır pansitopeniye neden olur.
Ölümcül yan etkileri önlemek için doz modifikasyonu veya ilaç değişikliği şarttır.

Anahtar Kavram

Gut tedavisinde kullanılan ksantin oksidaz inhibitörleri ile azatioprin/6-merkaptopürin arasındaki ilaç etkileşimi.

Daha Fazla Pratik

Akut gut atağı sırasında serum ürik asit düzeyinin normal olabileceğini ve bu durumun tanıyı dışlamadığını unutmayın.

Alternatif Yöntem

Eğer azatioprin dozunu ayarlamak riskli görülüyorsa, ürikozürik ajanlar (hastada taş öyküsü yoksa) veya çok dirençli vakalarda biyolojik ajanlar düşünülebilir; ancak standart yaklaşım XO inhibitörü ile doz ayarıdır.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 3Soru

6565 yaşında kadın hasta, sağ dizinde 2424 saattir devam eden şiddetli ağrı, şişlik ve ısı artışı şikayetiyle acil servise başvuruyor. Özgeçmişinde hipertansiyon ve evre 33 kronik böbrek yetmezliği öyküsü bulunan hastanın 55 yıldır hidroklorotiyazid kullandığı öğreniliyor. Fizik muayenede sağ diz eklemi ileri derecede hassas, eritemli ve efüzyonlu saptanıyor; eritemin eklem sınırlarını aşarak pretibial bölgeye doğru yayıldığı izleniyor. Laboratuvar incelemesinde serum ürik asit düzeyi 5.85.8 mg/dL, lökosit sayısı 12.50012.500/mm³ ve CRP 110110 mg/L bulunuyor. Yapılan eklem aspirasyonunda sinovyal sıvı lökosit sayısı 62.00062.000/mm³ (%92 nötrofil hakimiyeti) olarak saptanıyor.

Bu hasta için en olası tanı ve tanıyı kesinleştirmek için yapılması gereken en uygun işlem aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gut artriti - Sinovyal sıvının polarize ışık mikroskobunda iğne şeklinde, negatif çift kırılımlı kristallerin gösterilmesi

Cevap

Gut artriti tanısı, sinovyal sıvıda polarize ışık mikroskobunda iğne şeklinde ve kuvvetli negatif çift kırılımlı monosodyum ürat kristallerinin gösterilmesi ile kesinleştirilir.
Doğru yaklaşım gut artritini düşünmek ve polarize ışık mikroskobunda iğne şeklinde, negatif çift kırılımlı monosodyum ürat (MSU) kristallerini görmektir. Hastadaki kronik böbrek yetmezliği ve diüretik kullanımı gut için klasik risk faktörleridir. Ayrıca gut, periartiküler dokuları etkileyerek pretibial bölgede selülit benzeri (psödoselülit) bir görüntü oluşturabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik risk faktörlerini değerlendir.
Hasta postmenopozal kadın, KBY ve diüretik kullanımı mevcut; bu faktörler ürik asit atılımını azaltarak gut riskini artırır.
Gut risk faktörlerini bilmek ayırıcı tanıda ilk adımdır.
2
Laboratuvar verilerini yorumla.
Serum ürik asit düzeyinin normal olması (5.85.8 mg/dL) akut atağı dışlamaz; sinovyal lökosit sayısının 60.00060.000/mm³ olması hem septik artrit hem de kristal artropatilerinde görülebilir.
Akut inflamasyon sırasında ürat düzeyleri yalancı normal çıkabilir.
3
Kesin tanı yöntemini belirle.
Ayırıcı tanıda 'altın standart' polarize ışık mikroskopisidir.
Enfeksiyon ve kristal ayrımı tedavi stratejisini tamamen değiştirir.

Anahtar Kavram

Gut artritinde sinovyal sıvı lökosit sayısı septik artrit düzeylerine (>50.000>50.000/mm³) ulaşabilir; kesin tanı için mikroskopik kristal analizi şarttır.
Soru 4Soru

7272 yaşında erkek hasta, sağ dizinde aniden başlayan şiddetli ağrı, şişlik ve kızarıklık şikayetiyle başvuruyor. Hastanın özgeçmişinde metabolik sendrom, NYHANYHA Sınıf IIIIII kalp yetersizliği ve evre 44 kronik böbrek yetmezliği (GFR:22GFR: 22 ml/dak) öyküsü mevcuttur. Fizik muayenesinde sağ dizde efüzyon, ısı artışı ve hassasiyet saptanırken; her iki dirsekte tofüslerle uyumlu nodüller izleniyor. Eklem aspirasyonunda lökosit sayısı 45.000/mm345.000/mm^3 (%90\%90 PMN) saptanıyor ve polarize mikroskopide iğne şeklinde, negatif çift kırılımlı kristaller izleniyor. Serum ürik asit düzeyi 9.29.2 mg/dL olan ve son 33 aydır 100100 mg/gün allopurinol kullanan bu hastada, akut atağın tedavisi ve uzun dönem takibi için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Akut dönemde intraartiküler metilprednizolon uygulanmalı; kronik dönemde allopurinol dozu hedef ürik asit <5< 5 mg/dL olacak şekilde kademeli olarak artırılmalıdır.

Cevap

Akut dönemde intraartiküler steroid uygulanması ve kronik dönemde allopurinol dozunun hedef ürik asit düzeyi 5 mg/dL'nin altına düşecek şekilde titre edilmesi.
Hastada monoartiküler tutulum mevcuttur. Eşlik eden kalp yetersizliği ve ileri evre böbrek yetmezliği; NSAİİ ve kolşisin kullanımını riskli hale getirir. Bu durumda intraartiküler steroid uygulaması hem en etkili hem de en güvenli yoldur. Kronik yönetimde ise, hastada tofüs varlığı nedeniyle ürik asit hedefi 5 mg/dL'nin altı olarak belirlenmeli ve allopurinol dozu böbrek fonksiyonlarına göre dikkatle titre edilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve laboratuvar bulgularının değerlendirilmesi
Podagra, tofüsler, negatif çift kırılımlı iğne kristaller ve hiperürisemi ile 'Tofüslü Kronik Gut' tanısı kesinleşir.
Tanının netleştirilmesi tedavi stratejisini belirler.
2
Eşlik eden hastalıklar (komorbidite) analizi
Hastada Evre 4 KBY, Kalp Yetersizliği ve Metabolik Sendrom mevcuttur.
Bu durumlar NSAİİ ve yüksek doz kolşisin kullanımını kısıtlar.
3
Akut tedavi seçimi
Monoartrit olması ve sistemik kontrendikasyonlar nedeniyle intraartiküler steroid en uygun seçenektir.
Lokal tedavi sistemik yan etkileri (sıvı retansiyonu, nefrotoksisite) önler.
4
Uzun dönem (kronik) tedavi hedefinin belirlenmesi
Tofüslü hastalarda ürat düşürücü tedavide (ÜDT) hedef serum ürik asit düzeyi < 5 mg/dL'dir.
Tofüslerin rezolüsyonu için daha düşük ürik asit düzeyleri gereklidir.

