yaşında kadın hasta; bir hafta önce geçirdiği bacak kırığı sonrası evde istirahat halindeyken aniden başlayan şiddetli nefes darlığı, sağ tarafta nefes almakla artan batıcı yan ağrısı ve az miktarda kanlı balgam çıkarma (hemoptizi) şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde kan basıncı mmHg, nabız /dk, solunum sayısı /dk ve saptanıyor. Bilgisayarlı tomografi (BT) anjiyografide bilateral segmenter ve subsegmenter pulmoner arterlerde dolum defektleri izleniyor. Ekokardiyografide sağ ventrikül dilate ( oranı ) ve hipokinetik bulunuyor. Laboratuvar incelemesinde Troponin I ve BNP düzeyleri referans değerlerin üzerinde saptanıyor. Bu hasta için en uygun tedavi yönetimi aşağıdakilerden hangisidir?
- Hastaneye yatış, düşük molekül ağırlıklı heparin başlanması ve hemodinamik bozulma açısından yakın izlemCevap
- BAcil sistemik intravenöz trombolitik tedavi (alteplaz) uygulanması
- CDünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Grup 1 kapsamında değerlendirilerek oral Bosentan ve Sildenafil kombinasyonunun başlanması
- DGrup 4 kronik tromboembolik pulmoner hipertansiyon (KTEPH) düşünülerek acil Riociguat tedavisi başlanması
- EVazoreaktivite testi yapıldıktan sonra yüksek doz kalsiyum kanal blokeri tedavisine başlanması
Cevap
Hastaneye yatış, antikoagülan tedavi başlanması ve hemodinamik monitorizasyon
Vakadaki hasta; hemodinamik olarak stabil (sistolik kan basıncı mmHg) ancak ekokardiyografik olarak sağ ventrikül disfonksiyonu ve pozitif kardiyak biyobelirteçlere (Troponin, BNP) sahiptir. Bu kombinasyon hastayı 'orta-yüksek risk' (intermediate-high risk) grubuna sokar. ESC ve Türk Toraks Derneği kılavuzlarına göre bu grupta önerilen yaklaşım; hastaneye yatış, antikoagülan tedavi (öncelikle DMAH veya UFH) ve hastanın hemodinamik bozulma (hipotansiyon gelişimi) açısından yakın monitorizasyonudur. Rutin trombolitik tedavi bu grupta önerilmez.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Pulmoner Emboli Risk Stratifikasyonu ve Yönetimi