Akut miyeloid lösemi nedeniyle indüksiyon kemoterapisi alan 45 yaşındaki bir hastada, oral mukozada yaygın ve ağrılı veziküler lezyonlar gelişmiştir. Yapılan PCR analizi sonucu Herpes Simplex Virüs Tip 1 (HSV-1) saptanmış, ancak yüksek doz asiklovir tedavisine klinik yanıt alınamamıştır. İleri incelemede izole edilen virüsün timidin kinaz eksikliği gösterdiği belirlenmiştir. Bu durum üzerine tedavi, viral DNA polimerazı viral kinazlar tarafından fosforillenmeye ihtiyaç duymadan, pirofosfat bağlanma bölgesine bağlanarak inhibe eden bir ilaç ile değiştirilmiştir.
Bu hastada, yeni başlanan ilacın kullanımıyla ilişkili olarak görülmesi en muhtemel doz kısıtlayıcı yan etki ve buna eşlik eden elektrolit bozukluğu aşağıdakilerden hangisidir?
- AKemik iliği süpresyonu ve nötropeni
- Nefrotoksisite ve semptomatik hipokalsemiCevap
- CKristalüri ve akut tübüler nekroz
- DPankreatit ve periferik nöropati
- EMakrositer anemi ve laktik asidoz
Cevap
Foskarnet'in neden olduğu nefrotoksisite ve hipokalsemidir.
Soruda tarif edilen hasta asiklovire dirençli (timidin kinaz eksikliği olan) HSV enfeksiyonuna sahiptir. Bu durumda, aktivasyon için viral kinazlara ihtiyaç duymayan Foskarnet veya Cidofovir tercih edilir. Metinde 'pirofosfat bağlanma bölgesine bağlanan' ve 'fosforillenmeye ihtiyaç duymayan' ifadesi Foskarnet'i işaret etmektedir. Foskarnet, inorganik bir pirofosfat analoğudur. En önemli doz kısıtlayıcı yan etkisi nefrotoksisitedir. Ayrıca kalsiyumu bağlayarak (şelasyon) derin hipokalsemiye, hipomagnezemiye ve bunlara bağlı parestezi, tetani ve nöbetlere neden olabilir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Foskarnet Etki Mekanizması ve Toksisitesi