Sekiz yaşındaki erkek çocuk, son bir yılda belirginleşen aşırı kilo alma ve boy uzamasında yavaşlama şikayetleriyle çocuk endokrinoloji polikliniğine getiriliyor. Hastanın özgeçmişinde herhangi bir kronik hastalık veya dışarıdan ilaç/krem kullanım öyküsü bulunmuyor. Fizik muayenesinde boyu persentilde, vücut ağırlığı persentilde saptanıyor. Kan basıncı mmHg (yaşına ve boyuna göre persentil) ölçülen hastanın yüzünde aydede görünümü (plethora), batın çevresinde santral obezite ve mor renkli geniş strialar gözleniyor.
Bu hastada en olası tanıyı doğrulamak için ilk basamakta aşağıdaki testlerden hangisinin istenmesi en uygundur?
- saatlik idrarda serbest kortizol atılımının ölçülmesiCevap
- BSabah açlık serum ACTH (Adrenokortikotropik hormon) düzeyinin bakılması
- CYüksek doz ( mg) deksametazon supresyon testi yapılması
- DAdrenal bezlere yönelik batın ultrasonografisi çekilmesi
- EStandart doz ( g) ACTH uyarı testi uygulanması
Cevap
İlk basamakta hiperkortizolemiyi kanıtlamak amacıyla saatlik idrarda serbest kortizol atılımının ölçülmesi, düşük doz deksametazon supresyon testi veya gece yarısı tükürük kortizolü bakılması gereklidir.
Çocukluk çağında obeziteye boy uzamasında duraklama (büyüme hızında düşme) eşlik ediyorsa ilk akla gelmesi gereken patoloji Cushing sendromudur. Aydede yüzü, mor strialar ve hipertansiyon bu tanıyı destekler. Cushing sendromu tanısında altın standart yaklaşım aşamalıdır: Birinci aşama (Tarama) hiperkortizoleminin varlığını kanıtlamaktır. Bu amaçla saatlik idrarda serbest kortizol analizi, düşük doz deksametazon supresyon testi veya gece yarısı tükürük kortizolü kullanılır. Tarama testi pozitif çıkarsa ikinci aşamaya (Etiyolojiyi belirleme) geçilir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Cushing Sendromu Tanı Algoritması
İpuçları
1
Hastadaki obeziteye boy kısalığının eşlik etmesi basit obeziteden çok Cushing sendromunu işaret etmektedir.
2
Endokrinolojik aşırı üretim sendromlarında genel kural: Önce klinik şüpheyi doğrulayan bir tarama testi istenir, hastalık kesinleştikten sonra kaynağa yönelik hormonlar (ACTH gibi) veya görüntüleme istenir.
3
Cushing sendromu taramasında kullanılan üç ana testten biri hastanın idrarında biriken toplam glukokortikoid miktarını ölçen testtir.
Daha Fazla Pratik
Adrenal yetmezlikte kullanılan tarama ve doğrulama testlerini de (Sabah kortizolü ve ACTH uyarı testi) tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 15s