Anahtar Kavram

Komorbiditesi olan gut hastalarında akut ve kronik yönetim stratejileri.

Alternatif Yöntem

Eğer eklem tutulumu poliartiküler olsaydı ve sistemik steroid kullanımı riskli bulunsaydı, IL-1 inhibitörleri (Anakinra) bir alternatif olarak değerlendirilebilirdi.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 5Soru

72 yaşında kadın hasta, sağ dizinde ani başlayan şiddetli ağrı, kızarıklık ve şişlik şikayetiyle acil servise başvuruyor. Hastanın özgeçmişinde hipertansiyon ve primer hiperparatiroidi tanıları olduğu öğreniliyor. Fizik muayenede sağ dizde belirgin ısı artışı, efüzyon ve hareket kısıtlılığı saptanıyor. Diz grafisinde menisküs trasesinde lineer radyoopak görünümler (kondrokalsinozis) izleniyor. Bu hastanın kesin tanısı için yapılan artrosentez sıvısının polarize ışık mikroskobundaki en olası görünümü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Romboid şekilli, zayıf pozitif çift kırılma gösteren kristaller

Cevap

Romboid şekilli, zayıf pozitif çift kırılma gösteren kristaller
Hastanın ileri yaşta olması, diz gibi büyük bir eklemde akut artrit atağı yaşaması ve özellikle hiperparatiroidi öyküsünün bulunması Kalsiyum Pirofosfat Dihidrat (CPPD) hastalığını (Psödogut) düşündürür. Radyografide kondrokalsinozis görülmesi tanıyı kuvvetle destekler. CPPD hastalığının kesin tanısı sinovyal sıvıda romboid (küt uçlu, dikdörtgen veya eşkenar dörtgen) şekilli ve polarize ışıkta zayıf pozitif çift kırılma gösteren kristallerin görülmesiyle konur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu ve risk faktörlerini analiz et.
İleri yaş, kadın hasta, akut monoartrit (diz tutulumu) ve hiperparatiroidi öyküsü.
Bu kombinasyon Psödogut (CPPD) için güçlü risk faktörleridir. Hiperparatiroidi, hemokromatozis ve hipomagnezemi CPPD ile ilişkili metabolik hastalıklardır.
2
Radyolojik bulguyu yorumla.
Kondrokalsinozis (kıkırdakta kalsifikasyon).
Kondrokalsinozis, kalsiyum pirofosfat kristallerinin birikimine işaret eder ve Psödogut tanısını destekler.
3
Tanısal test sonucunu belirle.
CPPD kristalleri: Romboid (dikdörtgen/eşkenar dörtgen) şekilli, zayıf pozitif çift kırılma.
Gut (MSU) kristalleri iğne şekilli ve negatif çift kırılma gösterirken, CPPD kristalleri romboid şekilli ve pozitif çift kırılma gösterir.

Anahtar Kavram

Psödogut (Kalsiyum Pirofosfat Depo Hastalığı) tanısında klinik ipuçları (yaşlı hasta, diz tutulumu, hiperparatiroidi) ve karakteristik sinovyal sıvı bulgusu (romboid, pozitif çift kırılımlı kristaller) esastır.
Soru 6Soru

5454 yaşında kadın hasta, sistemik lupus eritematozus (SLE) tanısıyla azatiyoprin 100100 mgmg/gün ve prednizolon 55 mgmg/gün kullanmaktadır. Hastada gelişen sağ ayak başparmak eklemindeki (podagra) ağrı ve şişlik nedeniyle yapılan eklem aspirasyonunda; lökosit sayısı 25.000/mm325.000/mm^3 saptanmış ve polarize mikroskopta iğne şeklinde, kuvvetli negatif çift kırılımlı kristaller izlenmiştir. Bu tablo üzerine hastaya gut tanısıyla allopurinol 100100 mgmg/gün başlanmıştır. Tedavinin 1010. gününde hastada ateş, mukozal kanamalar ve halsizlik gelişmiştir. Yapılan tam kan sayımında; hemoglobin 8.28.2 g/dLg/dL, lökosit 1.100/mm31.100/mm^3 (mutlak nötrofil sayısı 350/mm3350/mm^3) ve trombosit 42.000/mm342.000/mm^3 saptanmıştır.

Bu hastada gelişen hematolojik tablonun patogenezinden sorumlu olan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Allopurinolün ksantin oksidazı inhibe ederek 6-merkaptopürinin inaktif metabolitlere dönüşümünü engellemesi

Cevap

Hematolojik tablonun nedeni, allopurinolün ksantin oksidazı inhibe ederek azatiyoprin metaboliti olan 6-merkaptopürinin inaktif metabolitlere (6-tiyoürik asit) dönüşümünü engellemesi ve metabolizmayı sitotoksik 6-tiyoguanin nükleotidlerine (6-TGN) doğru kaydırmasıdır.
Azatiyoprin, aktif metaboliti olan 6-merkaptopürine (6-MP) dönüştürülür. 6-MP'nin vücuttan atılması için temel yollardan biri ksantin oksidaz enzimi aracılığıyla inaktif 6-tiyoürik aside dönüştürülmesidir. Allopurinol bu enzimi inhibe ettiğinde, 6-MP inaktif yolağa gidemez ve alternatif olan HGPRT yolağına saparak kemik iliği için yüksek derecede sitotoksik olan 6-tiyoguanin nükleotidlerinin (6-TGN) aşırı üretimine neden olur. Bu durum hastada derin pansitopeni ve febril nötropeniye yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik verileri analiz etme
Hastada podagra ve negatif çift kırılımlı kristallerle gut tanısı kesinleşmiş; SLE nedeniyle azatiyoprin kullandığı belirlenmiştir.
Azatiyoprin ve allopurinol kullanımı olan hastalarda ciddi pansitopeni gelişmesi, klasik bir ilaç etkileşimini düşündürür.
2
Azatiyoprin metabolizmasını değerlendirme
Azatiyoprin \rightarrow 6-Merkaptopürin (6-MP). 6-MP ise ksantin oksidaz (XO) yoluyla inaktif hale getirilir veya TPMT/HGPRT yollarıyla metabolize edilir.
İlaç etkileşiminin hangi aşamada gerçekleştiğini anlamak için metabolik yolakların bilinmesi gerekir.
3
Allopurinol etkisini entegre etme
Allopurinol bir XO inhibitörüdür. XO bloke olunca 6-MP yıkılamaz ve HGPRT yolağına aşırı yük biner; sonuçta kemik iliği için toksik olan 6-TGN metabolitleri birikir.
Bu etkileşim sonucunda azatiyoprin dozu %75 oranında azaltılmadığı sürece fatal pansitopeni riski oluşur.

