Soru

Zorluk: ZorViral Döküntülü Hastalıklar

5 yaşında bir erkek çocuk, yanaklarında belirgin kızarıklık ve vücudunda döküntü şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Öyküsünden, yaklaşık bir hafta önce hafif ateş, baş ağrısı ve halsizlik gibi semptomlar geçirdiği öğreniliyor. Fizik muayenesinde her iki yanakta "tokat atılmış" görünümünde birleşme eğiliminde eritem, ekstremitelerin ekstansör yüzlerinde ve gövdede ise ortası soluk, dantelamsı (retiküler) makülopapüler döküntüler saptanıyor. Ailesi, döküntülerin sıcak banyo sonrası daha da belirginleştiğini ifade ediyor.

Bu hastanın klinik tablosu ve olası etkeni ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Etken, kemik iliğindeki eritroid progenitör hücreleri enfekte ederek özellikle kronik hemolitik anemisi olan hastalarda geçici aplastik krize yol açabilir.Cevap
  2. B
    Döküntülerin ortaya çıktığı bu evrede hastanın solunum yoluyla çevreye bulaştırıcılığı en yüksek seviyededir.
  3. C
    Hastalığın karakteristik döküntüsü, genellikle üç gün süren yüksek ateşin aniden normale dönmesiyle eş zamanlı olarak başlar.
  4. D
    Etkene yönelik en spesifik tanısal bulgu, alt molar dişler hizasında yanak mukozasında izlenen beyaz renkli Koplik lekeleridir.
  5. E
    Gebeliğin ilk trimesterinde geçirilmesi durumunda fetüste katarakt, sensörinöral işitme kaybı ve kardiyak anomali üçlüsüne neden olur.

Cevap

Doğru seçenek, etkenin kemik iliğindeki eritroid progenitör hücreleri enfekte ederek kronik hemolitik anemisi olan hastalarda geçici aplastik krize yol açabileceğini belirten ifadedir.
Hastadaki 'tokat atılmış yanak' eritemi ve sıcaklık artışıyla belirginleşen dantelamsı (retiküler) makülopapüler döküntüler Eritema İnfeksiyozum (5. Hastalık) için tipiktir. Bu hastalığın etkeni olan Parvovirus B19, hücre yüzeyindeki P antijenine (globosid) bağlanarak özellikle kemik iliğindeki eritroid progenitör hücreleri enfekte eder. Sağlıklı bireylerde bu durum geçici ve asemptomatik bir retikülositopeni ile atlatılırken, eritrosit ömrünün kısa olduğu kronik hemolitik anemisi (ör. orak hücreli anemi, herediter sferositoz) olan hastalarda kemik iliğindeki bu duraksama derin anemi ile karakterize 'geçici aplastik kriz' tablosuna yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et
Yanaklarda 'tokat atılmış' görünüm, ekstremitelerde dantelamsı (retiküler) döküntü ve sıcakla belirginleşme saptandı.
Bu bulgular Eritema İnfeksiyozum (5. Hastalık) için klasik tanısal özelliklerdir.
2
Etkeni belirle
5. Hastalığın etkeninin Parvovirus B19 olduğu tanımlandı.
Viral döküntülü hastalıkların etken-klinik eşleşmesi yapıldı.
3
Parvovirus B19'un patogenezini ve komplikasyonlarını değerlendir
Etkenin hücresel reseptörünün P antijeni olduğu ve eritroid progenitörleri yok ettiği hatırlandı.
Orak hücreli anemi ve herediter sferositoz gibi hastalıklarda bu durumun geçici aplastik kriz ile sonuçlandığı bilgisi sorunun çözümüne ulaştırır.
4
Çeldirici seçenekleri diğer döküntülü hastalıklarla eşleştirerek ele
Bulaştırıcılığın döküntü döneminde bitmesi, ateş sonrası döküntünün 6. hastalık (HHV-6), Koplik lekesinin kızamık ve konjenital triadın kızamıkçık olduğu belirlenerek seçenekler elendi.
Viral döküntülerin ayırıcı tanısında etkenlerin spesifik özelliklerinin tam olarak ayrıştırılması gerekir.

Anahtar Kavram

Parvovirus B19 (Eritema İnfeksiyozum / 5. Hastalık) kliniği, patogenezi ve komplikasyonları
Bu soruyu puanla