Examkin

Soru

Zorluk: ZorÖnemli İlaç İntoksikasyonları

55 yaşında bir erkek hasta, intihar amacıyla evde bulunan ilaçlardan çok sayıda içtiği bilgisiyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde kan basıncı 70/40 mmHg, kalp hızı 42/dakika ve solunum sayısı 14/dakika olarak ölçülüyor. Oskültasyonda akciğer sesleri doğal, ekstremiteler soğuk ancak kuru olarak değerlendiriliyor. EKG'de sinüs bradikardisi ve PR mesafesinde uzama (1. derece AV blok) izleniyor. Kan gazı ve biyokimya analizinde ise en dikkat çekici bulgu olarak kan glukoz düzeyi 285 mg/dL (hiperglisemi) saptanıyor. Hastanın diyabet öyküsü olmadığı bilindiğine göre, bu tabloya neden olan en olası ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Propranolol
  2. VerapamilCevap
  3. C
    Digoksin
  4. D
    Klonidin
  5. E
    Amitriptilin

Cevap

Verapamil (Kalsiyum Kanal Blokörü)
Soruda verilen klinik tablo (hipotansiyon, bradikardi, AV blok) bradikardik bir toksidromu işaret etmektedir. Ancak ayırıcı tanıda en kritik bulgu 'hiperglisemi'dir. Pankreas beta hücrelerinden insülin salınımı, voltaj bağımlı L-tipi kalsiyum kanallarından kalsiyum girişi ile tetiklenir. Kalsiyum kanal blokörü (özellikle Verapamil gibi non-dihidropiridinler) zehirlenmelerinde, bu kanalların blokajı sonucu insülin salınımı durur ve ciddi hiperglisemi gelişir. Bu mekanizma, KKB zehirlenmesini beta blokör zehirlenmesinden (genellikle hipoglisemi veya normoglisemi görülür) ayıran en önemli ipucudur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu analiz et
Bradikardi, hipotansiyon ve ileti bozuklukları (AV blok), kardiyovasküler depresyon yapan bir ajanı işaret etmektedir.
Ayırıcı tanıda beta blokörler, kalsiyum kanal blokörleri, digoksin ve santral etkili sempatolitikler (klonidin) düşünülmelidir.
2
Metabolik bulguyu değerlendir
Diyabet öyküsü olmayan hastada saptanan belirgin hiperglisemi (285 mg/dL) anahtar bulgudur.
Bradikardik ajanlar arasında metabolik etkiler ayırıcı tanıda kritiktir.
3
İlaç mekanizması ile bulguyu eşleştir
Kalsiyum kanal blokörleri (özellikle Verapamil ve Diltiazem), pankreas beta hücrelerinden insülin salınımı için gereken kalsiyum girişini bloke eder. Bu durum hipoinsülinemi ve buna bağlı hiperglisemiye yol açar.
Beta blokörler ise glikojenolizi baskılayarak hipoglisemiye neden olabilir veya kan şekerini etkilemez; hiperglisemi yapmaları beklenmez.

Anahtar Kavram

Kalsiyum Kanal Blokörü Zehirlenmesi ve Hiperglisemi İlişkisi
Bu soruyu puanla

Konular

Önemli İlaç İntoksikasyonları

Bu konudan daha fazla soru