Anahtar Kavram

Azatiyoprin ve Allopurinol arasındaki ksantin oksidaz (XO) aracılı fatal etkileşim ve pansitopeni riski.

İpuçları

1
Azatiyoprin ve gut ilacı olan bir XO inhibitörü arasındaki ölümcül farmakolojik etkileşimi hatırlayın.
2
6-merkaptopürinin hangi enzimle inaktif hale getirildiğini ve allopurinolün bu enzime ne yaptığını düşünün.

Daha Fazla Pratik

Allopurinol yerine hangi ürat düşürücü ilaçların azatiyoprin ile benzer bir etkileşime girebileceğini (örneğin Febuksostat) araştırın.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 7Soru

5555 yaşında erkek hasta, dün akşam katıldığı ağır bir ziyafet sonrası gece yarısı sağ ayak başparmağında (1.1. MTP eklem) aniden başlayan, üzerine basmasına izin vermeyen şiddetli ağrı, ısı artışı ve şişlik şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde eklem eritemli ve aşırı hassas saptanıyor. Klinik olarak gut artriti düşünülen bu hastadan yapılan eklem aspirasyon sıvısının polarize ışık mikroskobundaki karakteristik görünümü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Negatif çift kırılma gösteren iğne şeklinde kristaller

Cevap

Gut artritinde yapılan eklem aspirasyonunda polarize ışık mikroskobu altında negatif çift kırılma (birefrenjans) gösteren iğne şeklinde monosodyum ürat kristalleri görülür.
Vakadaki klinik tablo (akut podagra) tipik bir gut atağını göstermektedir. Gut hastalığında eklem içi sıvıda biriken monosodyum ürat kristalleri, polarize ışık mikroskobu altında incelendiğinde karakteristik olarak iğne şeklinde görünür ve 'negatif çift kırılma' (birefrenjans) özelliği sergilerler. Bu, kristallerin polarizasyon eksenine paralel olduklarında sarı görünmeleri anlamına gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu değerlendir.
Zengin yemek sonrası 1.1. MTP eklemde (podagra) akut inflamasyon tablosu gut artriti ile uyumludur.
Hastalığın tipik prezentasyonunu tanımak ilk adımdır.
2
Tanısal altın standart yöntemi belirle.
Eklem sıvısının polarize ışık mikroskobu ile incelenmesi kesin tanıyı sağlar.
Kristal artropatilerinde kristal tipi mikroskobik inceleme ile ayırt edilir.
3
Monosodyum ürat kristallerinin mikroskobik özelliklerini tanımla.
Negatif çift kırılma (sarı renkli görünüm) ve iğne şekli saptanır.
Bu özellikler gut hastalığına spesifiktir.

Anahtar Kavram

Gut Artriti ve Polarize Işık Mikroskobisi

Daha Fazla Pratik

Gut atağı sırasında serum ürik asit düzeylerinin normal olabileceğini ve kesin tanının eklem sıvısı incelemesi olduğunu unutmayın.
Tahmini Süre:45s
Soru 8Soru

7474 yaşında erkek hasta, sol ayak bileğinde aniden başlayan, üzerine basmasına engel olacak düzeyde şiddetli ağrı, şişlik ve kızarıklık ile acil servise başvuruyor. Özgeçmişinde kalp yetersizliği (NYHA Sınıf III), evre 44 kronik böbrek yetmezliği (eGFR:22eGFR: 22 mL/dkmL/dk) ve geçirilmiş peptik ülser kanaması bulunmaktadır. Hastanın üç gün önce bacaklarındaki ödem artışı nedeniyle furosemid dozu artırılmıştır. Fizik muayenede sol ayak bileği şiş, eritemli ve dokunmakla çok hassas saptanıyor. Eklem aspirasyonunda lökosit sayısı 25.000/mm325.000/mm^3 (88%88\% PNL) ölçülüyor ve polarize ışık mikroskobunda iğne şeklinde, kuvvetli negatif çift kırılımlı kristaller izleniyor. Bu hastada hem akut atağın kontrolü hem de uzun dönem yönetim için en uygun tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Akut dönemde sistemik glukokortikoid (örn. 303530-35 mg/gu¨nmg/gün prednizolon) veya intraartiküler steroid tercih edilmeli; atak tamamen yatıştıktan sonra düşük doz (100\leq 100 mg/gu¨nmg/gün) allopurinol ile uzun dönem tedavi planlanmalıdır.

Cevap

Akut dönemde glukokortikoidlerin (sistemik veya intraartiküler) kullanılması ve atak sonrası düşük doz allopurinol ile takibi en uygun yaklaşımdır.
Hastada saptanan MSU kristalleri gut artriti tanısını koydurur. Mevcut evre 44 böbrek yetmezliği, kalp yetersizliği ve gastrointestinal sistem (GİS) kanama öyküsü; NSAİİ'lerin ve kolşisinin yüksek dozda kullanımını tehlikeli kılar. Bu gibi kısıtlılıkları olan hastalarda akut dönemde en uygun seçenek sistemik veya intraartiküler glukokortikoidlerdir. Uzun dönemde ürik asit düşürücü tedavi (ULT) için allopurinol ilk seçenektir ancak eGFR<30eGFR < 30 mL/dkmL/dk olanlarda dozun 100\leq 100 mg/gu¨nmg/gün gibi düşük bir değerden başlanması önerilir.

Adım Adım Çözüm

1
Tanı tespiti
Gut Artriti (MSU kristalleri)
İğne şeklinde ve kuvvetli negatif çift kırılımlı kristaller monosodyum ürat (MSU) kristalleridir, bu da gut tanısını doğrular.
2
Komorbiditelerin değerlendirilmesi
NSAİİ ve Kolşisin kısıtlılığı
Evre 44 kronik böbrek yetmezliği (eGFR:22eGFR: 22 mL/dkmL/dk) ve peptik ülser öyküsü NSAİİ'leri kontrendike kılar; ileri KBY ise kolşisin dozunu kısıtlar.
3
Akut tedavi seçimi
Glukokortikoidler
Diğer ajanların riskli olduğu durumlarda steroidler akut inflamasyonu baskılamak için güvenli ve etkilidir.
4
Kronik dönem (ULT) planlaması
Düşük doz Allopurinol
KBY hastalarında allopurinol dozu toksisiteyi önlemek için düşük başlanmalı (100\leq 100 mg/gu¨nmg/gün) ve kademeli artırılmalıdır. Probenesid düşük GFR'de etkisizdir.

