Siroz tanısı ile takip edilen ve fizik muayenesinde masif asit (ascites) ile yaygın perife… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

Siroz tanısı ile takip edilen ve fizik muayenesinde masif asit (ascites) ile yaygın periferik ödem saptanan bir hastada, ekstraselüler sıvı hacminin belirgin şekilde arttığı gözlenmektedir. Bu hastaya, dağılımı esas olarak ekstraselüler sıvı ile sınırlı, suda çözünürlüğü yüksek (hidrofilik) ve terapötik aralığı dar olan bir antibiyotik (örneğin bir aminoglikozid) başlanması planlanmaktadır.

Bu klinik tabloda, ilacın sanal dağılım hacmi ( $V_d$ ) ve hedeflenen plazma konsantrasyonuna ( $C_{p}$ ) hızla ulaşmak için uygulanması gereken yükleme dozu ile ilgili beklenen değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

A
Sanal dağılım hacmi ( $V_d$ ) azalır; toksisite riskini önlemek amacıyla yükleme dozu düşürülmelidir.
B
Sanal dağılım hacmi ( $V_d$ ) değişmez; ancak hepatik klerens azalacağı için yükleme dozu azaltılmalıdır.
Sanal dağılım hacmi ( $V_d$ ) artar; hedeflenen etkin konsantrasyonu sağlamak için yükleme dozu artırılmalıdır.Cevap
D
Sanal dağılım hacmi ( $V_d$ ) artar; ancak ilacın yarı ömrü uzayacağı için yükleme dozu değiştirilmeden uygulanmalıdır.
E
Sanal dağılım hacmi ( $V_d$ ) azalır; hipoalbüminemiye bağlı serbest ilaç fraksiyonu artacağı için yükleme dozu artırılmalıdır.

Cevap

Sanal dağılım hacmi (

V_d

) artar; hedeflenen etkin konsantrasyonu sağlamak için yükleme dozu artırılmalıdır.

Hidrofilik (suda çözünen) ilaçlar vücutta temel olarak ekstraselüler sıvı (plazma + interstisyel sıvı) kompartmanına dağılırlar. Asit (ascites) ve ödem, ekstraselüler sıvı hacminde patolojik bir artış anlamına gelir. Bu genişleyen sıvı havuzu, ilacın sanal dağılım hacmini (

V_d

) artırır. Yükleme dozu formülü

Yükleme\ Dozu = V_d \times C_{hedef}

şeklindedir.

V_d

'nin arttığı bir durumda, hedeflenen plazma konsantrasyonuna (

C_{hedef}

) ulaşabilmek için yükleme dozunun artırılması gerekir. Aksi takdirde, ilaç genişleyen sıvı hacminde seyrelerek subterapötik (etkisiz) düzeyde kalır.

Adım Adım Çözüm

İlacın fizikokimyasal özelliklerini analiz et.

İlaç hidrofilik (suda çözünen) yapıdadır ve dağılımı ekstraselüler sıvı (ESS) ile sınırlıdır.

Hidrofilik ilaçlar hücre içine veya yağ dokusuna kolayca geçemez, plazma ve interstisyel sıvı (ESS) içinde dağılır.

Hastanın patofizyolojik durumunun dağılım alanına etkisini belirle.

Asit ve ödem, vücuttaki ekstraselüler sıvı hacmini belirgin şekilde artırmıştır.

Siroz gibi durumlarda sıvı üçüncü boşluklara (periton boşluğu vb.) ve interstisyel alana kaçarak toplam dağılım havuzunu genişletir.

Dağılım hacmi (

V_d

) ile yükleme dozu arasındaki ilişkiyi kur.

Havuz genişlediği (

V_d

arttığı) için, aynı plazma konsantrasyonunu (

C_{p}

) elde etmek daha fazla ilaç (Doz) gerektirir.

Formül:

Yükleme\ Dozu = V_d \times C_{hedef}

V_d

arttığında,

C_{hedef}

sabit kalması için doz artırılmalıdır.

Anahtar Kavram

Hidrofilik ilaçların dağılımı ekstraselüler sıvı hacmine bağlıdır. Ödem veya asit varlığında bu hacim artar, dolayısıyla

V_d

artar ve terapötik düzeye ulaşmak için daha yüksek yükleme dozu gerekir.

İpuçları

İlacın 'hidrofilik' olması, vücutta hangi sıvı kompartmanlarına dağılacağını belirler.

Asit ve ödem, vücuttaki toplam su miktarını ve özellikle ekstraselüler sıvıyı nasıl değiştirir?

Yükleme dozu formülünü hatırlayın:

Doz = V_d \times C

. Eğer

V_d

(dağılım havuzu) büyürse, aynı konsantrasyonu yakalamak için Doz ne olmalıdır?

Daha Fazla Pratik

Böbrek yetmezliği olan bir hastada idame dozunun nasıl hesaplanacağını araştırın.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru