Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorFeokromositoma

3939 yaşında erkek hasta; son 22 aydır ataklar halinde gelen şiddetli baş ağrısı, çarpıntı ve aşırı terleme şikayetleri ile başvuruyor. Yapılan tetkikler sonucunda feokromositoma tanısı konulan hastaya, cerrahi öncesi hazırlık aşamasında taşikardisini kontrol altına almak amacıyla tek başına propranolol başlanıyor. Tedavinin ilk dozundan kısa bir süre sonra hastada kan basıncının 250/140250/140 mmHgmmHg düzeyine yükseldiği, ajitasyon ve akut sol kalp yetmezliği tablosunun geliştiği gözleniyor.

Bu hastada gözlenen klinik tablonun altında yatan temel fizyopatolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    β1\beta_1-adrenerjik reseptör blokajına bağlı gelişen negatif inotropik etkinin, baroreseptörler aracılığıyla paradoksal sempatik deşarjı tetiklemesi
  2. β2\beta_2-adrenerjik reseptör blokajı sonucu periferik vazodilatör etkinin ortadan kalkması ve katekolaminlerin α\alpha-reseptörler üzerinden oluşturduğu vazokonstriksiyonun baskın hale gelmesiCevap
  3. C
    Propranololün direkt olarak sürrenal medulladan katekolamin salınımını stimüle eden bir sekretagog gibi davranması
  4. D
    β\beta-blokajın renal perfüzyon basıncını düşürerek renin-anjiyotensin-aldosteron sistemini aşırı aktive etmesi ve akut sodyum tutulumuna neden olması
  5. E
    İntravasküler volüm genişletilmesi yapılmadan β\beta-blokör verilmesinin vasküler direnci azaltarak kalbe dönen kan miktarını (preload) ani artırması

Cevap

Feokromositomada alfa-blokaj yapılmadan beta-blokör verilmesi, beta-2 aracılı vazodilatasyonu ortadan kaldırarak alfa-aracılı vazokonstriksiyonun baskın (karşılanmamış) hale gelmesine ve hipertansif krize neden olur.
Feokromositoma hastalarında salınan yüksek düzeydeki katekolaminler, damar duvarındaki α1\alpha_1 reseptörleri üzerinden vazokonstriksiyon, β2\beta_2 reseptörleri üzerinden ise vazodilatasyon yapar. Eğer alfa-blokaj sağlanmadan önce β\beta-blokör verilirse, damarlardaki vazodilatör etki ortadan kalkar ve α\alpha-reseptör stimülasyonu 'karşılanmamış' (unopposed) kalarak sistemik vasküler direncin aşırı yükselmesine, dolayısıyla hipertansif krize ve pulmoner ödeme yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Patofizyolojik Analiz
Katekolaminler α1\alpha_1 (vazokonstriksiyon) ve β2\beta_2 (vazodilatasyon) reseptörlerini uyarır.
Normalde bu iki etki bir denge halindedir ancak feokromositomada alfa etkisi baskındır.
2
İlaç Etkileşimini Değerlendir
Propranolol gibi non-selektif β\beta-blokörler β2\beta_2 reseptörlerini kapatır.
Vazodilatör kapasitenin kaybı, alfa-reseptörleri üzerinden gerçekleşen vazokonstriksiyonun şiddetini artırır.
3
Preoperatif Hazırlık Sırasını Belirle
Önce α\alpha-blokaj (örn. fenoksibenzamin), sonra volüm replasmanı, en son β\beta-blokaj uygulanmalıdır.
Volüm replasmanı, alfa-blokaj sonrası genişleyen yatağı doldurarak postoperatif hipotansiyonu önlemek için kritiktir.

Anahtar Kavram

Karşılanmamış Alfa-Adrenerjik Aktivite (Unopposed Alpha Stimulation)

Daha Fazla Pratik

Feokromositoma cerrahisinde Roizen kriterlerini ve intraoperatif tansiyon yönetiminde kullanılan ajanları (örn. sodyum nitroprussid, fentolamin) gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Feokromositoma

Bu konudan daha fazla soru