Soru

Zorluk: OrtaTüberküloz

Altı aydır devam eden aralıklı ateş, gece terlemesi, kilo kaybı ve kronik öksürük şikayetleriyle getirilen 1111 yaşındaki erkek hastanın fizik muayenesinde sağ akciğer üst zonda matite ve solunum seslerinde azalma saptanıyor. Öyküsünden, aynı evde yaşadıkları dedesinin iki ay önce açıklanamayan kronik bir akciğer hastalığından vefat ettiği öğreniliyor. Çekilen akciğer grafisinde sağ apikal bölgede kavitasyon ve belirgin infiltrasyon izleniyor. Tüberkülin deri testi (TDT) endürasyonu 1818 mm olarak ölçülüyor ve balgam incelemesinde aside dirençli basil (ARB) saptanarak aktif akciğer tüberkülozu tanısı konuluyor.

Buna göre; hastanın klinik tablosu, gelişebilecek komplikasyonları veya temaslı yönetimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Hastanın evdeki diğer kardeşlerine koruma sağlamak amacıyla, altta yatan hücresel immün yetmezlikleri olsa dahi temas sonrası hemen BCG aşısı yapılmalıdır.
  2. B
    Bu klinik tabloyu taklit edebilecek kistik fibrozisin dışlanması için yapılan ter testinde, klor konsantrasyonunun 4040 mEq/L saptanması kistik fibrozis tanısını kesinleştirir.
  3. C
    Hastada letarji ve kraniyal sinir tutulumu gelişmesi durumunda, lomber ponksiyonla alınan BOS incelemesinde proteinin düşük ve glukozun yüksek bulunması tüberküloz menenjiti doğrular.
  4. On bir yaşındaki bu hastada radyolojik olarak izlenen apikal yerleşimli kavitasyonlu lezyonlar, küçük çocuklardaki hiler lenfadenopatili primer tüberkülozdan ziyade erişkin tip (reaktivasyon) tüberküloz tablosu ile uyumludur.Cevap
  5. E
    Hastanın izleminde vücudunda yaygın, kaşıntısız makülopapüler döküntüler ortaya çıkması, primer tüberküloza sekonder gelişen tipik eritema nodozum tablosunu yansıtır.

Cevap

Radyolojik olarak izlenen apikal yerleşimli kavitasyonlu lezyonların erişkin tip (reaktivasyon) tüberküloz tablosu ile uyumlu olduğunu belirten ifade
On yaşından büyük çocuklarda ve adolesanlarda akciğer tüberkülozu genellikle, süt çocukluğundaki tipik primer tüberküloz paterninden (hiler lenfadenopati ve alt/orta lob infiltrasyonu) farklı bir şekilde seyreder. Bu yaş grubunda hastalık hücresel immünitenin etkisiyle erişkin tip (veya reaktivasyon) paterni gösterir. Bu paternin en klasik radyolojik özellikleri; lezyonların akciğerin apikal (üst) segmentlerinde yerleşmesi, hiler lenfadenopatinin daha az görülmesi ve kavitasyonların oldukça sık izlenmesidir. Hastanın 1111 yaşında olması ve apikal kavitasyon sunumu bu bilgiyle birebir uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik ve radyolojik bulgularını yaş grubuna göre analiz etmek
1111 yaşındaki hastada apikal kavitasyonlu tüberküloz tablosu saptanmıştır.
Süt çocuğu ve erken çocukluk döneminde (genellikle <5<5 yaş) tipik olan primer tüberküloz; alt/orta zon tutulumu ve belirgin hiler lenfadenopati ile seyrederken, adolesanlarda ve erişkinlerde kavitasyonlu apikal lezyonlarla (erişkin tip/reaktivasyon paterni) kendini gösterir.
2
Seçeneklerde sunulan ilişkili tanısal yaklaşımları ve komplikasyon bulgularını tıp kurallarına göre doğrulamak
BCG aşısı immün yetmezlikte uygulanamaz. Kistik fibrozis tanısı için klor >60>60 mEq/L olmalıdır. TBM'de BOS proteini yüksek, glukozu düşüktür. Eritema nodozum makülopapüler değil, nodülerdir.
Çeldiricilerde çocuk sağlığı ve hastalıklarının temel prensiplerine ve tanı kriterlerine aykırı olan patolojik/yanlış bilgiler yer almaktadır.

Anahtar Kavram

Adolesan dönemdeki hastalarda görülen erişkin tip (reaktivasyon) tüberkülozun karakteristik apikal ve kavitasyonlu radyolojik bulguları ile pediatride tüberkülozun temel ayırıcı tanıları
Bu soruyu puanla