Romatoid artrit tanısı ile uzun süredir sistemik glukokortikoid tedavisi alan 52 yaşında kadın hasta, ilaçlarını aniden kestikten üç gün sonra şiddetli halsizlik, bulantı, kusma ve karın ağrısı şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenede kan basıncı 90/60 mmHg, nabız 104/dk saptanıyor. Bu hastada klinik tablonun Primer Adrenal Yetmezlikten (Addison Hastalığı) ziyade Sekonder Adrenal Yetmezliğe bağlı olduğunu düşündüren en önemli laboratuvar bulgusu aşağıdakilerden hangisidir?
- APlazma ACTH düzeyinin belirgin yüksek olması
- BBelirgin hiperkalemi saptanması
- Serum potasyum düzeyinin normal olmasıCevap
- DPlazma renin aktivitesinin (PRA) artmış olması
- EDerin hipoglisemi görülmesi
Cevap
Sekonder adrenal yetmezlikte aldosteron üretimi korunduğu için serum potasyum düzeyi normaldir.
Sekonder adrenal yetmezlikte patoloji hipofiz veya hipotalamustadır (ACTH eksikliği). Adrenal bezin Zona Glomerulosa tabakası ACTH'dan bağımsız olarak Renin-Anjiyotensin-Aldosteron Sistemi (RAAS) ile kontrol edildiği için aldosteron sentezi devam eder. Aldosteron normal olduğu için potasyum atılımı bozulmaz ve serum potasyum düzeyi genellikle normal kalır. Bu, mineralokortikoid eksikliğine bağlı hiperkaleminin görüldüğü Primer Adrenal Yetmezlikten (Addison) en önemli farktır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Sekonder Adrenal Yetmezlikte (örn. steroid kesilmesi), aldosteron sekresyonu Renin-Anjiyotensin sistemi tarafından kontrol edildiği için korunur; bu nedenle hiperkalemi ve tuz kaybı görülmez.
İpuçları
1
Primer ve Sekonder adrenal yetmezlik arasındaki en temel fark, hangi adrenal hormonların eksik olduğudur.
2
Aldosteron hormonu esas olarak ACTH tarafından değil, böbreklerden salgılanan renin tarafından kontrol edilir.
3
Hastada aldosteron üretimi normalse potasyum düzeyi nasıl etkilenir?
Daha Fazla Pratik
Primer Adrenal Yetmezlik tanısında kullanılan Cosyntropin (ACTH) stimülasyon testinin yorumlanması.
Tahmini Süre:1m 30s