yaşında erkek hasta, ataklar halinde gelen zonklayıcı baş ağrısı, aşırı terleme ve çarpıntı şikayetleri ile başvuruyor. Yapılan incelemelerinde plazma serbest metanefrin düzeyleri belirgin yüksek saptanıyor ve abdominal incelemesinde sağ adrenal lojda çapında kitle izleniyor. Hastanın takiplerinde gelişen sinüzal taşikardisi nedeniyle dış merkezde non-selektif bir -blokör olan propranolol başlanıyor. İlacın ilk dozundan sonra hastada kan basıncı düzeyine yükseliyor ve şiddetli bir hipertansif kriz tablosu gelişiyor. Bu hastada gözlenen klinik tablonun en olası fizyopatolojik mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?
- reseptör blokajı sonrası katekolaminlerin -adrenerjik reseptörler üzerinden oluşturduğu vazokonstriktör etkinin maskelenememesiCevap
- Breseptör blokajına bağlı gelişen negatif inotropik etkinin refleks sempatik deşarjı tetiklemesi
- CPropranololün direkt olarak adrenal medulladan depolanmış katekolamin salınımını stimüle etmesi
- DKronik hipovolemi zemininde gelişen bradikardinin kompanse edilememesi sonucu periferik direncin artması
- E-blokaj varlığında -adrenerjik reseptörlerin up-regülasyona uğrayarak duyarlılığının artması
Cevap
Hipertansif krizin nedeni, reseptör blokajı sonrası -reseptör aracılı vazokonstriksiyonun karşılanamamasıdır.
Feokromositomalı hastalarda plazmada aşırı miktarda katekolamin bulunur. reseptörleri periferik damarlarda vazodilatasyona neden olurken, reseptörleri vazokonstriksiyona neden olur. Eğer hastaya önce -blokör verilirse, reseptörlerinin koruyucu vazodilatatör etkisi ortadan kalkar ve yüksek katekolaminler reseptörleri üzerinden şiddetli vazokonstriksiyon yaparak kan basıncını kontrolsüz şekilde yükseltir. Bu nedenle hazırlıkta mutlaka önce -blokör başlanmalı, damar yatağı genişletilmeli (bu sırada volüm replasmanı yapılmalı) ve taşikardi devam ederse en son -blokör eklenmelidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Feokromositoma hazırlığında alfa ve beta adrenerjik reseptör blokaj sırasının önemi.
Alternatif Yöntem
Reseptör matematiği: (Vazokonstriksiyon) + (Vazodilatasyon) dengedeyken, çıkarılırsa sadece kalır.
Tahmini Süre:2m 0s