Pulmoner tüberküloz tanısı ile tedavi görmekte olan 45 yaşında erkek hasta; son haftalarda giderek artan halsizlik, iştahsızlık, bulantı ve yaygın vücut ağrısı şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenede kan basıncı 90/60 mmHg olarak ölçülüyor ve ağız mukozası ile diş etlerinde hiperpigmentasyon dikkati çekiyor. Laboratuvar tetkiklerinde sodyum 128 mEq/L, potasyum 5.6 mEq/L ve açlık kan şekeri 65 mg/dL saptanıyor.
Bu hastada tanıyı doğrulamak için uygulanması gereken en uygun test aşağıdakilerden hangisidir?
- ACTH (Cosyntropin) stimülasyon testiCevap
- B24 saatlik idrarda serbest kortizol ölçümü
- C1 mg deksametazon süpresyon testi
- Dİnsülin tolerans testi
- EPlazma renin aktivitesi ve aldosteron oranı
Cevap
Tanıyı doğrulamak için en uygun test ACTH (Cosyntropin) stimülasyon testidir.
Hastada tüberküloz öyküsü, hipotansiyon, hiperpigmentasyon (ACTH yüksekliğini gösterir) ve tipik elektrolit bozuklukları (hiponatremi, hiperkalemi) Primer Adrenal Yetmezlik (Addison Hastalığı) ile uyumludur. Adrenal yetmezlik tanısını doğrulamak için kullanılan standart test ACTH (Cosyntropin) stimülasyon testidir. Bu testte dışarıdan verilen ACTH'a rağmen kortizol yanıtının yetersiz kalması (<18 mcg/dL) tanıyı kesinleştirir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Primer Adrenal Yetmezlik (Addison Hastalığı) Tanı Algoritması
İpuçları
1
Hastanın klinik tablosu (cilt renginde koyulaşma, tansiyon düşüklüğü) ve elektrolitleri (düşük sodyum, yüksek potasyum) böbrek üstü bezinin 'yetersiz' çalıştığını düşündürmektedir.
2
Bir hormonun eksikliğinden şüphelenildiğinde, o hormonu üreten bezi 'uyararak' (stimüle ederek) yanıt verip vermediğine bakmak gerekir.
3
Cushing sendromu testleri (baskılama/süpresyon) ile Addison hastalığı testleri (uyarı/stimülasyon) birbirine karıştırılmamalıdır.
Daha Fazla Pratik
Adrenal kriz tedavisinde ilk yapılması gereken müdahaleyi (sıvı + steroid) sorgulayan bir vaka çalışılabilir.
Tahmini Süre:1m 0s