62 yaşında erkek hasta, tip 2 diyabet ve hipertansiyon nedeniyle takip edildiği poliklinik… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

62 yaşında erkek hasta, tip 2 diyabet ve hipertansiyon nedeniyle takip edildiği poliklinikte rutin kontrollerini yaptırıyor. Hastanın yapılan fizik muayenesinde patolojik bulgu saptanmıyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum kreatinin düzeyinin $2.2 \, mg/dL$ olduğu görülüyor. Kalsiyum metabolizmasına yönelik diğer laboratuvar sonuçları aşağıda verilmiştir:

Parametre	Sonuç	Referans Aralığı
Serum Kalsiyum	$8.7 \, mg/dL$	$8.5 - 10.5 \, mg/dL$
Serum Fosfor	$5.1 \, mg/dL$	$2.5 - 4.5 \, mg/dL$
İntakt PTH	$240 \, pg/mL$	$15 - 65 \, pg/mL$
24 Saatlik İdrar Kalsiyumu	$65 \, mg/gün$	$100 - 300 \, mg/gün$
25-OH Vitamin D	$12 \, ng/mL$	$>30 \, ng/mL$

Bu hastadaki klinik ve laboratuvar tabloyu açıklayan en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Sekonder hiperparatiroidizmCevap
B
Primer hiperparatiroidizm
C
Tersiyer hiperparatiroidizm
D
Psödohipoparatiroidizm tip 1a
E
Humoral hiperkalsemi (Malignite)

Cevap

Sekonder hiperparatiroidizm

Sekonder hiperparatiroidizm tanısı, kronik böbrek hastalığı olan bir hastada yüksek PTH düzeyi ile birlikte kalsiyumun normal veya düşük, fosforun ise yüksek olmasıyla konur. Bu hastada kreatinin yüksekliği renal yetmezliği, düşük 25-OH Vitamin D ve yüksek fosfor ise paratiroid bezini uyaran temel faktörleri temsil etmektedir.

Adım Adım Çözüm

Böbrek fonksiyonlarının değerlendirilmesi

Serum kreatinin düzeyi

2.2 \, mg/dL

olarak saptanmış olup, hastada kronik böbrek hastalığı mevcuttur.

Kalsiyum ve fosfor metabolizması bozukluklarının etiyolojisini belirlemek için renal fonksiyonların bilinmesi kritiktir.

Kalsiyum, fosfor ve idrar kalsiyum değerlerinin analizi

Kalsiyumun normalin alt sınırında (

8.7 \, mg/dL

), fosforun yüksek (

5.1 \, mg/dL

) ve idrar kalsiyumunun düşük olduğu görülmektedir.

Kronik böbrek yetmezliğinde fosfor atılımı azalır (hiperfosfatremi) ve kalsiyum emilimi kalsitriol eksikliğine bağlı düşer.

PTH ve Vitamin D düzeylerinin yorumlanması

PTH belirgin şekilde yüksek (

240 \, pg/mL

) ve 25-OH Vitamin D düşüktür.

Düşük kalsiyum, yüksek fosfor ve vitamin D eksikliği paratiroid bezlerini doğrudan uyararak PTH salgısını artırır.

Ayırıcı tanı ve sonuç

Böbrek yetmezliği zemininde gelişen bu tablo sekonder hiperparatiroidizm ile uyumludur.

Primer ve tersiyer formlarda kalsiyum yüksekliği beklenirken, bu vakada kalsiyum normal/düşük seyretmektedir.

Anahtar Kavram

Kronik böbrek hastalığında sekonder hiperparatiroidizm gelişimi; hiperfosfatremi, kalsitriol sentez azalması ve hipokalsemiye sekonder paratiroid aktivasyonudur.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru