Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorKlinik Enzimoloji

6565 yaşında, uzun süreli ağır sigara kullanım öyküsü olan bir erkek hasta; iştahsızlık, belirgin kilo kaybı ve inatçı öksürük şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan görüntüleme tetkiklerinde akciğerde santral yerleşimli bir kitle saptanıyor. Laboratuvar analizlerinde serum total kreatin kinaz (CKCK) aktivitesi 380380 U/L (N<190N < 190 U/L) olarak bulunurken, immunoinhibisyon yöntemiyle ölçülen CK−MBCK-MB aktivitesi 440440 U/L olarak saptanıyor.

Bu hastadaki laboratuvar bulgularının (ölçülen CK−MBCK-MB değerinin total CKCK değerinden yüksek çıkması) en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Dolaşımda mitokondriyal CKCK (Makro CKCK Tip 2) varlığıCevap
  2. B
    Akut miyokard enfarktüsüne sekonder masif CK−MBCK-MB salınımı
  3. C
    İskelet kası rejenerasyonu sırasında CK−MBCK-MB sentezinin indüklenmesi
  4. D
    Ağır egzersiz ve rabdomiyolize bağlı aşırı CK−MMCK-MM artışı
  5. E
    CK−BBCK-BB izoenziminin IgGIgG ile oluşturduğu kompleksin (Makro CKCK Tip 1) varlığı

Cevap

Bu hastadaki bulguların nedeni, malignite ile ilişkili olan ve immunoinhibisyon yönteminde girişime neden olan mitokondriyal CKCK (Makro CKCK Tip 2) varlığıdır.
İmmunoinhibisyon yöntemiyle CK−MBCK-MB tayininde, anti-M antikorları MM alt ünitesini inhibe eder. Serumda sadece MMMM ve MBMB olduğu varsayımıyla, inhibe olmayan BB aktivitesi 22 ile çarpılarak CK−MBCK-MB hesaplanır. Ancak hastadaki akciğer kanseri gibi durumlarda dolaşıma salınan mitokondriyal CKCK (Makro CKCK Tip 2), MM alt ünitesi içermediği için antikorlardan etkilenmez. Ölçülen bu yüksek aktivite 22 ile çarpıldığında, sonuç matematiksel olarak total CKCK değerini dahi aşabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen laboratuvar değerleri arasındaki tutarsızlığı analiz et.
CK−MBCK-MB (440440 U/L) > Total CKCK (380380 U/L) saptandı.
Normal şartlarda hiçbir izoenzim total aktiviteden yüksek olamaz; bu durum bir ölçüm girişimini (interference) gösterir.
2
Kullanılan ölçüm yönteminin (immunoinhibisyon) çalışma prensibini hatırla.
Anti-M antikorları MM alt ünitelerini inhibe eder; geriye kalan BB aktivitesi ölçülüp 22 ile çarpılarak CK−MBCK-MB tahmin edilir.
Yöntem, serumda sadece MMMM ve MBMB bulunduğunu varsayar.
3
MM alt ünitesi içermeyen diğer formların etkisini değerlendir.
Mitokondriyal CKCK, CK−BBCK-BB veya Makro CKCK formları anti-M ile inhibe olmaz.
Bu formların tüm aktivitesi ölçülen değere eklenir ve 22 ile çarpılınca sonuç yapay olarak total CKCK'yı aşar.
4
Klinik tablo (akciğer kanseri şüphesi) ile bulguları birleştir.
Malignitelerde en sık görülen atipik form Makro CKCK Tip 2'dir (mitokondriyal CKCK).
Makro CKCK Tip 1 daha çok otoimmünite ile, Tip 2 ise ağır doku hasarı ve kanserle ilişkilidir.

Anahtar Kavram

Kreatin kinaz ölçümünde immunoinhibisyon yöntemi ve atipik CKCK formlarının (Makro CKCK) yol açtığı yalancı yükseklikler.
Bu soruyu puanla

Konular

Klinik Enzimoloji

Bu konudan daha fazla soru