28 yaşında kadın hasta, 10 haftadır devam eden halsizlik ve her iki el parmaklarında sabahları 1 saatten uzun süren tutukluk şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede her iki el 2. ve 3. metakarpofalangeal (MKF) ve proksimal interfalangeal (PİF) eklemlerde ağrılı şişlik (sinovit) saptanıyor. Sistemik sorgulamada ağız kuruluğu veya döküntü tariflemiyor. Laboratuvar tetkiklerinde Eritrosit Sedimantasyon Hızı (ESH) 48 mm/saat ve C-reaktif protein (CRP) yüksek bulunurken, Romatoid Faktör (RF) negatif saptanıyor. El radyografisinde eklem aralığında daralma veya erozyon izlenmiyor. Bu hastada tanıyı kesinleştirmek ve radyografik progresyon (erozif hastalık) riskini öngörmek açısından en yararlı laboratuvar parametresi aşağıdakilerden hangisidir?
- Anti-Siklik Sitrüline Peptid (Anti-CCP) antikorlarıCevap
- BAnti-Nükleer Antikor (ANA) titre yüksekliği
- CHuman Leukocyte Antigen (HLA)-B27 pozitifliği
- DSerum kompleman (C3, C4) düşüklüğü
- EAnti-nötrofil sitoplazmik antikor (ANCA) pozitifliği
Cevap
En yararlı laboratuvar parametresi Anti-Siklik Sitrüline Peptid (Anti-CCP) antikorlarıdır.
Hastanın kliniği (simetrik poliartrit, sabah tutukluğu) Romatoid Artrit ile uyumludur ancak Romatoid Faktör (RF) negatiftir. Bu durumda tanıyı doğrulamak için en özgül test Anti-CCP antikorlarıdır. Anti-CCP, RF ile benzer duyarlılığa (%70-80) sahip olmakla birlikte, özgüllüğü çok daha yüksektir (%95-98). Ayrıca, Anti-CCP pozitifliği, daha agresif bir hastalık seyri ve radyografik eklem hasarı (erozyon) gelişimi ile güçlü bir şekilde ilişkilidir. Bu nedenle hem tanı hem de prognoz tayini için en değerli testtir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Erken dönem Romatoid Artrit tanısında ve radyografik progresyonun öngörülmesinde Anti-CCP antikorlarının yüksek özgüllüğü ve prognostik değeri.
Alternatif Yöntem
Eğer laboratuvar imkanı yoksa, ACR/EULAR 2010 kriterlerine göre klinik puanlama (eklem sayısı, semptom süresi, akut faz reaktanları) yapılarak tanı konulabilir, ancak Anti-CCP kesin tanı için altın standarttır.
Tahmini Süre:1m 30s