Anahtar Kavram

Böbrek yetmezliği olan hastalarda gut atağı tedavisi ve doz ayarlı hipoürisemik tedavi yönetimi.
Soru 9Soru

45 yaşında erkek hasta, sağ ayak başparmağında ani başlayan şiddetli ağrı, kızarıklık ve şişlik (podagra) şikayetiyle başvuruyor. Yapılan eklem aspirasyonunun polarize ışık mikroskobundaki incelemesinde, iğne şeklinde ve kuvvetli negatif çift kırılma gösteren kristaller saptanıyor. Bu hastada saptanan kristaller aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Monosodyum ürat kristalleri

Cevap

Monosodyum ürat kristalleri
Monosodyum ürat (MSU) kristalleri, gut hastalığının kesin tanısında kullanılan karakteristik bulgudur. Polarize ışık mikroskobunda kristal ekseni telafi edici (compensator) eksene paralel olduğunda sarı renk (negatif çift kırılma) gösterirler ve iğne benzeri bir yapıya sahiptirler.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ipuçlarını değerlendir (podagra).
Hastadaki podagra (1. metatarsofalegeal eklem tutulumu) öncelikle gut artritini düşündürür.
Gut artritinin en tipik başlangıç yeri ayak başparmağıdır.
2
Mikroskobik morfolojiyi analiz et.
İğne şekli ve kuvvetli negatif çift kırılma bulguları birleştirilir.
Bu optik özellikler monosodyum ürat kristallerine özgüdür.

Anahtar Kavram

Gut Artritinde Sinoviyal Sıvı Bulguları

İpuçları

1
Hastanın ayak başparmağındaki 'podagra' tablosu en sık hangi kristal artritinde görülür?
Tahmini Süre:45s
Soru 10Soru

72 yaşında kadın hasta, sağ el bileğinde iki gündür devam eden şiddetli ağrı, şişlik ve hareket kısıtlılığı şikayetleriyle başvuruyor. Özgeçmişinde hipertansiyon ve hipotiroidi öyküsü bulunan hastanın ateşi 37.8°C olarak ölçülüyor. Fizik muayenede sağ el bileği sıcak, eritemli ve oldukça hassas bulunuyor. Çekilen direkt grafide radyo-karpal eklemde ve triangüler fibrokartilaj kompleksinde lineer kalsifikasyonlar izleniyor. Bu hasta için en olası tanıya yönelik artrosentez materyalinde aşağıdaki bulgulardan hangisinin saptanması beklenir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Romboid (eşkenar dörtgen) şekilli, polarize ışıkta zayıf pozitif çift kırılma gösteren kristaller

Cevap

Romboid (eşkenar dörtgen) şekilli, polarize ışıkta zayıf pozitif çift kırılma gösteren kristaller
Sorudaki vaka tipik bir akut Kalsiyum Pirofosfat Depo Hastalığı (CPPD) veya eski adıyla 'Yalancı Gut' (Pseudogout) tablosudur. İleri yaş, el bileği tutulumu ve radyografide kıkırdak kalsifikasyonu (kondrokalsinozis) görülmesi bu tanıyı destekler. Kesin tanı, eklem sıvısında (sinoviyal sıvı) romboid (eşkenar dörtgen) şekilli ve polarize ışık mikroskobunda zayıf pozitif çift kırılma gösteren kalsiyum pirofosfat kristallerinin görülmesiyle konur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu analiz et
72 yaş kadın, el bileği tutulumu (klasik yerleşim), hafif ateş, akut atak.
Hastanın yaşı ve tutulum yeri ayırıcı tanıyı daraltmak için önemlidir.
2
Radyolojik bulguları değerlendir
Radyo-karpal eklemde lineer kalsifikasyonlar (kondrokalsinozis).
Kondrokalsinozis varlığı Kalsiyum Pirofosfat Depo Hastalığı (CPPD) veya 'Yalancı Gut' için çok kuvvetli bir ipucudur.
3
Tanıya özgü laboratuvar bulgusunu eşleştir
CPPD tanısı için sinoviyal sıvıda Kalsiyum Pirofosfat kristalleri aranır.
Bu kristaller karakteristik olarak romboid (küt uçlu) şekilli ve zayıf pozitif çift kırılma (birifirijans) özelliğine sahiptir.

Anahtar Kavram

Kalsiyum Pirofosfat Depo Hastalığı (CPPD) tanısında sinoviyal sıvı bulguları ve kondrokalsinozis ilişkisi.

İpuçları

1
Radyografide görülen 'lineer kalsifikasyonlar' (kondrokalsinozis) tanının en önemli anahtarıdır.
2
Bu hastalık 'Yalancı Gut' olarak da bilinir çünkü Gut'a benzer akut ataklar yapar, ancak kristal yapısı farklıdır.
3
Gut kristalleri 'Negatif' ve 'İğne' şeklindeyken, bu hastalığın kristalleri 'Pozitif' ve 'Romboid' şeklindedir.

Daha Fazla Pratik

CPPD ile ilişkili metabolik hastalıkların (Hemokromatozis, Hiperparatiroidi, Hipomagnezemi) sorgulandığı bir vaka çalışması.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 11Soru

6565 yaşında kadın hasta, yaklaşık 33 aydır her iki dizinde hareketle artan ağrı şikayeti varken, sol dizinde dün sabah aniden başlayan şiddetli ağrı, şişlik ve kızarıklık nedeniyle başvuruyor. Fizik muayenede sol diz eklemi ileri derecede hassas, sıcak ve efüzyonlu saptanıyor. Hastanın çekilen diz grafisinde menisküslerde ve eklem kıkırdağında lineer kalsifikasyonlar (kondrokalsinozis) izleniyor.

Eklem aspirasyonu sonrası elde edilen sinovyal sıvı bulguları şöyledir:

ParametreDeğer
Lökosit Sayısı28.000/mm328.000/mm^3
PNL Oranı%82\%82
GörünümBulanık, sarı

Bu hastada polarize ışık mikroskobunda görülmesi beklenen kristal özelliği ve en olası tanı eşleşmesi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Pozitif çift kırılımlı romboid şeklinde kristaller - Kalsiyum pirofosfat depo hastalığı

Cevap

Zayıf pozitif çift kırılımlı, romboid şekilli kristaller kalsiyum pirofosfat depo hastalığı (yalancı gut) için karakteristiktir.
Hastanın kliniği (yaşlı kadın, dizde akut artrit) ve radyolojik bulgusu (kondrokalsinozis), kalsiyum pirofosfat depo hastalığı (CPPD) için çok tipiktir. Bu hastalıkta sinovyal sıvı mikroskopisinde zayıf pozitif çift kırılımlı, romboid veya çubuk şeklinde kristaller görülür.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve radyolojik bulguları değerlendir.
Yaşlı bir hastada akut monoartrit (diz) ve grafide lineer kondrokalsinozis varlığı saptandı.
Kondrokalsinozis, kalsiyum pirofosfat kristallerinin kıkırdakta birikimini gösteren spesifik bir radyolojik bulgudur.
2
Sinovyal sıvı inflamasyon düzeyini kontrol et.
Lökosit sayısının 28.000/mm328.000/mm^3 ve PNL oranının %82\%82 olması inflamatuar bir artriti gösterir.
Septik artrit ve kristal artropatileri bu düzeyde lökositoza neden olabilir; ayırıcı tanı için mikroskopi şarttır.
3
Kristal özelliklerini eşleştir.
Radyolojik ve klinik tablo ile uyumlu olan pozitif çift kırılımlı romboid kristaller belirlendi.
Gut (negatif, iğne) ve Yalancı gut (pozitif, romboid) kristal mikroskopisi ile kesin olarak ayrılır.

Anahtar Kavram

Kalsiyum pirofosfat depo hastalığı (yalancı gut), tipik olarak diz gibi büyük eklemleri tutan, grafide kondrokalsinozis ile karakterize ve sinovyal sıvıda pozitif çift kırılımlı romboid kristallerin görüldüğü bir kristal artropatisidir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 12Soru

64 yaşında erkek hasta, son 24 saattir sağ dizinde ve sol ayak bileğinde gelişen, üzerine basmasına engel olan şiddetli ağrı, kızarıklık ve şişlik şikayetiyle acil servise başvuruyor.

Özgeçmiş: İskemik kardiyomiyopati (EF: %30), Evre 4 Kronik Böbrek Yetmezliği (GFR:22 ml/dakGFR: 22 \text{ ml/dak}) ve peptik ülser öyküsü mevcut.
Mevcut İlaçlar: Furosemid, Enalapril, Aspirin 100 mg100 \text{ mg}, Allopurinol 100 mg100 \text{ mg} (idame).
Fizik Muayene: Sağ diz ve sol ayak bileği sıcak, eritemli ve ileri derecede hassas. Topuklarda tofüs şüpheli nodüller izleniyor.
Laboratuvar: Serum Ürik Asit: 9.8 mg/dL9.8 \text{ mg/dL}, Kreatinin: 3.4 mg/dL3.4 \text{ mg/dL}.

Aşağıdaki tabloda hastanın sağ dizinden alınan eklem sıvısı analizi sunulmuştur:

ParametreDeğer
GörünümBulanık, sarı
Lökosit Sayısı48.000/mm348.000/mm^3 (%90 PNL)
Polarize Mikroskopiİğne şeklinde, güçlü negatif çift kırılım gösteren kristaller
Gram BoyamaMikroorganizma görülmedi

Bu hastanın akut atağının yönetiminde en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İntraartiküler veya sistemik düşük-orta doz glukokortikoid tedavisi başlanması

Cevap

Kalp yetmezliği, Evre 4 böbrek yetmezliği ve peptik ülser öyküsü olan bu hastada akut gut atağı tedavisinde en uygun seçenek sistemik veya intraartiküler glukokortikoid uygulamasıdır.
Hastada Evre 4 kronik böbrek yetmezliği (GFR<30GFR < 30) ve dekompanse olmaya meyilli düşük ejeksiyon fraksiyonlu kalp yetmezliği mevcuttur. NSAİİ'ler hem renal fonksiyonları bozar hem de sodyum-su tutulumu yaparak kalp yetmezliğini kötüleştirir. Kolşisin ise bu GFR düzeyinde toksisite riski (nöromiyopati) nedeniyle önerilmez. Glukokortikoidler (oral, parenteral veya intraartiküler) bu komplikasyonlardan kaçınmak için tercih edilen birinci basamak ajandır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu ve eklem sıvısını değerlendir
Lökosit sayısı 48.000/mm348.000/mm^3 ve negatif çift kırılımlı iğne kristaller akut gut artritini doğrular.
Septik artrit dışlanmalı ve kristal tipi belirlenmelidir.
2
Komorbiditeleri ve kontrendikasyonları analiz et
GFR < 30 (NSAİİ ve Kolşisin riskli), EF %30 (NSAİİ sıvı yükü riski), Peptik ülser (NSAİİ riskli).
Tedavi seçiminde güvenlik profilini belirlemek için zorunludur.
3
En uygun ilacı seç
Glukokortikoidler bu kısıtlamalar altında en güvenli opsiyondur.
Kontrendike ilaçlardan kaçınarak inflamasyonu kontrol altına almak hedeflenir.

Anahtar Kavram

Böbrek ve kalp yetmezliği olan hastalarda akut gut tedavisinde ilaç seçimi.

Daha Fazla Pratik

Akut atak tedavisi sonrası hedef ürat seviyesini ve böbrek yetmezliğinde doz ayarı gereken ürat düşürücü tedavileri gözden geçirin.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 13Soru

4545 yaşında erkek hasta, dün akşam katıldığı bir kutlama sonrası gece aniden başlayan sağ ayak başparmak ekleminde şiddetli ağrı ve şişlik şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede 1.1. metatarsofalangeal eklemde hiperemi, ısı artışı ve belirgin hassasiyet saptanıyor. Bu hastada kesin tanı için yapılan eklem aspirasyon sıvısının polarize ışık mikroskobundaki incelemesinde aşağıdakilerden hangisinin saptanması beklenir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İğne şeklinde, kuvvetli negatif çift kırılımlı kristaller

Cevap

İğne şeklinde, kuvvetli negatif çift kırılımlı kristaller
Hastanın klinik tablosu (orta yaşlı erkek, tetikleyici faktör sonrası 1.1. MTP eklem tutulumu) klasik bir akut gut atağı (podagra) ile uyumludur. Gut hastalığında kesin tanı, sinovyal sıvıda polarize ışık altında iğne şeklinde ve kuvvetli negatif çift kırılım gösteren monosodyum ürat kristallerinin saptanmasıyla konur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu değerlendir
Alkol/yemek sonrası aniden başlayan 1.1. MTP eklem tutulumu (podagra) Akut Gut Artriti'ni düşündürür.
Gut artriti en sık orta yaşlı erkeklerde, pürinden zengin beslenme sonrası akut monoartrit şeklinde prezante olur.
2
Tanısal altın standart yöntemi belirle
Sinovyal sıvı aspirasyonu ve polarize ışık mikroskobisi.
Kristal artropatilerinde kesin tanı eklem sıvısında spesifik kristallerin gösterilmesiyle konur.
3
Gut için karakteristik kristal özelliğini hatırla
Monosodyum ürat kristalleri: İğne şeklinde ve kuvvetli negatif çift kırılımlı (yellow when parallel to the axis of the compensator).
Bu mikroskobik görünüm ürat kristallerine özgüdür ve Psödogut (romboid, pozitif) ile ayrımını sağlar.

