Soru

Zorluk: OrtaFeokromositoma

5252 yaşında erkek hasta, ataklar halinde gelen zonklayıcı baş ağrısı, aşırı terleme ve çarpıntı şikayetleriyle cerrahi polikliniğine başvuruyor. Yapılan fizik muayenede kan basıncı 175/105 mmHg175/105\text{ mmHg}, nabız 118/dakika118/\text{dakika} olarak saptanıyor. Bilgisayarlı tomografide sağ adrenal glandda 5 cm5\text{ cm} boyutunda kitle izlenen hastanın biyokimyasal taramasında plazma ve idrar metanefrin düzeyleri anlamlı derecede yüksek bulunuyor. Feokromositoma tanısı ile cerrahi planlanan bu hastanın preoperatif hazırlık sürecinde taşikardinin kontrolü için izlenmesi gereken en uygun strateji aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İlk olarak α\alpha-adrenerjik blokaj başlanmalı, yeterli hidrasyon ve vazodilatasyon sağlandıktan sonra gerekirse β\beta-blokör tedaviye eklenmelidir.Cevap
  2. B
    Belirgin taşikardi nedeniyle miyokardiyal oksijen tüketimini azaltmak için acilen β\beta-adrenerjik blokör tedavisi başlanmalıdır.
  3. C
    Hemodinamik stabiliteyi sağlamak amacıyla cerrahiye kadar sadece yoğun intravenöz sıvı resüsitasyonu ve tuz kısıtlaması uygulanmalıdır.
  4. D
    Operasyon sırasında oluşabilecek aritmileri önlemek için α\alpha ve β\beta blokörler eş zamanlı olarak yükleme dozunda başlanmalıdır.
  5. E
    Preoperatif dönemde taşikardi ve hipertansiyon kontrolü için tek başına yüksek doz kalsiyum kanal blokörü kullanımı tercih edilmelidir.

Cevap

En uygun yaklaşım, öncelikle alfa-adrenerjik blokajın başlanması, ardından yeterli damar içi hacim genişlemesi (hidrasyon) sağlandıktan sonra taşikardi devam ediyorsa tedaviye beta-blokör eklenmesidir.
Feokromositoma hastalarında preoperatif dönemde kan basıncı kontrolünü sağlamak ve operasyon sırasında oluşabilecek katekolamin fırtınalarının etkisini azaltmak için öncelikle alfa-adrenerjik blokaj (genellikle fenoksibenzamin ile) uygulanır. Alfa blokajın ardından damar yatağı genişlediği için hastanın hipovolemiye bağlı hipotansiyon yaşamaması için sıvı replasmanı yapılır. Eğer alfa blokaj sağlandıktan sonra hastada hala taşikardi mevcutsa, bu aşamada tedaviye beta-blokörler eklenebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Preoperatif hazırlıkta öncelik belirleme
Alfa-adrenerjik blokaj (örn. fenoksibenzamin) başlatılır.
Katekolamin deşarjına bağlı vazokonstriksiyonu kırmak ve operasyon sırasındaki hipertansif atakları önlemek için alfa blokaj zorunludur.
2
Vasküler hacmin değerlendirilmesi
Agresif sıvı replasmanı ve tuz alımı artırılır.
Kronik vazokonstriksiyon nedeniyle bu hastalar hipovolemiktir; alfa blokajla damar yatağı genişleyince ortostatik hipotansiyonu önlemek için sıvı desteği gerekir.
3
Taşikardi kontrolü
Alfa blokajdan en az 2−32-3 gün sonra beta-blokör eklenir.
Beta blokörler sadece alfa blokaj tam sağlandıktan sonra, taşikardi veya aritmiyi kontrol etmek için kullanılır.

Anahtar Kavram

Feokromositomada preoperatif ilaç sırası: Önce Alfa, sonra Beta.

Daha Fazla Pratik

Feokromositoma tanısında en spesifik ve duyarlı testlerin neler olduğunu gözden geçirmek, vaka sorularında tanı aşamasını hızlandıracaktır.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla