Soru

Zorluk: Çok zorTübüler Madde Taşınması ve Klirens Kavramı

45 yaşında, kontrolsüz tip 2 diabetes mellitus tanılı bir hastanın renal glikoz taşınma kapasitesini değerlendirmek amacıyla yapılan bir çalışmada şu veriler elde edilmiştir:

* Plazma inülin konsantrasyonu (PinP_{in}): 1,2 mg/ml1,2\text{ mg/ml}
* İdrar inülin konsantrasyonu (UinU_{in}): 60 mg/ml60\text{ mg/ml}
* Plazma glikoz konsantrasyonu (PgP_g): 5 mg/ml5\text{ mg/ml} (500 mg/dl500\text{ mg/dl})
* İdrar glikoz konsantrasyonu (UgU_g): 150 mg/ml150\text{ mg/ml}
* İdrar akım hızı (VV): 2 ml/dk2\text{ ml/dk}

Bu hastada glikozun tübüler geri emilimi için sodyum-glikoz ko-transporter (SGLT) proteinlerinin doygunluğa ulaştığı bilindiğine göre, bu hastaya özgü verilerle hesaplanan **glikoz taşıma maksimumu (TmGT_{mG}) ve glikozun inüline göre klirens oranı (Cg/CinC_g / C_{in})** aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

  1. 200 mg/dk200\text{ mg/dk} ; 0,600,60Cevap
  2. B
    300 mg/dk300\text{ mg/dk} ; 0,600,60
  3. C
    200 mg/dk200\text{ mg/dk} ; 0,400,40
  4. D
    500 mg/dk500\text{ mg/dk} ; 1,671,67
  5. E
    300 mg/dk300\text{ mg/dk} ; 1,671,67

Cevap

Hesaplanan glikoz taşıma maksimumu 200 mg/dk200\text{ mg/dk} ve klirens oranı 0,600,60'dır.
Verilen laboratuvar değerlerine göre hastanın GFR'si 100 ml/dk100\text{ ml/dk} (120/1,2120/1,2) olarak hesaplanır. Dakikada süzülen glikoz yükü 500 mg500\text{ mg} (100×5100 \times 5), idrarla atılan glikoz ise 300 mg300\text{ mg}'dır (150×2150 \times 2). Geri emilen miktar, süzülen ile atılan arasındaki fark olan 200 mg/dk200\text{ mg/dk}'dır. SGLT taşıyıcılarının doygun olduğu belirtildiği için bu değer glikozun taşıma maksimumuna (TmGT_{mG}) eşittir. Glikozun klirensi 60 ml/dk60\text{ ml/dk} (300/5300/5) olup, inülin klirensine oranı 0,600,60 (60/10060/100) olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Glomerüler filtrasyon hızının (GFR) hesaplanması
Cin=Uin×VPin=60 mg/ml×2 ml/dk1,2 mg/ml=100 ml/dkC_{in} = \frac{U_{in} \times V}{P_{in}} = \frac{60\text{ mg/ml} \times 2\text{ ml/dk}}{1,2\text{ mg/ml}} = 100\text{ ml/dk}
İnülin ne tübüler sekresyona ne de geri emilime uğradığı için klirensi GFR'ye eşittir.
2
Süzülen glikoz yükünün (Filtered Load) hesaplanması
FLg=GFR×Pg=100 ml/dk×5 mg/ml=500 mg/dkFL_g = GFR \times P_g = 100\text{ ml/dk} \times 5\text{ mg/ml} = 500\text{ mg/dk}
Dakikada nefronlara süzülen toplam glikoz miktarını belirlemek gerekir.
3
İdrarla atılan glikoz miktarının (Excretion) hesaplanması
Eg=Ug×V=150 mg/ml×2 ml/dk=300 mg/dkE_g = U_g \times V = 150\text{ mg/ml} \times 2\text{ ml/dk} = 300\text{ mg/dk}
Geri emilmeyen ve idrara çıkan miktarı belirlemek için gereklidir.
4
Geri emilen glikoz miktarının ve TmT_m değerinin bulunması
Rg=FLgEg=500300=200 mg/dkR_g = FL_g - E_g = 500 - 300 = 200\text{ mg/dk}. SGLT'ler doymuş olduğu için TmG=200 mg/dkT_{mG} = 200\text{ mg/dk}.
Süzülen miktardan atılan miktar çıkarıldığında geri emilen miktar bulunur; doygunluk durumunda bu değer taşıma maksimumuna (TmT_m) eşittir.
5
Glikoz klirensinin ve inüline oranının hesaplanması
Cg=300 mg/dk5 mg/ml=60 ml/dkC_g = \frac{300\text{ mg/dk}}{5\text{ mg/ml}} = 60\text{ ml/dk}. Oran: CgCin=60100=0,60\frac{C_g}{C_{in}} = \frac{60}{100} = 0,60.
Glikozun temizlenme hızının filtrasyon hızıyla kıyaslanması geri emilim verimliliğini gösterir.

Anahtar Kavram

Böbreklerde bir maddenin klirens oranı (Cx/CinC_x/C_{in}) 1'den küçükse o madde net geri emilime uğruyor demektir; taşıyıcı proteinlerin (SGLT) doygunluğa ulaştığı noktada geri emilen miktar sabitlenir (TmT_m).
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla