Soru

Zorluk: OrtaRomatoid Artrit

4848 yaşında kadın hasta, 22 yıldır Romatoid Artrit (RARA) tanısıyla haftalık 15 mg15\text{ mg} metotreksat ve düşük doz prednizolon kullanmaktadır. Son 1010 gündür giderek artan kuru öksürük, nefes darlığı ve hafif ateş şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede her iki akciğer bazalinde ince raller (velcro raller) duyuluyor. Yapılan solunum fonksiyon testinde (SFTSFT); FEV1FEV_1 ve FVCFVC değerleri beklenen değerlerin altında bulunurken, FEV1/FVCFEV_1/FVC oranı %88\%88 ve toplam akciğer kapasitesi (TLCTLC) beklenen değerin %70\%70'i olarak saptanıyor. Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre, hastadaki mevcut tablonun en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Metotreksat ilişkili pnömonitiCevap
  2. B
    Astım atağı
  3. C
    KOAH alevlenmesi
  4. D
    Bronşektazi
  5. E
    Amfizem

Cevap

Metotreksat ilişkili pnömoniti
Doğru yanıt olan Metotreksat pnömonitisi, ilacın kullanımına bağlı gelişen subakut bir aşırı duyarlılık reaksiyonudur. Hastada görülen kuru öksürük, ateş ve bazal velcro raller interstisyel bir süreci işaret ederken; SFT'de saptanan artmış FEV1/FVC oranı ve azalmış TLC, bu sürecin restriktif nitelikte olduğunu kesinleştirir. Metotreksat kullanan bir hastada bu kombinasyon aksi ispat edilene kadar ilaç toksisitesi olarak kabul edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik öykünün değerlendirilmesi
Romatoid Artrit tanılı ve Metotreksat kullanan hastada subakut başlangıçlı ateş ve dispne saptandı.
İlaç yan etkileri ve hastalığa bağlı akciğer tutulumları arasında ayrım yapmak için semptomların başlama hızı önemlidir.
2
Solunum fonksiyon testlerinin (SFT) analizi
FEV1/FVC oranının %88 olması ve TLC'nin %70'e düşmesi restriktif bir patern olduğunu gösterdi.
FEV1/FVC oranının %80'in üzerinde olması, akciğer kapasitesindeki azalmanın obstrüksiyon değil, restriksiyon (akciğer dokusunun sertleşmesi veya genişleyememesi) kaynaklı olduğunu kanıtlar.
3
Tanısal sentez
Metotreksat kullanımı + Subakut semptomlar + Restriktif patern = Metotreksat pnömonitisi.
Metotreksatın nadir fakat ciddi bir yan etkisi olan bu tablo, tipik olarak tedavinin ilk yıllarında görülür ve restriktif bulgular verir.

Anahtar Kavram

Metotreksat toksisitesine bağlı gelişen restriktif akciğer hastalığı (pnömoniti)

Daha Fazla Pratik

Romatoid Artrit'te görülen interstisyel akciğer hastalığı (RA-ILD) ile ilaç pnömonitisi arasındaki zamansal ve klinik farkları inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 20s
Bu soruyu puanla