Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorTübüler Madde Taşınması ve Klirens Kavramı

Bir araştırma laboratuvarında, böbreklerden hem filtre edilen hem de aktif olarak sekrete edilen bir XX maddesinin eliminasyon kinetiği incelenmektedir. Yapılan ölçümlerde deneğin glomerüler filtrasyon hızı (inülin klerensi) 120 mL/dk120\text{ mL/dk} ve renal plazma akımı (RPFRPF) 600 mL/dk600\text{ mL/dk} olarak saptanmıştır. XX maddesinin tübüler sekresyonu için transport maksimumu (TmT_m) 60 mg/dk60\text{ mg/dk}'dır ve bu madde plazma proteinlerine bağlanmamaktadır.

XX maddesinin plazma konsantrasyonu sırasıyla 0,5 mg/mL0,5\text{ mg/mL} ve 2,0 mg/mL2,0\text{ mg/mL} iken hesaplanan renal klerens değerleri (C1C_1 ve C2C_2) aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

  1. 240 ve 150240\text{ ve } 150Cevap
  2. B
    180 ve 120180\text{ ve } 120
  3. C
    600 ve 120600\text{ ve } 120
  4. D
    240 ve 120240\text{ ve } 120
  5. E
    120 ve 120120\text{ ve } 120

Cevap

Plazma konsantrasyonu 0,5 mg/mL0,5\text{ mg/mL} iken klerens 240 mL/dk240\text{ mL/dk}, 2,0 mg/mL2,0\text{ mg/mL} iken ise 150 mL/dk150\text{ mL/dk}'dır.
Sekrete edilen maddelerin klerensi, filtrasyon yükü ve sekresyon miktarının toplamının plazma konsantrasyonuna bölünmesiyle bulunur. Transport maksimumu (TmT_m) aşıldığında sekresyon hızı sabit kalırken, filtrasyon yükü plazma konsantrasyonu ile doğrusal artar. Bu durum, plazma konsantrasyonu yükseldikçe toplam klerensin azalarak GFRGFR değerine asimptotik olarak yaklaşmasına neden olur. Hesaplamalar sonucunda 0,5 mg/mL0,5\text{ mg/mL} için 240 mL/dk240\text{ mL/dk} ve 2,0 mg/mL2,0\text{ mg/mL} için 150 mL/dk150\text{ mL/dk} değerleri elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
GFR ve filtrasyon yükünün belirlenmesi
GFR=120 mL/dkGFR = 120\text{ mL/dk}. P1=0,5 mg/mLP_1 = 0,5\text{ mg/mL} için filtrasyon yükü: 120×0,5=60 mg/dk120 \times 0,5 = 60\text{ mg/dk}. P2=2,0 mg/mLP_2 = 2,0\text{ mg/mL} için filtrasyon yükü: 120×2,0=240 mg/dk120 \times 2,0 = 240\text{ mg/dk}.
Böbreklerden atılan toplam miktar filtrasyon ve sekresyonun toplamıdır.
2
Sekresyonun doygunluk kontrolü ve ekskresyon hızı hesabı
Her iki konsantrasyonda da peritübüler kapillerlerdeki madde miktarı TmT_m kapasitesinden fazladır. Bu nedenle sekresyon hızı her iki durumda da 60 mg/dk60\text{ mg/dk}'dır (TmT_m). Ekskresyon hızı (E=Filtrasyon+SekresyonE = Filtrasyon + Sekresyon): E1=60+60=120 mg/dkE_1 = 60 + 60 = 120\text{ mg/dk}; E2=240+60=300 mg/dkE_2 = 240 + 60 = 300\text{ mg/dk}.
Taşıyıcı proteinler doygunluğa ulaştığında (plazma konsantrasyonu eşik değerin üzerine çıktığında), sekresyon hızı sabitlenir (TmT_m).
3
Klerens hesaplaması
C1=E1/P1=120/0,5=240 mL/dkC_1 = E_1 / P_1 = 120 / 0,5 = 240\text{ mL/dk}. C2=E2/P2=300/2,0=150 mL/dkC_2 = E_2 / P_2 = 300 / 2,0 = 150\text{ mL/dk}.
Klerens, birim zamanda o maddeden temizlenen plazma hacmidir (C=U⋅V/PC = U \cdot V / P).

Anahtar Kavram

Sekrete edilen bir maddenin plazma konsantrasyonu arttıkça, transport maksimumu (TmT_m) doygunluğa ulaştığı için klerensi azalır ve GFRGFR değerine yaklaşır.

Daha Fazla Pratik

PAH ve inülin klerens oranlarını farklı plazma konsantrasyonlarında grafik üzerinde karşılaştırarak 'splay' etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Tübüler Madde Taşınması ve Klirens Kavramı

Bu konudan daha fazla soru