yaşında erkek hasta, son yıldır aralıklarla gelen, yaklaşık dakika süren şiddetli baş ağrısı, çarpıntı ve aşırı terleme şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenesinde kan basıncı , nabız saptanıyor. İdrar metanefrin düzeyleri yüksek saptanan hastanın abdominal BT incelemesinde sağ sürrenal bezde cm boyutunda kitle saptanıyor. Bu hastanın cerrahi öncesi hazırlık sürecinde izlenmesi gereken en uygun basamaklı tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
- Önce fenoksibenzamin ile alfa-adrenerjik blokajın sağlanması, ardından vasküler yatağın genişlemesine bağlı olarak agresif sıvı resüsitasyonu yapılması ve taşikardi persistansı durumunda beta-blokör eklenmesiCevap
- BTaşikardinin miyokardiyal oksijen tüketimini artırmasını önlemek amacıyla öncelikle propranolol ile beta-blokajın sağlanması, ardından kan basıncı kontrolü için alfa-blokör eklenmesi
- CHipertansif kriz ve taşikardiyi eş zamanlı kontrol edebilmek amacıyla preoperatif dönemde labetalol gibi kombine alfa/beta blokörlerin başlanması
- DAmeliyat sırasında oluşabilecek hipotansiyonu önlemek için yalnızca agresif sıvı resüsitasyonu ve sodyum kısıtlı diyet uygulanması, ardından cerrahiye geçilmesi
- EPreoperatif dönemde sadece kalsiyum kanal blokörleri kullanılarak vazodilatasyon sağlanması ve otonomik instabilite riskini önlemek için sıvı kısıtlamasına gidilmesi
Cevap
En uygun yaklaşım, önce alfa-blokajın sağlanması (fenoksibenzamin), ardından intravasküler hacmin genişletilmesi için sıvı resüsitasyonu yapılması ve gerekirse beta-blokör eklenmesidir.
Feokromositoma yönetiminde temel fizyopatolojik prensip, katekolaminlerin damar yatağı üzerindeki etkilerini basamaklı olarak kontrol etmektir. Fenoksibenzamin (non-selektif alfa-blokör) ile başlayan tedavi, vasküler direnci düşürerek kan basıncını regüle eder. Vasküler yatak genişlediğinde hastanın kronik hipovolemisi belirginleşir, bu nedenle agresif sıvı ve tuz alımı (hacim genişletme) hayati önem taşır. Beta-blokörler ise sadece alfa-blokaj tam sağlandıktan sonra, eğer taşikardi devam ediyorsa eklenir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Feokromositoma hazırlığında alfa-blokaj her zaman beta-blokajdan önce gelmelidir.