Anahtar Kavram

Gut artritinde tanısal altın standart, sinovyal sıvıda iğne şeklinde ve kuvvetli negatif çift kırılım gösteren monosodyum ürat kristallerinin görülmesidir.

Alternatif Yöntem

Klinik olarak podagra (1. MTP tutulumu) guta çok spesifik olsa da, psödogut ve septik artrit her zaman dışlanması gereken durumlardır.
Tahmini Süre:45s
Soru 14Soru

6868 yaşında kadın hasta, sol ayak birinci metatarsofalangeal ekleminde gece aniden başlayan şiddetli ağrı, kızarıklık ve şişlik şikayetiyle başvuruyor. Özgeçmişinde hipertansiyon, tip 22 diyabet ve aktif peptik ulus öyküsü bulunan hastanın, kan basıncı kontrolü amacıyla iki hafta önce tedaviye hidroklorotiyazid eklendiği öğreniliyor. Fizik muayenesinde ilgili eklem hassas, sıcak ve eritemli; serum kreatinin düzeyi 1.8 mg/dL1.8 \text{ mg/dL} saptanıyor. Eklem aspirasyonunda iğne şeklinde, kuvvetli negatif birenfrijans gösteren kristaller izleniyor. Tanısı kesinleşen bu hastada akut atağın yönetimi için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Eşlik eden komorbiditeler (KBY ve peptik ulus) nedeniyle akut atağın kontrolünde sistemik veya intraartiküler glukokortikoidler tercih edilmelidir.

Cevap

Eşlik eden kronik böbrek yetmezliği ve aktif peptik ulus nedeniyle, akut gut atağının tedavisinde steroidler (sistemik veya lokal) en uygun seçenektir.
Doğru yaklaşım, hastanın böbrek fonksiyonlarını ve mide sağlığını koruyarak inflamasyonu baskılamaktır. Serum kreatinini 1.8 mg/dL1.8 \text{ mg/dL} olan ve aktif peptik ulusu bulunan bir hastada steroidler (intraartiküler veya sistemik), NSAİİ'lerin ve kolşisinin risklerine kıyasla en uygun seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve mikroskobik bulguları değerlendir.
Podagra (1. MTP tutulumu) ve iğne şeklinde negatif birenfrijan kristaller gut tanısını koydurur.
Gutun altın standart tanısı sinovyal sıvıda monosodyum ürat kristallerinin gösterilmesidir.
2
Eşlik eden hastalıkları ve ilaç etkileşimlerini analiz et.
Hastada hipertansiyon (diüretik kullanımı tetikleyici), tip 2 diyabet, kronik böbrek yetmezliği (Kreatinin: 1.81.8) ve peptik ulus mevcut.
Bu komorbiditeler akut tedavide kullanılacak ilaç seçimini doğrudan etkiler.
3
Tedavi seçeneklerini filtrele.
NSAİİ'ler böbrek yetmezliği ve ülser nedeniyle, kolşisin ise böbrek yetmezliği riski nedeniyle (veya düşük dozda dikkatli) kaçınılmalıdır; allopurinol akut dönemde başlanmaz.
Kontrendikasyonların varlığında kortikosteroidler (prednizolon gibi) birinci basamak tercihtir.

Anahtar Kavram

Gut hastalarında akut atak tedavisi seçilirken hastanın böbrek fonksiyonları ve gastrointestinal sistem riskleri mutlaka gözetilmelidir.

Daha Fazla Pratik

Gut tedavisinde kullanılan allopurinol ve azatiyoprin arasındaki ölümcül etkileşimi gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 15Soru

7575 yaşında kadın hasta, sağ dizinde yaklaşık 2424 saattir devam eden aniden başlamış şiddetli ağrı, şişlik ve ısı artışı şikayetiyle başvuruyor. Özgeçmişinde hipertansiyon ve osteoartrit öyküsü bulunan hastanın, bir hafta önce geçirilmiş ağır bir pnömoni sonrası bu şikayetlerinin tetiklendiği öğreniliyor. Fizik muayenede sağ diz eklemi eritemli, efüzyonlu ve ileri derecede hassas saptanıyor. Diz grafisinde menisküslerde lineer kalsifikasyonlar (kondrokalsinoziskondrokalsinozis) izleniyor. Bu hastadan yapılan eklem aspirasyon sıvısının polarize ışık mikroskobundaki incelemesinde aşağıdakilerden hangisinin görülmesi en olasıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Zayıf pozitif çift kırılımlı, romboid (baklava dilimi) kristaller

Cevap

Zayıf pozitif çift kırılımlı, romboid (baklava dilimi) kristaller
Hastanın ileri yaşında olması, diz ekleminin tutulması ve grafide kondrokalsinozis izlenmesi Psödogut (Kalsiyum Pirofosfat Depozisyon Hastalığı) için karakteristiktir. Bu hastalıkta sinovyal sıvı incelemesinde zayıf pozitif çift kırılımlı, romboid (baklava dilimi) şeklinde kristaller görülür.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik verileri analiz et
İleri yaş, diz eklemi tutulumu ve tetikleyici faktör (enfeksiyon) varlığı belirlendi.
Yaşlı hastalarda diz gibi büyük eklemlerin akut inflamasyonu kristal artropatileri için tipiktir.
2
Radyolojik bulguyu yorumla
Eklem grafisindeki lineer kalsifikasyonlar kondrokalsinozis olarak tanımlandı.
Kondrokalsinozis, kalsiyum pirofosfat kristallerinin kıkırdak dokusunda birikimini gösteren spesifik bir bulgudur.
3
Tanıyı ve mikroskobik bulguyu eşleştir
Psödogut tanısı konuldu ve ilgili kristal morfolojisi seçildi.
Psödogut (CPPD) tanısında altın standart, sinovyal sıvıda zayıf pozitif çift kırılımlı romboid kristallerin gösterilmesidir.

Anahtar Kavram

Psödogut (CPPD) tanısında radyolojik kondrokalsinozis ve polarize ışık mikroskobunda pozitif çift kırılımlı romboid kristallerin varlığı.
Tahmini Süre:45s
Soru 16Soru

Öyküsünde son bir yıldır giderek artan halsizlik, cilt renginde koyulaşma ve yeni tanı almış diabetes mellitus bulunan 6262 yaşında erkek hasta, sağ dizinde iki gündür devam eden şiddetli ağrı ve şişlik şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede sağ diz eklemi sıcak, eritemli ve ileri derecede hassas saptanıyor; eklemde belirgin efüzyon izleniyor. Eklem sıvısı aspiratının polarize ışık mikroskobundaki incelemesinde lökosit sayısı 32.000/mm332.000/mm^3 (%8080 nötrofil) ölçülüyor ve zayıf pozitif çift kırılım (birrefrijans) gösteren, prizmatik yapıda kristaller saptanıyor. Bu hastada saptanan kristal artropatisine eşlik etme olasılığı en yüksek olan laboratuvar bulgusu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Serum ferritin düzeyinde belirgin artış

Cevap

Eklem sıvısında zayıf pozitif çift kırılım gösteren kristaller kalsiyum pirofosfat depo hastalığını (yalancı gut) işaret eder ve bu durum herediter hemokromatozis (yüksek ferritin) ile yakından ilişkilidir.
Hastada saptanan 'zayıf pozitif birrefrijans gösteren prizmatik/romboid kristaller' kalsiyum pirofosfat depo hastalığına (yalancı gut) özgüdür. Öyküdeki ciltte koyulaşma ve diyabet bulguları 'bronz diyabet' olarak bilinen hemokromatozisi işaret eder. Hemokromatoziste demir yüküne bağlı olarak serum ferritin düzeyi belirgin olarak artar.

