34 yaşında kadın hasta, 2 yıl önce canlı vericiden böbrek nakli olmuştur. İdame immünsüpresif tedavisi takrolimus, mikofenolat mofetil ve prednizolon ile sürdürülmektedir. Hasta, akut sinüzit tanısı ile dış merkezde reçete edilen bir antibiyotiği kullanmaya başladıktan 5 gün sonra ellerde titreme, baş ağrısı ve tansiyon yüksekliği şikayetleri ile nefroloji polikliniğine başvuruyor. Laboratuvar tetkiklerinde bazal serum kreatinin düzeyi 0.9 mg/dL iken 2.4 mg/dL'ye yükseldiği ve takrolimus kan düzeyinin hedef aralığın çok üzerinde olduğu saptanıyor.
Buna göre, hastanın kullandığı antibiyotik aşağıdakilerden hangisi olabilir?
- KlaritromisinCevap
- BAzitromisin
- CAmoksisilin-Klavulanat
- DRifampisin
- ESefuroksim
Cevap
Klaritromisin, CYP3A4 enzimini inhibe ederek takrolimus metabolizmasını yavaşlatır ve kan düzeyinin toksik seviyelere çıkmasına neden olur.
Sorudaki klinik tablo (AKI, tremor, hipertansiyon) ve yüksek ilaç düzeyi akut takrolimus toksisitesini göstermektedir. Takrolimus, karaciğerde sitokrom P450 3A4 (CYP3A4) enzimi ile metabolize edilir. Klaritromisin, bu enzimin güçlü bir inhibitörüdür. Eş zamanlı kullanımda takrolimus metabolizması durur, kan düzeyleri hızla yükselir ve akut nefrotoksisite gelişir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kalsinörin İnhibitörü (CNI) İlaç Etkileşimleri
İpuçları
1
Hastadaki tablo bir enfeksiyon veya rejeksiyon değil, kullanılan antibiyotiğe bağlı bir ilaç toksisitesidir (ellerde titreme ipucuna dikkat).
2
Takrolimus karaciğerde CYP3A4 enzimi ile metabolize olur. Seçeneklerden hangisi bu enzimi güçlü şekilde bloke eder?
3
Makrolid grubu antibiyotiklerden biri bu etkileşimde çok meşhurdur, ancak Azitromisin genellikle güvenlidir.
Daha Fazla Pratik
CYP indükleyicisi olan ilaçların (örn. Rifampisin, Fenitoin) transplant hastalarında yaratacağı klinik tabloyu araştırınız.
Tahmini Süre:1m 30s