Soru

Zorluk: Çok zorCinsiyet Gelişim Bozuklukları

Dış genital yapıda belirsizlik (Prader evre 44) nedeniyle değerlendirilen 46,XX46,XX karyotipine sahip bir yenidoğan bebeğin fizik muayenesinde; midfasiyal hipoplazi, brakisefali ve her iki dirsekte radyo-humeral sinostoz saptanmıştır. Annenin gebeliğinin üçüncü trimesterinde akne artışı ve sesinde kalınlaşma olduğu öğrenilmiştir. Laboratuvar tetkiklerinde serum 1717-hidroksiprogesteron (17OHP17-OHP) düzeyi belirgin yüksek bulunurken; testosteron ve androstenedion düzeylerinin beklenenden düşük olduğu saptanmıştır. Bu tabloya neden olan en olası patoloji aşağıdakilerden hangisidir?

  1. P450 oksidoredüktaz eksikliğiCevap
  2. B
    1111-beta hidroksilaz eksikliği
  3. C
    CYP19A1CYP19A1 (Aromataz) eksikliği
  4. D
    FGFR2FGFR2 mutasyonuna bağlı Antley-Bixler sendromu
  5. E
    2121-hidroksilaz eksikliği (CYP21A2CYP21A2)

Cevap

P450 oksidoredüktaz eksikliği
P450 oksidoredüktaz (POR), adrenal ve gonadal steroidogenezde yer alan tüm mikrozomal P450 enzimlerine (CYP21A2CYP21A2, CYP17A1CYP17A1, CYP19A1CYP19A1) elektron sağlayan bir kofaktördür. Eksikliğinde bu enzimlerin fonksiyonu bozulur. 46,XX46,XX bireylerde virilizasyonun nedeni, fetal adrenalde 'arka kapı' (backdoor) yoluyla dihidrotestosteron sentezinin artmasıdır. Eşlik eden sinostozlar ve midfasiyal hipoplazi Antley-Bixler fenotipini oluşturur. Gebelikte annede virilizasyon, fetal aromataz (CYP19A1CYP19A1) aktivitesinin POR eksikliği nedeniyle azalmasına bağlıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Maternal öykü ve bebek fenotipini analiz et
Gebelikte annede virilizasyon ve bebekte Antley-Bixler benzeri iskelet anomalileri (sinostozlar) saptandı.
Maternal virilizasyon aromataz eksikliği veya POR eksikliğini akla getirir; iskelet bulguları POR eksikliği için spesifiktir.
2
Hormonal profili yorumla
17OHP17-OHP yüksekliği ile birlikte düşük testosteron ve androstenedion düzeyleri.
POR eksikliğinde hem 2121-hidroksilaz hem de 1717-alfa hidroksilaz/17,2017,20-liyaz etkilenir. Androjen sentezindeki bu blok, yüksek 17OHP17-OHP değerine rağmen düşük androjen düzeylerini açıklar.
3
Ayırıcı tanıyı doğrula
POR eksikliği tanısı konur.
Klinik (iskelet + DSD + maternal virilizasyon) ve laboratuvar (yüksek 17OHP17-OHP, düşük androjen) verileri POR eksikliğini doğrular.

Anahtar Kavram

P450 Oksidoredüktaz (POR) Eksikliği ve Antley-Bixler Fenotipi
Bu soruyu puanla