70 yaşında bir hasta, karlı havada yürürken dengesini kaybederek sırt üstü düşmüş ve başının oksipital (arka) bölgesini kaldırım kenarına çarpmıştır. Hastanın çekilen kraniyal bilgisayarlı tomografisinde () darbe bölgesinde (oksipital loblarda) herhangi bir lezyon saptanmazken; her iki frontal lobun orbital yüzeylerinde ve temporal pollerde yaygın hemorajik kontüzyonlar saptanmıştır. Bu olgudaki hasar dağılımı ve mekanizması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- AKontüzyon odakları karakteristik olarak girusların tepelerini (crest) koruyup, sulkusların derinliklerinde kama şeklinde yerleşim gösterir.
- Hareket halindeki başın sabit bir nesneye çarpması sonucu, beyin parankiminin darbe yönünün tersine yer değiştirmesiyle oluşan 'kontrepis' (contrecoup) hasarıdır.Cevap
- CEğer travma frontal bölgeye (alın kısmına) gelseydi, oksipital loblarda benzer şiddette bir karşı darbe hasarı oluşması beklenirdi.
- DOlgudaki parankimal kanamaların temel nedeni, darbe anında 'köprü venlerin' (bridging veins) gerilerek yırtılmasıdır.
- EBu tablo, sabit duran bir başın hareketli ve ağır bir nesneyle darbe alması sonucu oluşan 'epis' (coup) hasarına karakteristik bir örnektir.
Cevap
Hareket halindeki başın sabit bir nesneye çarpması sonucu oluşan 'kontrepis' (contrecoup) hasarı
Düşme gibi başın hareketli olduğu travmalarda, beyin parankimi kafa tası içinde darbe yönünün tersine doğru ivmelenmeye devam eder. Bu durum, darbe alan oksipital bölgeden ziyade karşı kutuptaki (kontrepis) frontal ve temporal lob pollerinde daha şiddetli hasar oluşmasına neden olur. Frontal ve temporal bölgelerin, kafa tası tabanındaki pürüzlü kemik çıkıntılara (orbital taban ve sfenoid kanat) çarpması bu tabloyu derinleştirir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kontüzyonlarda Epis ve Kontrepis Hasar Dağılımı