Primer hiperparatiroidizm tanısıyla paratiroidektomi uygulanan 54 yaşında erkek hasta, cerrahiden 36 saat sonra ellerde ve dudak çevresinde uyuşma (parestezi) şikayeti ve fizik muayenede Chvostek pozitifliği ile değerlendiriliyor. Hastanın ameliyat öncesi dönemde yaygın kemik ağrıları tariflediği ve laboratuvar tetkiklerinde serum alkalen fosfataz (ALP) düzeyinin 650 U/L (N: 40-129) olduğu not ediliyor.
Hastanın postoperatif laboratuvar sonuçları şöyledir:
| Parametre | Sonuç | Referans Aralığı |
|---|---|---|
| Serum Kalsiyum | 7.0 mg/dL | 8.5 - 10.5 mg/dL |
| Serum Fosfor | 1.8 mg/dL | 2.5 - 4.5 mg/dL |
| Kreatinin | 1.0 mg/dL | 0.7 - 1.2 mg/dL |
| Magnezyum | 1.9 mg/dL | 1.7 - 2.2 mg/dL |
Buna göre, bu hastada gelişen tabloyu en iyi açıklayan tanı aşağıdakilerden hangisidir?
- Aç kemik sendromuCevap
- Bİyatrojenik hipoparatiroidizm
- CPsödohipoparatiroidizm
- DTersiyer hiperparatiroidizm
- EVitamin D intoksikasyonu
Cevap
Aç kemik sendromu
Doğru cevap olan seçenek, 'Aç Kemik Sendromu'dur. Primer hiperparatiroidizmde uzun süre yüksek PTH etkisiyle artmış kemik yıkımı (rezorpsiyon) görülür. Cerrahi ile PTH aniden düştüğünde, kemiklerde aşırı ve hızlı bir mineralizasyon (yapım) süreci başlar. Bu süreçte kemik dokusu kandan yoğun bir şekilde kalsiyum ve fosfor çeker. Sonuç olarak serumda hem kalsiyum hem de fosfor düzeyleri düşer. Hastadaki yüksek preoperatif Alkalen Fosfataz (ALP) düzeyi, kemik devrinin yüksek olduğunu ve bu sendrom için risk taşıdığını gösterir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Paratiroidektomi sonrası gelişen hipokalseminin ayırıcı tanısında, serum fosfor düzeyi kilit rol oynar: Fosfor yüksekse hipoparatiroidizm, fosfor düşükse aç kemik sendromu düşünülmelidir.