Adım Adım Çözüm

1
Eklem sıvısı analizini yorumla
Zayıf pozitif çift kırılımlı kristaller = Kalsiyum Pirofosfat Depo Hastalığı (CPPD/Yalancı Gut).
Kristal şekli ve polarize ışık altındaki davranışı ayırıcı tanı için temeldir.
2
Hastanın sistemik öyküsünü değerlendir
Halsizlik, hiperpigmentasyon (bronz deri) ve diyabet kombinasyonu herediter hemokromatozisi düşündürür.
Metabolik hastalıklar sekonder CPPD gelişimine zemin hazırlar.
3
Bulguları sentezle ve laboratuvar karşılığını bul
Hemokromatozis tanısı için ferritin yüksekliği tipik bir laboratuvar bulgusudur.
Demir birikimi eklem kıkırdağında pirofosfataz enzimini inhibe ederek CPPD kristal oluşumunu tetikler.

Anahtar Kavram

Kalsiyum pirofosfat depo hastalığı (CPPD), sıklıkla yaşlılarda görülmekle birlikte genç-orta yaşlı hastalarda görüldüğünde hiperparatiroidizm, hemokromatozis, hipomagnezemi ve hipotiroidi gibi metabolik durumlar araştırılmalıdır.

Daha Fazla Pratik

CPPD hastalarında radyolojik olarak kıkırdak üzerinde lineer kalsifikasyonlar (kondrokalsinozis) görülme olasılığını gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 17Soru

5050 yaşında, hipertansiyon tanısıyla hidroklorotiyazid kullanmakta olan erkek hasta; dün gece aniden başlayan sağ ayak başparmak ekleminde şiddetli ağrı, kızarıklık ve şişlik şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede 1.1. metatarsofalangeal eklem son derece hassas, eritemli ve ödemli saptanıyor. Bu hastada kesin tanıyı koymak amacıyla yapılan sinovyal sıvı incelemesinde saptanması beklenen altın standart bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Polarize ışık mikroskobunda negatif çift kırılma gösteren iğne şeklinde kristaller

Cevap

Sinovyal sıvı incelemesinde polarize ışık mikroskobu altında negatif çift kırılma gösteren iğne şeklinde kristallerin saptanması
Negatif çift kırılma gösteren iğne şeklindeki kristaller, gutun temel patolojik bulgusu olan monosodyum ürat kristallerini tanımlar. Bu bulgunun eklem sıvısında saptanması gut tanısı için altın standarttır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu değerlendir
Hastada podagra (1.1. MTF tutulumu), ani başlangıç ve tiyazid kullanımı öyküsü mevcut. Bu tablo tipik bir akut gut artriti atağını düşündürür.
Tiyazid grubu diüretikler ürik asit atılımını azaltarak gut atağını tetikleyebilir.
2
Tanısal yöntemi belirle
Altın standart tanı yöntemi eklem aspirasyonu (artrosentez) ve sinovyal sıvı analizidir.
Klinik tanı güçlü olsa da kesin tanı için kristallerin gösterilmesi gerekir.
3
Mikroskobik bulguyu tanımla
Monosodyum ürat kristalleri iğne şeklindedir ve polarize ışık altında kuvvetli negatif çift kırılma gösterir.
Kristallerin optik özellikleri gut ve psödogut ayrımında temel kriterdir.

Anahtar Kavram

Gut artritinde kesin tanı, sinovyal sıvıda negatif çift kırılma gösteren iğne şeklinde monosodyum ürat kristallerinin gösterilmesidir.
Tahmini Süre:45s
Soru 18Soru

65 yaşında erkek hasta, sabah uyandığında sağ ayak başparmağında (1. metatarsofalegeal eklem) şiddetli ağrı, şişlik ve kızarıklık şikayetiyle acil servise başvuruyor. Öyküsünde hipertansiyon nedeniyle uzun süredir tiazid grubu diüretik kullanımı olduğu öğreniliyor. Fizik muayenede ilgili eklem sıcak, hiperemik ve dokunmakla hassas bulunuyor. Sistemik ateşi 37.8°C olarak ölçülüyor. Yapılan artrosentez sıvısının polarize ışık mikroskobundaki incelemesinde en olası bulgu ve tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İğne şeklinde, negatif çift kırılma özelliği gösteren kristaller - Akut Gut Artriti

Cevap

İğne şeklinde, negatif çift kırılma özelliği gösteren kristaller - Akut Gut Artriti
Hastanın kliniği (podagra, tiazid öyküsü, akut monoartrit) tipik Akut Gut Artriti tablosudur. Kesin tanı sinovyal sıvıda Monosodyum Ürat (MSU) kristallerinin görülmesiyle konur. MSU kristalleri 'İğne' şeklinde ve polarize ışık mikroskobunda 'Negatif' çift kırılma özelliği gösteren kristallerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu analiz et
65 yaş erkek, 1. MTP eklemde (podagra) ani başlangıçlı monoartrit, tiazid (ürik asit atılımını azaltır) kullanımı.
Bu tablo tipik akut gut atağını işaret etmektedir.
2
Tanıya yönelik mikroskopi bulgularını hatırla
Gut artritinde monasodyum ürat (MSU) kristalleri görülür.
MSU kristalleri karakteristik olarak iğne şeklindedir ve polarize ışıkta sarı-mavi renk değişimiyle 'negatif çift kırılma' özelliği gösterir.
3
Seçenekleri eleyerek doğru eşleştirmeyi bul
İğne şekli + Negatif çift kırılma = Gut.
Diğer seçeneklerdeki kristal şekli ve kırılma özellikleri (romboid/pozitif gibi) farklı patolojilere aittir.

Anahtar Kavram

Kristal artropatilerinin ayırıcı tanısında sinovyal sıvı mikroskopisi altın standarttır; Gut iğne/negatif, Psödogut romboid/pozitif özellik gösterir.
Soru 19Soru

7878 yaşında kadın hasta, her iki el bileğinde ve 2.2. ve 3.3. metakarpofalangeal eklemlerde yaklaşık 33 aydır devam eden ağrı, şişlik ve 11 saati geçen sabah tutukluğu şikayetleriyle romatoloji polikliniğine başvuruyor. Özgeçmişinde hipertansiyon ve gastroözofageal reflü hastalığı bulunan hastanın, son 55 yıldır düzenli olarak proton pompası inhibitörü kullandığı ve ara ara kas krampları tariflediği öğreniliyor. Fizik muayenede el bileklerinde ve MCP eklemlerinde sinovite bağlı duyarlılık ve ısı artışı saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde Romatoid Faktör (RF) ve Anti-CCP negatif; eritrosit sedimentasyon hızı 5555 mm/saat olarak ölçülüyor. El bilek grafisinde triangüler fibrokartilaj bölgesinde lineer opasiteler izleniyor.

Bu hasta için en olası tanıya yönelik, eklem sıvısının polarize ışık mikroskobisi incelemesinde aşağıdaki bulgulardan hangisinin saptanması beklenir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mavi renkte parlayan, zayıf pozitif çift kırılım gösteren romboid (eşkenar dörtgen) şekilli kristaller

Cevap

Mavi renkte parlayan, zayıf pozitif çift kırılım gösteren romboid (eşkenar dörtgen) şekilli kristaller
Hastada tarif edilen klinik tablo (simetrik el bileği/MCP tutulumu), Romatoid Artriti taklit eden 'Psödo-romatoid' tip CPPD (Kalsiyum Pirofosfat Depo Hastalığı) ile uyumludur. Uzun süreli PPI kullanımına bağlı gelişebilen hipomagnezemi (kas krampları ipucu), CPPD için bilinen bir metabolik tetikleyicidir. Radyografideki 'lineer opasiteler' (kondrokalsinozis), tanıyı destekler. CPPD'nin kesin tanısı, sinovyal sıvıda zayıf pozitif çift kırılım gösteren romboid (eşkenar dörtgen) şekilli Kalsiyum Pirofosfat kristallerinin gösterilmesiyle konur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu analiz et
78 yaş kadın, simetrik el bileği ve MCP tutulumu, sabah tutukluğu. Bu tablo 'Psödo-romatoid' (Romatoid Artrit taklidi yapan) tutulumu düşündürür.
Hastanın semptomları klasik RA'ya benzer ancak seronegatif (RF ve Anti-CCP negatif) olması alternatif tanıları gündeme getirmelidir.
2
Risk faktörlerini ve tetikleyicileri belirle
Uzun süreli PPI kullanımı ve kas krampları, hipomagnezemiyi işaret eder. Hipomagnezemi, CPPD için önemli bir metabolik risk faktörüdür.
PPI'lar magnezyum emilimini bozar; düşük magnezyum pirofosfataz enzimini inhibe ederek eklemde kristal birikimini kolaylaştırır.
3
Radyolojik bulguları yorumla
El bileğinde triangüler fibrokartilaj kompleksinde (TFCC) lineer kalsifikasyon = Kondrokalsinozis.
Kondrokalsinozis, Kalsiyum Pirofosfat Depo Hastalığının (CPPD) radyolojik karşılığıdır.
4
Tanıyı kesinleştir ve mikroskopi bulgusunu eşleştir
Tanı: CPPD (Psödogut). Beklenen bulgu: Zayıf pozitif çift kırılımlı romboid kristaller.
CPPD kristalleri (Kalsiyum pirofosfat dihidrat) polarize ışıkta zayıf pozitif çift kırılım ve romboid şekil gösterir.

Anahtar Kavram

CPPD (Psödogut) hastalığının 'Psödo-romatoid' prezentasyonu ve PPI kullanımına bağlı hipomagnezemi ilişkisi.
Soru 20Soru

45 yaşında erkek hasta, sağ ayak birinci metatarsofalangeal eklemde aniden başlayan şiddetli ağrı, kızarıklık ve şişlik şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede tipik podagra bulguları saptanıyor. Hastanın özgeçmişinde iki yıl önce tekrarlayan nefrolitiyazis (böbrek taşı) öyküsü olduğu öğreniliyor. Eklem sıvısı aspirasyonunun polarize ışık mikroskobunda yapılan incelemesinde parlak sarı renkli, negatif çift kırılım gösteren kristaller saptanıyor. Akut atak tedavisi sonrası ölçülen serum ürik asit düzeyi 9.29.2 mg/dL'dir. Bu hastanın uzun dönem yönetimiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi en uygundur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nefrolitiyazis öyküsü nedeniyle ürat düşürücü tedavi endikasyonu mevcuttur ve ilk seçenek olarak allopurinol başlanmalıdır.

Cevap

Nefrolitiyazis öyküsü nedeniyle ürat düşürücü tedavi endikasyonu mevcuttur ve ilk seçenek olarak allopurinol başlanmalıdır.
Klinik olarak podagra tablosu ve mikroskobik olarak negatif çift kırılımlı kristaller saptanan hastada gut tanısı kesindir. Gut hastalarında yıllık 2 veya daha fazla atak, tofüs varlığı, evre 2 ve üzeri kronik böbrek hastalığı veya nefrolitiyazis öyküsü varlığında ürat düşürücü tedavi (ULT) başlanması önerilir. Bu hastada nefrolitiyazis öyküsü olduğu için ilk seçenek olarak bir ksantin oksidaz inhibitörü olan allopurinol tercih edilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve mikroskobik bulguları değerlendir
Podagra ve negatif çift kırılımlı kristaller gut artritini doğrular.
Tedavi planı için doğru tanının konulması gerekir.
2
Uzun dönem tedavi (ULT) endikasyonlarını kontrol et
Nefrolitiyazis (böbrek taşı) öyküsü, ilk atakta bile ULT başlanması için bir endikasyondur.
Normalde 2 veya daha fazla atak beklenir ancak komorbid durumlar (taş, KBY evre 2+, tofüs) bu kuralı değiştirir.
3
Uygun ilacı seç ve hedefi belirle
Allopurinol başlanmalı ve hedef ürik asit < 6.06.0 mg/dL olmalıdır.
Taş öyküsü nedeniyle ürikosürik ajanlar (probenesid) kontrendikedir.

Anahtar Kavram

Gut hastalarında nefrolitiyazis varlığı, ilk ataktan sonra bile ürat düşürücü tedavi (ULT) başlanması için bir endikasyondur ve bu durumda ürikosürik ajanlar yerine ksantin oksidaz inhibitörleri tercih edilmelidir.
Tahmini Süre:1m 30s
Sayfa 1 / 3Sonraki
Kristal Artropatileri Alıştırma Soruları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı | Examkin