24 yaşında asemptomatik bir erkek bireyde, kan glukoz düzeyi 100 \text{ mg/dL} (normal) ol… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

24 yaşında asemptomatik bir erkek bireyde, kan glukoz düzeyi $100 \text{ mg/dL}$ (normal) olmasına rağmen rutin idrar analizinde glukozüri saptanıyor. Böbrek fonksiyonlarını değerlendirmek için yapılan klirens analizinde şu veriler elde ediliyor:

Parametre	Değer
İdrar akım hızı ( $V$ )	$2 \text{ mL/dk}$
Plazma kreatinin ( $P_{cr}$ )	$1.0 \text{ mg/dL}$
İdrar kreatinin ( $U_{cr}$ )	$60 \text{ mg/dL}$
İdrar glukoz ( $U_{glc}$ )	$300 \text{ mg/dL}$

Bu bulgulara göre, bireyin glukoz klerensi ve bu tablonun en olası fizyolojik nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A
$0 \text{ mL/dk}$ ; Normal fizyolojik yanıt (böbrek eşiği aşılmamıştır)
$6 \text{ mL/dk}$ ; Proksimal tübülde taşıyıcıların eşik değerinin (threshold) düşmesiCevap
C
$6 \text{ mL/dk}$ ; Distal tübülde glukoz sekresyon mekanizmasının aktifleşmesi
D
$120 \text{ mL/dk}$ ; Glukozun tübüler reabsorbsiyonunun tamamen durması
E
$120 \text{ mL/dk}$ ; Glomerüler filtrasyon bariyerinde glukoza geçirgenlik artışı

Cevap

Glukoz klerensi

6 \text{ mL/dk}

olarak hesaplanır ve bu durum proksimal tübüldeki taşıyıcıların eşik değerinin düşmesinden kaynaklanır.

Verilen değerlerle glukoz klerensi

C_{glc} = (300 \times 2) / 100 = 6 \text{ mL/dk}

bulunur. Normal fizyolojik koşullarda, kan şekeri

100 \text{ mg/dL}

iken glukozun tamamı proksimal tübülde SGLT-2 (ve SGLT-1) taşıyıcıları ile geri emilir ve idrara çıkmaz (klerens 0 olur). Kan şekeri normoglisemik sınırlarda olmasına rağmen glukozüri görülmesi (Renal Glikozüri), tübüler taşıma maksimumunun (

Tm_G

) veya renal eşik değerinin düştüğünü gösterir. Bu durum genellikle SGLT taşıyıcılarındaki genetik bir defekte bağlıdır.

Adım Adım Çözüm

Glukoz klerensini (

C_{glukoz}

) hesapla

C_{glc} = \frac{U_{glc} \times V}{P_{glc}} = \frac{300 \times 2}{100} = 6 \text{ mL/dk}

Klirens formülü (

C=UV/P

) maddenin plazmadan temizlenme hızını verir.

GFR'yi (Kreatinin Klerensi) hesaplayarak karşılaştırma için referans al

GFR \approx C_{cr} = \frac{60 \times 2}{1.0} = 120 \text{ mL/dk}

Glukozun ne kadarının geri emildiğini anlamak için filtrasyon hızı bilinmelidir.

Sonucu yorumla

Normalde glukoz klerensi

0

olmalıdır.

P_{glc}

(

100 \text{ mg/dL}

) normal sınırlardayken idrarda glukoz görülmesi (

C_{glc} > 0

), taşıma kapasitesinin (Tm) veya eşik değerin (threshold) düştüğünü gösterir.

Glukoz normalde proksimal tübülde tamamen geri emilir (Renal Glikozüri tablosu).

Anahtar Kavram

Renal Eşik ve Splay Kavramı

İpuçları

Önce verilen formülü (

C = U \times V / P

) kullanarak glukoz klerensini matematiksel olarak hesaplayın.

Normal bir insanda kan şekeri 100 mg/dL iken idrarda şeker görülmez. Burada idrarda şeker olması neyin bozulduğunu gösterir?

Kreatinin klerensi (GFR) 120 mL/dk iken glukoz klerensini 6 mL/dk buluyorsunuz. Glukoz sekrete edilmediğine göre, sorun geri emilimi sağlayan taşıyıcılarda (SGLT) olmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Renal eşik ve Tm kavramlarının ayrımını pekiştirmek için glukoz titrasyon eğrisi üzerindeki 'splay' bölgesini inceleyen bir soru çözülebilir.

Alternatif Yöntem

Fraksiyonel Ekskresyon (

FE_{glukoz}

) hesabı:

(C_{glc} / GFR) \times 100 = (6 / 120) \times 100 = \%5

. Filtre edilen glukozun %5'i atılmaktadır, yani %95'i geri emilmiştir (ancak normalde %100 olmalıdır).

Tahmini Süre:1m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Konular

Bu konudan daha fazla soru