Soru

Zorluk: Çok zorTübüler Madde Taşınması ve Klirens Kavramı

Renal fizyoloji araştırmasında, yeni bir farmakolojik ajan olan Madde ZZ'nin böbreklerden atılım mekanizması incelenmektedir. Sağlıklı bir gönüllüde yapılan ölçümlerde şu veriler elde edilmiştir:

ParametreDeğer
İnülin Klirensi (GFRGFR)100 ml/dk100\text{ ml/dk}
Madde ZZ Plazma Konsantrasyonu (PzP_z)50 mg/dl50\text{ mg/dl}
Madde ZZ Plazma Protein Bağlanma Oranı%40\%40
Madde ZZ Tübüler Sekresyon Kapasitesi (TmT_m)80 mg/dk80\text{ mg/dk}

Madde ZZ'nin tübüler reabsorpsiyona uğramadığı ve sadece serbest formunun filtre edildiği bilindiğine göre, bu bireyde Madde ZZ'nin hesaplanan renal klirensi yaklaşık kaç ml/dk\text{ml/dk}'dır?

  1. 220220Cevap
  2. B
    260260
  3. C
    160160
  4. D
    132132
  5. E
    6060

Cevap

Madde ZZ'nin hesaplanan renal klirensi 220 ml/dk220\text{ ml/dk}'dır.
Madde ZZ'nin renal klirensi hesaplanırken öncelikle filtrasyon yükü belirlenmelidir. Plazma proteinlerine %40\%40 oranında bağlandığı için sadece %60\%60'lık serbest kısım filtre edilir. 0,5 mg/ml0,5\text{ mg/ml} olan plazma konsantrasyonunun serbest kısmı 0,3 mg/ml0,3\text{ mg/ml}'dir. 100 ml/dk100\text{ ml/dk}'lık GFRGFR ile filtre edilen yük 30 mg/dk30\text{ mg/dk} olur. Madde reabsorbe edilmediği ve sekresyon kapasitesi (Tm=80 mg/dkT_m = 80\text{ mg/dk}) tamamen kullanıldığı için (çünkü peritübüler sıvıda yeterli madde mevcuttur), toplam idrarla atılan miktar 110 mg/dk110\text{ mg/dk} olur. Klirens formülü (C=E/PC = E/P) uygulandığında 110/0,5=220 ml/dk110 / 0,5 = 220\text{ ml/dk} sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Plazma konsantrasyonunun birimini mg/ml\text{mg/ml}'ye çevir.
50 mg/dl=0,5 mg/ml50\text{ mg/dl} = 0,5\text{ mg/ml}
Klirens ve atılım hesaplamalarında birimler arası uyumu sağlamak (ml ve mg üzerinden) gereklidir.
2
Filtre edilebilir (serbest) plazma konsantrasyonunu hesapla.
0,5×(10,40)=0,3 mg/ml0,5 \times (1 - 0,40) = 0,3\text{ mg/ml}
Sadece plazma proteinlerine bağlı olmayan serbest fraksiyon glomerüllerden filtre edilebilir.
3
Filtre edilen yükü (FLFL) hesapla.
FL=GFR×Pserbest=100 ml/dk×0,3 mg/ml=30 mg/dkFL = GFR \times P_{serbest} = 100\text{ ml/dk} \times 0,3\text{ mg/ml} = 30\text{ mg/dk}
Birim zamanda glomerüllerden Bowman mesafesine geçen madde miktarını bulmak için gereklidir.
4
Toplam renal atılım hızını (EE) hesapla.
E=FL+Tm=30 mg/dk+80 mg/dk=110 mg/dkE = FL + T_m = 30\text{ mg/dk} + 80\text{ mg/dk} = 110\text{ mg/dk}
Madde reabsorbe edilmediği için toplam atılım, filtre edilen miktar ile sekresyon kapasitesinin (TmT_m) toplamına eşittir.
5
Renal klirensi (CC) hesapla.
C=E/Ptotal=110 mg/dk/0,5 mg/ml=220 ml/dkC = E / P_{total} = 110\text{ mg/dk} / 0,5\text{ mg/ml} = 220\text{ ml/dk}
Klirens, idrarla atılan madde miktarının plazma konsantrasyonuna bölünmesiyle (birim zamanda temizlenen plazma hacmi) bulunur.

Anahtar Kavram

Protein bağlanması filtrasyonu azaltırken, klirens hesabı her zaman toplam plazma konsantrasyonuna göre yapılır; ayrıca doygunluğa ulaşan sekresyon mekanizmalarında klirens plazma konsantrasyonu arttıkça GFRGFR'ye doğru yaklaşır.

Daha Fazla Pratik

Plazma konsantrasyonu TmT_m değerinin çok üzerine çıktığında klirensin hangi değere yaklaşacağını tartışınız.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla