48 yaşında erkek hasta, 14 ay önce başarılı bir kadavradan böbrek nakli yapılmış olmasına … — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

48 yaşında erkek hasta, 14 ay önce başarılı bir kadavradan böbrek nakli yapılmış olmasına rağmen devam eden kemik ağrıları ve genel halsizlik şikayetleriyle cerrahi polikliniğine başvuruyor. Hastanın tıbbi öyküsünde, nakil öncesi $8$ yıl boyunca son dönem böbrek yetmezliği nedeniyle hemodiyalize girdiği belirtiliyor.

Laboratuvar tetkik sonuçları aşağıdadır:

Tetkik	Sonuç	Referans Aralık
Serum Kalsiyum	$11.6 mg/dL$	$8.5 - 10.5 mg/dL$
Serum Fosfor	$2.2 mg/dL$	$2.5 - 4.5 mg/dL$
Serum Kreatinin	$1.0 mg/dL$	$0.7 - 1.3 mg/dL$
İntakt PTH	$580 pg/mL$	$15 - 65 pg/mL$

Bu klinik tablo ve laboratuvar bulguları ışığında, hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Tersiyer hiperparatiroidiCevap
B
Sekonder hiperparatiroidi
C
Primer hiperparatiroidi
D
Ailevi hipokalsiürik hiperkalsemi (FHH)
E
Maligniteye bağlı hiperkalsemi

Cevap

Tersiyer hiperparatiroidi

Tersiyer hiperparatiroidi, özellikle uzun süreli son dönem böbrek yetmezliği olan hastalarda, paratiroid bezlerinin kronik sekonder hiperparatiroidi uyarısı sonucu otonom hale gelmesidir. Bu durumun en tipik göstergesi, başarılı bir böbrek transplantasyonundan sonra (kreatinin normal seviyedeyken) hiperkalseminin ve yüksek PTH düzeyinin devam etmesidir. Vaka örneğinde hastanın böbrek fonksiyonları normaldir ancak hiperkalsemi mevcuttur, bu da tanı için belirleyicidir.

Adım Adım Çözüm

Böbrek fonksiyonlarını değerlendir

Serum kreatinin düzeyi

1.0 mg/dL

(normal), yani böbrek nakli başarılıdır.

Sekonder hiperparatiroidi böbrek yetmezliği devam ederken görülür, nakil sonrası böbrek çalışıyorsa sekonder tanıdan uzaklaşılır.

Kalsiyum ve PTH düzeylerini yorumla

Yüksek kalsiyum (

11.6 mg/dL

) ve çok yüksek PTH (

580 pg/mL

) mevcuttur.

Başarılı nakil sonrası kalsiyumun yüksek seyretmesi, paratiroid bezlerinin artık otonom çalıştığını gösterir.

Klinik öyküyle birleştir

8 yıllık diyaliz geçmişi olan bir hastada nakil sonrası hiperkalsemi görülmesi tipik tersiyer formdur.

Tersiyer hiperparatiroidi, kronik uyarılma sonucu otonomlaşan bezlerin tablosudur.

Anahtar Kavram

Tersiyer hiperparatiroidi, sekonder hiperparatiroidi zemininde gelişen ve böbrek fonksiyonları (nakil vb. ile) düzelse dahi devam eden otonom paratiroid aktivitesidir.

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru