Soru

Zorluk: Çok zorTübüler Madde Taşınması ve Klirens Kavramı

52 yaşında, tip 2 diabetes mellitus tanılı bir hastanın renal fonksiyonlarını değerlendirmek amacıyla yapılan tetkiklerde şu veriler elde edilmiştir:

* Plazma inülin konsantrasyonu: 2 mg/mL2\text{ mg/mL}
* İdrar inülin konsantrasyonu: 150 mg/mL150\text{ mg/mL}
* İdrar akım hızı (VV): 1 mL/dk1\text{ mL/dk}
* Plazma glukoz konsantrasyonu: 600 mg/dL600\text{ mg/dL}
* Maksimum glukoz taşınma hızı (TmT_m): 300 mg/dk300\text{ mg/dk}

Bu verilere göre, hastanın glukoz klirensi kaç mL/dk\text{mL/dk}'dır?

  1. A
    00
  2. 2525Cevap
  3. C
    5050
  4. D
    7575
  5. E
    150150

Cevap

Hesaplanan verilere göre hastanın glukoz klirensi 25 mL/dk25\text{ mL/dk}'dır.
Doğru yanıt olan 2525 değeri, çok basamaklı bir renal hesaplama sonucudur. İlk olarak inülin verileri kullanılarak hastanın GFR değeri 75 mL/dk75\text{ mL/dk} olarak saptanır. İkinci adımda, 600 mg/dL600\text{ mg/dL} (6 mg/mL6\text{ mg/mL}) olan plazma glukoz düzeyi ile GFR çarpılarak filtre edilen yük 450 mg/dk450\text{ mg/dk} olarak bulunur. Bu yük, hastanın glukoz taşıma kapasitesi olan 300 mg/dk300\text{ mg/dk}'dan (TmT_m) fazla olduğu için aradaki 150 mg/dk150\text{ mg/dk}'lık fark geri emilemez ve idrarla atılır (ekskresyon). Son aşamada, bu ekskresyon hızı plazma glukoz konsantrasyonuna (6 mg/mL6\text{ mg/mL}) bölündüğünde glukozun kandan temizlenme hızı (klirensi) 25 mL/dk25\text{ mL/dk} olarak elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Glomerüler Filtrasyon Hızını (GFR) hesapla.
GFR=Cinu¨lin=Uin×VPin=150 mg/mL×1 mL/dk2 mg/mL=75 mL/dkGFR = C_{inülin} = \frac{U_{in} \times V}{P_{in}} = \frac{150\text{ mg/mL} \times 1\text{ mL/dk}}{2\text{ mg/mL}} = 75\text{ mL/dk}.
İnülin serbestçe filtre edilen, geri emilmeyen ve salgılanmayan bir madde olduğu için klirensi GFR'ye eşittir.
2
Filtre edilen glukoz yükünü hesapla.
FLg=GFR×Pg=75 mL/dk×6 mg/mL=450 mg/dkFL_g = GFR \times P_g = 75\text{ mL/dk} \times 6\text{ mg/mL} = 450\text{ mg/dk}. (Not: 600 mg/dL=6 mg/mL600\text{ mg/dL} = 6\text{ mg/mL})
Dakikada bowman kapsülüne geçen madde miktarı, GFR ile o maddenin plazma konsantrasyonunun çarpımına eşittir.
3
Glukozun idrarla atılım (ekskresyon) hızını hesapla.
Eg=FLgTm=450 mg/dk300 mg/dk=150 mg/dkE_g = FL_g - T_m = 450\text{ mg/dk} - 300\text{ mg/dk} = 150\text{ mg/dk}.
FLg(450)>Tm(300)FL_g (450) > T_m (300) olduğu için taşıyıcılar (SGLT) doymuştur; geri emilemeyen kısım idrarla atılır.
4
Glukoz klirensini hesapla.
Cg=EgPg=150 mg/dk6 mg/mL=25 mL/dkC_g = \frac{E_g}{P_g} = \frac{150\text{ mg/dk}}{6\text{ mg/mL}} = 25\text{ mL/dk}.
Klirens, bir maddenin kandan birim zamanda temizlenme hızıdır ve ekskresyon hızının plazma konsantrasyonuna bölünmesiyle bulunur.

Anahtar Kavram

Renal klirens ve transport maksimumu (TmT_m) arasındaki ilişki: P×GFR>TmP \times GFR > T_m olduğunda klirens sıfırdan büyüktür ve filtrasyon hızı arttıkça inülin klirensine yaklaşır.

Daha Fazla Pratik

Plazma glukoz düzeyinin TmT_m değerinin çok üzerine çıktığı (örneğin 2000 mg/dL2000\text{ mg/dL}) durumlarda glukoz klirensinin inülin klirensine ne kadar yaklaştığını analiz ediniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla