Soru

Zorluk: OrtaTüberküloz

Üç haftadır süren düşük dereceli ateş, iştahsızlık ve gece terlemeleri öyküsü olan 3030 aylık bir hastada; son iki gün içinde letarji, fışkırır tarzda kusma ve sağ gözde dışa bakış kısıtlılığı gelişmiştir. Özgeçmişinde, evde birlikte yaşadıkları dedesinin kronik öksürük nedeniyle uzun süreli tedavi aldığı öğrenilmektedir. Fizik muayenesinde ense sertliği ve Kernig bulgusu pozitif saptanan hastaya menenjit ön tanısıyla lomber ponksiyon yapılmıştır.

Bu hastanın beyin omurilik sıvısı (BOS) incelemesinde aşağıdaki bulgu paternlerinden hangisinin saptanması en olasıdır?

  1. Hücre sayısı: 300300 /mm³ (lenfosit hakimiyetinde), Protein: 400400 mg/dL, BOS/Kan glukoz oranı: 0.250.25, BOS bekletildiğinde 'örümcek ağı' manzarasıCevap
  2. B
    Hücre sayısı: 55005500 /mm³ (nötrofil hakimiyetinde), Protein: 250250 mg/dL, BOS/Kan glukoz oranı: 0.150.15, Gram boyamada diplokokların görülmesi
  3. C
    Hücre sayısı: 150150 /mm³ (lenfosit hakimiyetinde), Protein: 6060 mg/dL, BOS/Kan glukoz oranı: 0.650.65, BOS bekletildiğinde berrak görünüm
  4. D
    Hücre sayısı: 33 /mm³ (normal), Protein: 150150 mg/dL, BOS/Kan glukoz oranı: 0.600.60, albüminositolojik disosiyasyon
  5. E
    Hücre sayısı: 10001000 /mm³ (eritrosit hakimiyetinde), Protein: 9090 mg/dL, BOS/Kan glukoz oranı: 0.550.55, santrifüj sonrası ksantokromi

Cevap

Hücre sayısının lenfosit hakimiyetinde ılımlı artışı, yüksek protein, düşük BOS/Kan glukoz oranı ve 'örümcek ağı' manzarası olan seçenek doğru yanıttır.
Hastanın subakut başlangıçlı ateşi, tüberküloz temas öyküsü ve bazal eksüdaya bağlı gelişen 6. kafa çifti paralizisi (dışa bakış kısıtlılığı) tüberküloz menenjiti tablosunu işaret etmektedir. Tüberküloz menenjitinde tipik beyin omurilik sıvısı (BOS) bulguları; 10-500/mm³ lenfositik pleositoz, belirgin artmış protein (genellikle 100-500 mg/dL) ve azalmış glukozdur (BOS glukoz/Kan glukoz oranı < 0.5). Ayrıca BOS'un yüksek fibrinojen içeriği nedeniyle oda ısısında bekletildiğinde tüpte 'örümcek ağı' (tül) manzarasının oluşması TBM için oldukça spesifiktir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik öykü ve bulguların analiz edilmesi
Hastalığın 3 haftalık subakut seyri, temas öyküsü (dedesinde kronik öksürük/tüberküloz şüphesi), KİBAS bulguları (kusma, letarji) ve bazal menenjite bağlı 6. kraniyal sinir tutulumu saptanmıştır.
Hastalığın etiyolojisinin tüberküloz menenjiti olduğunu belirlemek için.
2
Tüberküloz menenjiti BOS beklentilerinin tanımlanması
TBM'de BOS'ta lenfositik pleositoz (10-500 hücre), yüksek protein (100-500 mg/dL), düşük glukoz (BOS/Kan oranı < 0.5) ve bekletildiğinde örümcek ağı (pellicle) formasyonu beklenir.
Doğru BOS profilini şıklarda bulmak için patognomonik ve tipik değerleri hatırlamak.
3
Seçeneklerdeki BOS profillerinin değerlendirilmesi
Bakteriyel (nötrofil, diplokok), viral (normal glukoz) ve diğer durumlar (GBS, SAK) dışlanarak tüberküloz profili ile eşleşen seçenek belirlenir.
Ayırıcı tanı yapılarak tek doğru BOS bulgusuna ulaşmak.

Anahtar Kavram

Tüberküloz Menenjitinde BOS Bulguları ve Klinik Seyir

İpuçları

1
Hastanın şikayetlerinin üç haftadır devam etmesi, hastalığın akut (saatler/günler) değil, subakut seyirli olduğunu gösteriyor. Dededeki kronik öksürük etiyoloji için önemli bir ipucudur.
2
Subakut başlangıçlı menenjit, kafa çifti tutulumu (bazal menenjit) ve tüberküloz teması Tüberküloz Menenjitini kuvvetle düşündürür.

Daha Fazla Pratik

Tüberküloz tedavisinde kullanılan ajanların majör yan etkilerini gözden geçiriniz.

Alternatif Yöntem

Bakteriyel menenjit saatler/günler içinde gelişir ve BOS'ta binlerce nötrofil görülür. Viral menenjitte glukoz normaldir. Subakut menenjit, düşük glukoz ve lenfositik pleositoz üçlüsü direkt tüberküloza yönlendirmelidir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla