Soru

Zorluk: OrtaAdrenal Bez Hastalıkları

77 yaşında bir erkek çocuk; son aylarda giderek artan halsizlik, çabuk yorulma, iştahsızlık ve vücut renginde koyulaşma şikayetleri ile polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenesinde kan basıncı 82/4582/45 mmHgmmHg (persentil altı) ölçülüyor; koltuk altı, palmar çizgiler ve bukka mukozasında hiperpigmentasyon saptanıyor. Laboratuvar bulguları aşağıdaki tabloda verilmiştir:

TetkikSonuç
Serum Sodyum126126 mEq/LmEq/L
Serum Potasyum6.16.1 mEq/LmEq/L
Kan Şekeri6262 mg/dLmg/dL
Plazma ACTH850850 pg/mLpg/mL (N: 10−6010-60)

Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Addison hastalığı (Primer adrenal yetmezlik)Cevap
  2. B
    Sekonder adrenal yetmezlik (ACTH eksikliği)
  3. C
    11β11\beta-hidroksilaz eksikliği
  4. D
    Cushing sendromu
  5. E
    Hipertrofik pilor stenozu

Cevap

Hiperpigmentasyon ve yüksek ACTH eşliğinde hiponatremi, hiperkalemi ve hipotansiyon saptanan hastada en olası tanı Addison hastalığıdır.
Hastada saptanan hiperpigmentasyon, primer adrenal yetmezlikte yükselen ACTH ve öncül molekülü olan POMC'un melanosit stimüle edici etkisiyle oluşur. Eşlik eden hipotansiyon, hiponatremi ve hiperkalemi hem kortizol hem de aldosteron eksikliğini gösteren Addison hastalığı için tipiktir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları değerlendir.
Hipotansiyon ve hiperpigmentasyon saptandı.
Hiperpigmentasyon, yüksek ACTH'ın bir göstergesidir (melanosit stimüle edici hormon etkisi).
2
Elektrolit ve hormon panelini analiz et.
Hiponatremi (126126), hiperkalemi (6.16.1) ve yüksek ACTH (850850) saptandı.
Düşük sodyum ve yüksek potasyum, mineralokortikoid (aldosteron) eksikliğini; yüksek ACTH ise sorunun adrenal bezin kendisinde olduğunu (primer) kanıtlar.
3
Tanıyı netleştir.
Primer Adrenal Yetmezlik (Addison Hastalığı).
Tüm klinik ve laboratuvar triadları bu tanıya uymaktadır.

Anahtar Kavram

Primer adrenal yetmezlikte (Addison) hem glukokortikoid hem mineralokortikoid eksikliği vardır; feedback mekanizmasıyla ACTH yükselir ve hiperpigmentasyona yol açar.

Daha Fazla Pratik

Primer ve sekonder adrenal yetmezlik arasındaki en önemli farkların (pigmentasyon ve mineralokortikoid fonksiyonu) üzerinden geçilmesi önerilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla