Soru

Zorluk: KolayKlinik Enzimoloji

4545 yaşında bir erkek hasta, aniden başlayan ve sırta vuran şiddetli epigastrik ağrı, bulantı ve kusma şikayetleriyle acil servise başvurmuştur. Hastada akut pankreatit şüphesiyle biyokimyasal tetkikler istenmiştir. Bu hastada tanıyı desteklemek amacıyla kullanılan aşağıdaki enzimlerden hangisinin doku özgüllüğü (spesifitesi), amilaza (AMSAMS) göre daha yüksektir?

  1. LipazCevap
  2. B
    Alanin aminotransferaz (ALTALT)
  3. C
    Alkalen fosfataz (ALPALP)
  4. D
    Kreatin kinaz (CKCK)

Cevap

Lipaz enzimi, pankreas dokusuna en yüksek özgüllüğü gösteren belirteçtir.
Lipaz enzimi klinik pratikte akut pankreatit tanısı için en spesifik (özgül) enzimdir. Amilaz da bu tabloda yükselmesine rağmen; parotit (kabakulak), ektopik gebelik veya bazı akciğer hastalıkları gibi pankreas dışı durumlarda da yükselebildiği için özgüllüğü daha düşüktür.

Adım Adım Çözüm

1
Akut pankreatit şüphesi olan bir hastada kullanılan temel tanısal enzimlerin belirlenmesi.
Amilaz ve Lipaz enzimlerinin her ikisi de akut pankreatitte yükselir.
Bu iki enzim pankreasın ekzokrin fonksiyonu ile ilişkilidir.
2
Bu enzimlerin vücuttaki doku dağılımının ve özgüllüklerinin karşılaştırılması.
Amilaz; tükürük bezleri, akciğerler ve overler gibi pankreas dışı dokularda da bulunurken, lipaz neredeyse tamamen pankreasa özgüdür.
Doku özgüllüğü, bir belirtecin sadece ilgili organ hasarında yükselme eğilimidir.
3
En yüksek özgüllüğe sahip olan enzimin seçilmesi.
Lipaz, amilazdan daha özgül bir belirteçtir.
Pankreas dışı kaynakların lipaz üzerindeki etkisi yok denecek kadar azdır.

Anahtar Kavram

Klinik enzimolojide doku özgüllüğü, enzimlerin farklı dokulardaki dağılımına bağlıdır; lipaz pankreas için amilazdan daha spesifiktir.

İpuçları

1
Akut pankreatitte hem amilaz hem de lipaz yükselir, ancak hangisinin sadece pankreasa ait olduğunu düşünün.
2
Amilazın tükürük bezlerinde de yoğun olarak bulunduğunu (S-tipi izoamilaz) hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Akut pankreatit tanısında lipazın amilaza göre serumda daha uzun süre yüksek kaldığını da unutmayın.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla