Soru

Zorluk: ZorParatiroid ve Kalsiyum Metabolizması

40 yaşında erkek hasta, rutin sağlık kontrolleri sırasında kan kalsiyum düzeyinin yüksek saptanması üzerine endokrinoloji polikliniğine yönlendiriliyor. Hastanın belirgin bir şikayeti bulunmuyor. Özgeçmişinde özellik saptanmayan hastanın laboratuvar tetkikleri aşağıdaki gibi sonuçlanıyor:

ParametreSonuçReferans Aralığı
Serum Kalsiyum11.5 mg/dL8.5 - 10.5 mg/dL
Serum Fosfor2.2 mg/dL2.5 - 4.5 mg/dL
Serum Parathormon (PTH)95 pg/mL15 - 65 pg/mL
Serum Kreatinin0.9 mg/dL0.7 - 1.2 mg/dL
25-OH Vitamin D28 ng/mL20 - 50 ng/mL
24 Saatlik İdrar Kalsiyumu62 mg/gün100 - 300 mg/gün

Hastanın aile öyküsü sorgulandığında, erkek kardeşinde de benzer şekilde hafif kalsiyum yüksekliği olduğu ancak tedavi almadığı öğreniliyor.

Buna göre, bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Familyal Hipokalsiürik Hiperkalsemi (FHH)Cevap
  2. B
    Primer Hiperparatiroidizm
  3. C
    Tersiyer Hiperparatiroidizm
  4. D
    Paratiroid Karsinomu
  5. E
    Humoral Hiperkalsemi (Malignite)

Cevap

En olası tanı Familyal Hipokalsiürik Hiperkalsemi (FHH)'dir.
Hastada PTH bağımlı hiperkalsemi (Yüksek Ca, Yüksek PTH) mevcuttur. Bu tablonun ayırıcı tanısında Primer Hiperparatiroidizm ve FHH öne çıkar. Ayırıcı tanıda kilit nokta idrar kalsiyum atılımıdır. Primer hiperparatiroidizmde artan kalsiyum yükü nedeniyle hiperkalsiüri (veya normal atılım) beklenirken, FHH'de kalsiyum sensör reseptör (CaSR) inaktivasyonu nedeniyle böbrekten kalsiyum geri emilimi artar ve hipokalsiüri (<100 mg/gün) görülür. Aile öyküsünün varlığı da otozomal dominant geçişli FHH tanısını güçlü bir şekilde destekler.

Adım Adım Çözüm

1
Laboratuvar bulgularını ve PTH bağımlılığını değerlendir.
Hasta Hiperkalsemik (11.5) ve PTH yüksektir (95). Bu durum PTH bağımlı bir süreci (Primer HPT, FHH, Tersiyer HPT, Lityum kullanımı) gösterir.
PTH yüksekliği malignite ve vitamin D intoksikasyonu gibi PTH-bağımsız nedenleri dışlar.
2
Böbrek fonksiyonlarını kontrol et.
Kreatinin normaldir (0.9 mg/dL).
Normal böbrek fonksiyonları, kronik böbrek yetmezliğine sekonder veya tersiyer hiperparatiroidizmi dışlar.
3
İdrar kalsiyum atılımını ve aile öyküsünü değerlendir.
24 saatlik idrar kalsiyumu belirgin düşüktür (62 mg/gün). Ailede benzer öykü vardır.
Primer hiperparatiroidizmde idrar kalsiyumu genellikle artmış veya normaldir. FHH'de ise böbreklerdeki kalsiyum algılayan reseptör (CaSR) mutasyonu nedeniyle tübüler kalsiyum geri emilimi artar ve idrar kalsiyumu düşer (<100 mg/gün veya Kalsiyum/Kreatinin klerens oranı < 0.01).

Anahtar Kavram

PTH bağımlı hiperkalsemide, Primer Hiperparatiroidizm ile Familyal Hipokalsiürik Hiperkalsemi (FHH) ayrımında en kritik parametre idrar kalsiyum atılımıdır. FHH'de idrar kalsiyumu paradoksal olarak düşüktür.

İpuçları

1
Hastanın hem kalsiyumu hem de parathormonu (PTH) yüksek. Bu durum hangi ana grubu işaret eder?
2
Böbrek fonksiyonları normal, ancak idrarla atılan kalsiyum miktarı şaşırtıcı derecede düşük.
3
Primer hiperparatiroidizmde vücut fazla kalsiyumu idrarla atmaya çalışır; ancak bu hastada idrar kalsiyumu düşük ve aile öyküsü var.

Daha Fazla Pratik

FHH ile Primer Hiperparatiroidizm ayrımında kullanılan Kalsiyum/Kreatinin Klerens Oranı (CCCR) hesaplamasını gözden geçiriniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla