68 yaşında erkek hasta, rutin sağlık kontrolleri sırasında saptanan kalsiyum yüksekliği ne… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

$68$ yaşında erkek hasta, rutin sağlık kontrolleri sırasında saptanan kalsiyum yüksekliği nedeniyle iç hastalıkları polikliniğine başvuruyor. Hastanın tıbbi öyküsünde yaklaşık $4$ yıldır evre $3b$ kronik böbrek yetmezliği (KBY) tanısı olduğu ve düzenli takip edildiği öğreniliyor. Fizik muayenesinde kan basıncı $145/90$ mmHg saptanıyor, diğer sistem muayeneleri doğal bulunuyor. Hastanın güncel laboratuvar bulguları aşağıda verilmiştir:

Parametre	Sonuç	Referans Aralığı
Total Kalsiyum	$10.8$ mg/dL	$8.5 - 10.2$
Fosfor	$2.7$ mg/dL	$2.5 - 4.5$
Albümin	$4.1$ g/dL	$3.5 - 5.0$
Paratiroid Hormon (PTH)	$195$ pg/mL	$15 - 65$
Kreatinin	$1.85$ mg/dL	$0.7 - 1.3$
eGFR	$37$ mL/dk/ $1.73m^2$	$>60$
$24$ saatlik idrar kalsiyumu	$170$ mg/gün	$100 - 300$

Buna göre, bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Primer hiperparatiroidizmCevap
B
Sekonder hiperparatiroidizm
C
Tersiyer hiperparatiroidizm
D
Ailesel hipokalsiürik hiperkalsemi
E
Maligniteye bağlı hümoral hiperkalsemi

Cevap

Kronik böbrek yetmezliği olan ancak henüz diyaliz aşamasına gelmemiş (Evre 3) bir hastada saptanan hiperkalsemi ve yüksek PTH düzeyi, primer hiperparatiroidizm tanısını düşündürür.

Doğru cevap olan primer hiperparatiroidizm seçeneği, hastanın klinik ve laboratuvar bulgularıyla tam uyumludur. Evre 3b KBY olan bir hastada PTH yüksekliği sekonder bir yanıt olarak beklense de, serum kalsiyumunun yüksek olması bu durumun fizyolojik bir kompanzasyon olmadığını, aksine bağımsız bir PTH salınımı olduğunu gösterir. Bu evredeki KBY hastalarında hiperkalsemi saptandığında akla gelmesi gereken ilk tanı primer hiperparatiroidizmdir.

Adım Adım Çözüm

Kalsiyum ve PTH düzeylerini analiz et.

Hasta hiperkalsemik (

10.8

mg/dL) ve PTH düzeyi belirgin derecede yüksek (

195

pg/mL).

Yüksek kalsiyuma rağmen PTH'nın baskılanmamış olması, paratiroid kaynaklı bir patolojiyi işaret eder.

Böbrek fonksiyonlarını değerlendir.

eGFR

37

mL/dk (Evre 3b KBY).

KBY'nin hangi evrede olduğu, hiperparatiroidizmin tipini (sekonder, tersiyer veya primer) ayırt etmekte kritiktir.

KBY evresi ile biyokimyasal tabloyu ilişkilendir.

Evre 3 KBY'de sekonder hiperparatiroidizm beklenir (Düşük Ca, Yüksek PTH). Hiperkalsemi gelişmesi ise otonomi (Tersiyer) veya eşlik eden Primer hiperparatiroidizm demektir.

Tersiyer hiperparatiroidizm neredeyse her zaman Evre 5 (diyaliz) hastalarında görülür. Daha erken evrelerdeki hiperkalsemi genellikle primer bir adenoma bağlıdır.

İdrar kalsiyumu ile ayırıcı tanıyı doğrula.

İdrar kalsiyumu

170

mg/gün (Normal).

İdrar kalsiyumunun düşük olmaması, Ailesel hipokalsiürik hiperkalsemi (FHH) tanısını dışlar.

Anahtar Kavram

Kronik böbrek yetmezliğinin erken evrelerinde (Evre 1-4) görülen hiperkalsemi, genellikle altta yatan bir primer hiperparatiroidizmin varlığına işaret eder; tersiyer hiperparatiroidizm ise evre 5 KBY hastalığına özgüdür.

Daha Fazla Pratik

Primer ve Tersiyer hiperparatiroidizm arasındaki laboratuvar farklarını diyaliz gereksinimi ve KBY evresi üzerinden tekrar gözden geçirin.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru