Soru

Zorluk: OrtaRomatoid Artrit

4545 yaşında kadın hasta, 66 ay önce Romatoid Artrit (RARA) tanısı alarak haftalık 15 mg15\text{ mg} metotreksat tedavisi başlanmıştır. Son bir haftadır ağızda yaygın ağrılı aftöz ülserler ve halsizlik şikayeti ile başvuruyor. Laboratuvar incelemesinde hemoglobin 10.2 g/dL10.2\text{ g/dL}, MCV 106 fL106\text{ fL}, beyaz küre 3.100/mm33.100/\text{mm}^3 ve trombosit 142.000/mm3142.000/\text{mm}^3 saptanıyor. Bu hastadaki klinik ve laboratuvar bulgularının gelişimini önlemek amacıyla tedaviye eklenmesi gereken en uygun ajan aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Folik asitCevap
  2. B
    Siyanokobalamin
  3. C
    Hidroksiklorokin
  4. D
    Sülfasalazin
  5. E
    Prednizolon

Cevap

Metotreksat tedavisi alan Romatoid Artrit hastalarında mukozit (aftöz ülserler) ve hematolojik toksisiteyi (makrositer anemi, lökopeni) önlemek için folik asit eklenmelidir.
Doğru yanıt olan seçenek, metotreksatın etki mekanizması gereği ortaya çıkan folat eksikliğini yerine koyarak mukozal ve hematolojik toksisiteyi önleyen ajandır. Metotreksat, dihidrofolat redüktaz enzimini inhibe ederek pürin sentezini durdurur; folik asit desteği ise bu toksik etkileri azaltmak amacıyla rutin tedavide (genellikle haftada 5 mg5\text{ mg} veya haftalık dozdan bir gün sonra) önerilmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu analiz et
Hastada haftalık metotreksat kullanımı sonrası stomatit (oral ülserler) ve makrositer anemi ile seyreden kemik iliği baskılanması bulguları mevcut.
Bu bulgular metotreksatın en yaygın doz bağımlı yan etkileridir.
2
İlacın etki mekanizmasını hatırla
Metotreksat, dihidrofolat redüktaz enzimini irreversibl bağlayarak dihidrofolatın tetrahidrofolata dönüşümünü engeller.
Pürin ve pirimidin sentezi aksadığı için hızlı bölünen hücrelerde (mukoza, kemik iliği) hasar oluşur.
3
Önleyici tedaviyi belirle
Folik asit (veya folinik asit) takviyesi, ilacın terapötik etkisini bozmadan bu yan etkilerin insidansını belirgin şekilde azaltır.
Hücrelerin folat ihtiyacını karşılayarak toksisiteyi minimize eder.

Anahtar Kavram

Metotreksat Toksisitesi ve Folat Profilaksisi

Daha Fazla Pratik

Metotreksata bağlı karaciğer enzim yüksekliği durumunda da folik asit dozunun veya kullanım şeklinin gözden geçirilmesi gerektiğini unutmayın.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla