Hipertansiyon tedavisi amacıyla dihidropiridin grubu bir kalsiyum kanal blokörü (KKB) başlanan bir hastada, tedavinin ilerleyen haftalarında belirgin bilateral pretibial ödem gelişiyor. Hastaya bu yan etkiye yönelik furosemid reçete edilmesine rağmen ödem tablosunda gerileme izlenmiyor. Tedavi modifiye edilerek hastanın rejimine bir anjiyotensin dönüştürücü enzim (ACE) inhibitörü ekleniyor ve ödemin hızla çözüldüğü görülüyor.
Bu klinik tabloda kalsiyum kanal blokörünün ödeme yol açan temel mikrovasküler mekanizmasını ve ACE inhibitörünün bu durumu geri çevirmesindeki farmakolojik temeli en iyi açıklayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?
- KKB'ler selektif olarak prekapiller arteriyolleri genişleterek kapiller hidrostatik basıncı artırır; ACE inhibitörleri ise postkapiller venülleri de genişleterek bu basınç gradiyentini dengeler.Cevap
- BKKB'ler sekonder hiperaldosteronizme yol açarak sistemik sodyum ve su tutulumunu artırır; ACE inhibitörleri ise aldosteron sentezini doğrudan bloke ederek biriken hacmi uzaklaştırır.
- CKKB'ler lokal histamin deşarjını tetikleyerek kapiller permeabiliteyi artırır; ACE inhibitörleri ise bradikinin yıkımını hızlandırarak endotel bariyerini stabilize eder.
- DKKB'ler lenfatik damar düz kaslarını gevşeterek interstisyel sıvının drenajını bozar; ACE inhibitörleri ise lenfatik pompalama mekanizmasını farmakolojik olarak restore eder.
- EKKB'ler venöz kapasitans damarlarında göllenmeye neden olarak venöz dönüşü bozar; ACE inhibitörleri selektif venokonstriksiyon yaparak kanın santral dolaşıma katılımını sağlar.
Cevap
Kalsiyum kanal blokörleri prekapiller arteriyolleri genişletip kapiller içi basıncı artırırken, ACE inhibitörleri postkapiller venülleri de gevşeterek bu basıncı düşürür ve ödemi çözer.
Dihidropiridin grubu kalsiyum kanal blokörleri arteriolar yatakta güçlü vazodilatasyon yaparken venüler yatağa neredeyse hiç etki etmezler. Bu durum kapiller hidrostatik basıncın dramatik şekilde artmasına ve plazmanın interstisyel aralığa sızmasına (vazodilatör ödem) neden olur. ACE inhibitörleri ise venöz kapasitans damarlarını da genişleterek bu basınç farkını ortadan kaldırır ve sıvının damar içinde kalmasını sağlar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
KKB'ye bağlı periferik ödem mekanizması ve ACEİ/ARB kombinasyon rasyoneli
Daha Fazla Pratik
Farklı antihipertansif ilaç gruplarının (örn. beta blokörler ve dihidropiridin KKB'ler) rasyonel kombinasyonlarının alt yatan fizyolojik mekanizmalarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s