Soru

Zorluk: OrtaYenidoğan Enfeksiyonları (Sepsis ve TORCH)

Miadında ve normal vajinal yolla doğan, postnatal 14.14. günündeki erkek bebek; ateş (38.9C38.9^\circ\text{C}), emmede azalma, uykuya meyil ve sağ kolda fokal klonik nöbet geçirme şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde ön fontanel bombeliği, gövdesinde yaygın peteşiyal döküntüler ve skleralarda ikter saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde total bilirubin 14 mg/dL14\text{ mg/dL}, direkt bilirubin 0.8 mg/dL0.8\text{ mg/dL} olarak ölçülüyor.

Lomber ponksiyon ile alınan beyin omurilik sıvısı (BOS) incelemesinde; lökosit 180/mm3180/\text{mm}^3 (%)80\%)80 mononükleer hücre), eritrosit 800/mm3800/\text{mm}^3, protein 120 mg/dL120\text{ mg/dL} ve glikoz 55 mg/dL55\text{ mg/dL} (eş zamanlı kan glikozu 80 mg/dL80\text{ mg/dL}) saptanıyor. BOS Gram boyamasında herhangi bir mikroorganizma görülmüyor.

Buna göre, bu hastadaki tabloya neden olan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Herpes simpleks virüs tip 2Cevap
  2. B
    Streptococcus agalactiae
  3. C
    Sitomegalovirüs
  4. D
    Neisseria meningitidis
  5. E
    Listeria monocytogenes

Cevap

Herpes simpleks virüs tip 2
Hastanın 14.14. günde başlayan fokal nöbetleri ve fontanel bombeliği akut santral sinir sistemi enfeksiyonunu göstermektedir. BOS incelemesinde mononükleer hücre hakimiyeti, normal glikoz seviyesi ve Gram boyamanın negatif olması tablonun bakteriyel değil, viral (aseptik) olduğunu kanıtlar. Özellikle BOS'ta lökosit artışına belirgin eritrosit yüksekliğinin (800/mm3800/\text{mm}^3) eşlik etmesi, beyinde hemorajik nekroza yol açan Herpes simpleks virüs (HSV) ensefaliti için patognomoniğe yakın bir bulgudur. Hastadaki indirekt hiperbilirubinemi yenidoğanın olağan sarılığı olup, TORCH hepatitini dışlar.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik tablosunun zamanlamasını ve ana bulgularını analiz et
Postnatal 14. günde başlayan ateş, fontanel bombeliği ve fokal nöbetler akut bir santral sinir sistemi enfeksiyonuna işaret eder.
Yenidoğan döneminde nörolojik semptomların başlama zamanı konjenital (intrauterin) mi yoksa kazanılmış (postnatal/perinatal) bir enfeksiyon mu olduğunu ayırt etmeyi sağlar.
2
BOS bulgularını (Hücre, Glikoz, Protein) yorumla
BOS'ta mononükleer hücre hakimiyeti, normal glikoz (eş zamanlı kan şekerinin yarısından fazla) ve artmış protein aseptik (viral) menenjit ile uyumludur.
Bakteriyel ve viral etkenleri birbirinden ayırmak için en güvenilir yöntem BOS profilidir.
3
BOS'taki eritrosit varlığını ve klinik özel bulguları değerlendir
BOS'ta travmatik ponksiyon olmadan belirgin eritrosit görülmesi (800/mm3800/\text{mm}^3) hemorajik nekroz yapan Herpes simpleks virüs (HSV) ensefalitini spesifik olarak düşündürür.
HSV, temporal lobda hemorajik nekroz yaparak BOS'a eritrosit geçişine neden olan klasik bir viral etkendir.
4
Hastadaki sarılık ve döküntü bulgularını ayırıcı tanıda kullan
Direkt bilirubin normal (0.8 mg/dL0.8\text{ mg/dL}), artan kısım indirekt bilirubindir. Bu durum yenidoğanın uzamış fizyolojik/anne sütü sarılığı ile uyumludur, TORCH grubu enfeksiyonlardaki hepatite bağlı direkt hiperbilirubinemiyi ekarte ettirir.
Klinik senaryolardaki eşlik eden bulguların doğru (direkt vs indirekt) yorumlanması çeldiricileri elemeyi sağlar.

Anahtar Kavram

Neonatal HSV ensefaliti tanısında BOS profili analizi ve yenidoğan viral-bakteriyel menenjit ayrımı
Bu soruyu puanla