Romatoid artrit tanısıyla uzun süredir kortikosteroid (prednizolon 10 mg/gün) tedavisi gören 52 yaşındaki kadın hasta, intestinal perforasyon nedeniyle acil operasyona alınıyor. Postoperatif dönemde hipotansiyonu (BP: 80/50 mmHg) gelişen hastaya yeterli sıvı resüsitasyonu yapılıyor ve santral venöz basınç (CVP) 12 mmHg olarak ölçülüyor. Yüksek doz noradrenalin infüzyonuna rağmen arteryel kan basıncı yükselmeyen hastanın laboratuvar tetkiklerinde sodyum 128 mEq/L, potasyum 5.8 mEq/L saptanıyor.
Bu klinik tabloda hipotansiyonun en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- AHipovolemik şok
- BKardiyojenik şok
- CSeptik şok
- Akut adrenal yetmezlikCevap
- ENörojenik şok
Cevap
Akut adrenal yetmezlik
Bu hasta, kronik steroid kullanımı nedeniyle HPA aksı baskılanmış bir hastadır. Cerrahi gibi büyük stres durumlarında artması gereken endojen kortizol yanıtı oluşamaz (Addison krizi). Kortizol eksikliğinde vasküler düz kasların katekolaminlere duyarlılığı kaybolur; bu nedenle hasta dışarıdan verilen noradrenaline yanıt vermez (refrakter hipotansiyon). Ayrıca aldosteron eksikliğine bağlı hiponatremi ve hiperpotasemi tablosu tanıyı destekler.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Katekolaminlere dirençli şok tablosunda, özellikle kronik steroid öyküsü olan hastalarda akut adrenal yetmezlik düşünülmelidir.
İpuçları
1
Hastanın ameliyat öncesi kullandığı ilaçlara ve bunların endokrin sistem üzerindeki uzun vadeli etkilerine dikkat edin.
2
Şok tablosu standart tedavilere (sıvı ve noradrenalin) yanıt vermiyor; damar tonusunun sağlanması için katekolaminlerin yanında hangi hormon gereklidir?
3
Sodyum düşüklüğü ve potasyum yüksekliği, böbrek üstü bezinden salgılanan hormonların (kortizol ve aldosteron) eksikliğini işaret eder.
Daha Fazla Pratik
Adrenal kriz şüphesinde uygulanması gereken acil medikal tedavi (hidrokortizon) dozlarını gözden geçirin.
Alternatif Yöntem
Vazopresör bağımlılığı ve elektrolit anormalliği olan post-op hastalarda, şokun etiyolojisi belirsizse 'rastgele kortizol düzeyi' ölçümü tanıya götürür.
Tahmini Süre:1m 30s