Üç haftadır süren düşük dereceli ateş, iştahsızlık ve gece terlemeleri öyküsü olan aylık bir hastada; son iki gün içinde letarji, fışkırır tarzda kusma ve sağ gözde dışa bakış kısıtlılığı gelişmiştir. Özgeçmişinde, evde birlikte yaşadıkları dedesinin kronik öksürük nedeniyle uzun süreli tedavi aldığı öğrenilmektedir. Fizik muayenesinde ense sertliği ve Kernig bulgusu pozitif saptanan hastaya menenjit ön tanısıyla lomber ponksiyon yapılmıştır.
Bu hastanın beyin omurilik sıvısı (BOS) incelemesinde aşağıdaki bulgu paternlerinden hangisinin saptanması en olasıdır?
- Hücre sayısı: /mm³ (lenfosit hakimiyetinde), Protein: mg/dL, BOS/Kan glukoz oranı: , BOS bekletildiğinde 'örümcek ağı' manzarasıCevap
- BHücre sayısı: /mm³ (nötrofil hakimiyetinde), Protein: mg/dL, BOS/Kan glukoz oranı: , Gram boyamada diplokokların görülmesi
- CHücre sayısı: /mm³ (lenfosit hakimiyetinde), Protein: mg/dL, BOS/Kan glukoz oranı: , BOS bekletildiğinde berrak görünüm
- DHücre sayısı: /mm³ (normal), Protein: mg/dL, BOS/Kan glukoz oranı: , albüminositolojik disosiyasyon
- EHücre sayısı: /mm³ (eritrosit hakimiyetinde), Protein: mg/dL, BOS/Kan glukoz oranı: , santrifüj sonrası ksantokromi
Cevap
Hücre sayısının lenfosit hakimiyetinde ılımlı artışı, yüksek protein, düşük BOS/Kan glukoz oranı ve 'örümcek ağı' manzarası olan seçenek doğru yanıttır.
Hastanın subakut başlangıçlı ateşi, tüberküloz temas öyküsü ve bazal eksüdaya bağlı gelişen 6. kafa çifti paralizisi (dışa bakış kısıtlılığı) tüberküloz menenjiti tablosunu işaret etmektedir. Tüberküloz menenjitinde tipik beyin omurilik sıvısı (BOS) bulguları; 10-500/mm³ lenfositik pleositoz, belirgin artmış protein (genellikle 100-500 mg/dL) ve azalmış glukozdur (BOS glukoz/Kan glukoz oranı < 0.5). Ayrıca BOS'un yüksek fibrinojen içeriği nedeniyle oda ısısında bekletildiğinde tüpte 'örümcek ağı' (tül) manzarasının oluşması TBM için oldukça spesifiktir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Tüberküloz Menenjitinde BOS Bulguları ve Klinik Seyir
İpuçları
1
Hastanın şikayetlerinin üç haftadır devam etmesi, hastalığın akut (saatler/günler) değil, subakut seyirli olduğunu gösteriyor. Dededeki kronik öksürük etiyoloji için önemli bir ipucudur.
2
Subakut başlangıçlı menenjit, kafa çifti tutulumu (bazal menenjit) ve tüberküloz teması Tüberküloz Menenjitini kuvvetle düşündürür.
Daha Fazla Pratik
Tüberküloz tedavisinde kullanılan ajanların majör yan etkilerini gözden geçiriniz.
Alternatif Yöntem
Bakteriyel menenjit saatler/günler içinde gelişir ve BOS'ta binlerce nötrofil görülür. Viral menenjitte glukoz normaldir. Subakut menenjit, düşük glukoz ve lenfositik pleositoz üçlüsü direkt tüberküloza yönlendirmelidir.
Tahmini Süre:1m 30s