Examkin

Soru

Zorluk: ZorKalsiyum Kanal Blokörleri

Kalsiyum kanal blokörlerinin (KKB) farklı dokulardaki seçicilikleri, hedefledikleri iyon kanallarının elektrofizyolojik durumlarına (istirahat, açık, inaktif) olan bağlanma afiniteleriyle yakından ilişkilidir.

Dihidropiridin (DHP) grubu KKB'lerin, non-dihidropiridinlere (verapamil, diltiazem) kıyasla vasküler düz kasta daha güçlü vazodilatasyon yaparken kalpteki atriyoventriküler (AV) iletiyi minimum düzeyde etkilemelerinin temel elektrofizyolojik nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Vasküler düz kas hücrelerinin miyokard hücrelerine göre daha depolarize bir istirahat potansiyeline sahip olması ve DHP'lerin 'inaktif' durumdaki kanallara yüksek afinite göstermesiCevap
  2. B
    DHP'lerin miyokardda bolca bulunan L-tipi kanallar yerine, sadece damar düz kasında eksprese edilen T-tipi kalsiyum kanallarını seçici olarak bloke etmesi
  3. C
    DHP'lerin kanalların 'açık' durumuna bağlanmayı tercih ederek kullanım-bağımlı (use-dependent) blokaj yapması ve yalnızca yüksek frekansta uyarılan dokuları etkilemesi
  4. D
    Non-dihidropiridinlerin kalsiyum kanallarını hücre içinden, DHP'lerin ise hücre dışından bloke etmesinin reseptör doku afinitesini tamamen değiştirmesi
  5. E
    DHP'lerin damar endotelinden nitrik oksit (NO) sentezini doğrudan uyaran farklı bir ikincil haberci yolak kullanması ve kalpte bu yolağın bulunmaması

Cevap

Vasküler düz kas hücrelerinin miyokard hücrelerine göre daha depolarize bir istirahat potansiyeline sahip olması ve DHP'lerin 'inaktif' durumdaki kanallara yüksek afinite göstermesi
Dihidropiridin (DHP) grubu ilaçlar, voltaj bağımlı L-tipi kalsiyum kanallarının 'inaktif' durumuna yüksek afinite gösterir. Vasküler düz kas hücrelerinin istirahat membran potansiyeli (yaklaşık −50-50 ile −60-60 mV), miyokard hücrelerine (yaklaşık −90-90 mV) göre belirgin şekilde daha depolarizedir. Bu rölatif depolarizasyon nedeniyle vasküler düz kasta kalsiyum kanallarının önemli bir kısmı inaktif formda bulunur ve DHP'ler bu kanallara güçlü bir şekilde bağlanarak gevşeme sağlar. Öte yandan, kalpte diastol sırasındaki derin repolarizasyon (−90-90 mV), kanalların inaktif durumdan hızla 'istirahat' durumuna geçmesini sağlar. DHP'lerin istirahat durumundaki kanallara afinitesi çok düşük olduğundan normal kalp kasındaki etkileri klinik olarak önemsizdir.

Adım Adım Çözüm

1
Dihidropiridin (DHP) grubu ilaçların kalsiyum kanallarına bağlanma özelliğini belirleme
DHP'lerin (örn. amlodipin) voltaj bağımlı olduğu ve L-tipi kalsiyum kanallarının özellikle 'inaktif' (kapalı ama uyarılmaya hazır olmayan) durumuna yüksek afinite gösterdiği hatırlanır.
İlaçların etki mekanizmasını hücre düzeyinde anlamak için gereklidir.
2
Damar düz kası ve kalp kası (miyokard) hücrelerinin istirahat membran potansiyellerini karşılaştırma
Damar düz kası hücrelerinin istirahat membran potansiyeli yaklaşık −50-50 ile −60-60 mV iken, miyokard hücrelerinin −90-90 mV civarında olduğu tespit edilir.
Membran potansiyeli, kanalların hangi durumda (istirahat, inaktif) kalacağını belirleyen temel faktördür.
3
Potansiyel farkının kanalın inaktivasyon durumuna ve ilacın bağlanmasına etkisini sentezleme
Damarlardaki daha depolarize (daha pozitif) potansiyel nedeniyle kanalların büyük kısmı inaktif durumdadır ve DHP'ler buraya kolayca bağlanıp vazodilatasyon yapar. Kalpte ise diastol sırasındaki derin repolarizasyon (−90-90 mV) kanalların inaktif durumdan istirahat durumuna geçmesine neden olur; DHP'ler istirahat durumundaki kanallara bağlanamadığından kalbe etkileri çok zayıftır.
DHP'lerin vasküler selektivitesinin temel elektrofizyolojik nedeni budur.

Anahtar Kavram

Kalsiyum Kanal Blokörlerinin Durum-Bağımlı (State-Dependent) Bağlanma Özellikleri

İpuçları

1
Kalp kası hücreleri ile damar düz kası hücrelerinin istirahat membran potansiyellerini (−90-90 mV'a karşı −50-50 mV) düşünün.
2
Daha depolarize (daha az negatif) membran potansiyellerinde kalsiyum kanallarının genellikle 'inaktif' (kapalı ama uyarılamaz) durumda bulunduğunu hatırlayın.
3
Verapamil ve diltiazem kanalların 'açık' (aktif) durumunu tercih edip kullanım-bağımlı etki gösterirken, amlodipin gibi dihidropiridinler 'inaktif' duruma yüksek afinite gösterirler.

Daha Fazla Pratik

Verapamil ve diltiazemin neden supraventriküler taşikardi tedavisinde kullanılırken dihidropiridinlerin kullanılmadığı mekanizmasını tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Kalsiyum Kanal Blokörleri

Bu konudan daha fazla soru